Ndikimi serbo-rus, zhvillimet diplomatike, siguria komb\u00ebtare dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsia e qytetar\u00ebve n\u00eb mbrojtjen e shtetit t\u00eb Kosov\u00ebs.<\/p>\n
HYRJE<\/p>\n
KOSOVA P\u00cbRBALL\u00cb SFIDAVE T\u00cb ND\u00cbRLIDHURA T\u00cb SIGURIS\u00cb<\/p>\n
Zhvillimet e fundit politike, diplomatike dhe t\u00eb siguris\u00eb n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor d\u00ebshmojn\u00eb se Kosova vazhdon t\u00eb jet\u00eb pjes\u00eb e nj\u00eb mjedisi kompleks gjeopolitik, ku nd\u00ebrthuren interesat e fuqive nd\u00ebrkomb\u00ebtare, objektivat strategjike t\u00eb Serbis\u00eb, ndikimi rus dhe sfidat e brendshme institucionale e politike.<\/p>\n
Vizita e ndihm\u00ebssekretarit amerikan t\u00eb Shtetit, Brendan Hanrahan, n\u00eb Beograd, takimet e p\u00ebrfaq\u00ebsuesve t\u00eb List\u00ebs Studentore me diplomat\u00eb amerikan\u00eb dhe rus\u00eb, paralajm\u00ebrimi i Ambasad\u00ebs Amerikane n\u00eb Prishtin\u00eb p\u00ebr protestat e pritshme, tensionet politike rreth Gjykat\u00ebs Speciale dhe t\u00eb dh\u00ebnat e dokumentuara p\u00ebr p\u00ebrhapjen e dezinformimit serbo-rus jan\u00eb zhvillime q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb v\u00ebmendje t\u00eb shtuar.<\/p>\n
K\u00ebto ngjarje nuk duhet t\u00eb interpretohen si nj\u00eb proces i vet\u00ebm i koordinuar, por as t\u00eb trajtohen jasht\u00eb kontekstit m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb t\u00eb siguris\u00eb rajonale.<\/p>\n
Kosova p\u00ebrballet me dy dimensione t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb sfid\u00ebs s\u00eb siguris\u00eb: presionin e jasht\u00ebm gjeopolitik dhe cenueshm\u00ebrin\u00eb e brendshme politike, institucionale dhe informative.<\/p>\n
N\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst, lufta hibride merr r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb. Ajo nuk zhvillohet vet\u00ebm p\u00ebrmes mjeteve ushtarake apo veprimeve t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta t\u00eb siguris\u00eb, por edhe p\u00ebrmes manipulimit t\u00eb informacionit, propagand\u00ebs, ndikimit n\u00eb opinionin publik, shfryt\u00ebzimit t\u00eb ndarjeve shoq\u00ebrore dhe dob\u00ebsimit t\u00eb besimit n\u00eb institucionet shtet\u00ebrore.<\/p>\n
P\u00ebrball\u00eb k\u00ebtyre sfidave, p\u00ebrgjegj\u00ebsia nuk u takon vet\u00ebm institucioneve t\u00eb siguris\u00eb. Ajo p\u00ebrfshin t\u00ebr\u00eb spektrin politik, mediat, shoq\u00ebrin\u00eb civile dhe, mbi t\u00eb gjitha, qytetar\u00ebt e Kosov\u00ebs.<\/p>\n
1. VIZITA E P\u00cbRFAQ\u00cbSUESIT AMERIKAN N\u00cb BEOGRAD DHE R\u00cbND\u00cbSIA E SAJ P\u00cbR KOSOV\u00cbN<\/p>\n
M\u00eb 12 n\u00ebntor 2026, ndihm\u00ebssekretari amerikan i Shtetit p\u00ebr \u00c7\u00ebshtjet Evropiane dhe Euroaziatike, Brendan Hanrahan, q\u00ebndroi n\u00eb Beograd, ku zhvilloi takime me p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb List\u00ebs Studentore.<\/p>\n
Sipas komunikimit t\u00eb Ambasad\u00ebs Amerikane n\u00eb Serbi, n\u00eb takime u diskutua p\u00ebr prioritetet e p\u00ebrbashk\u00ebta, vazhdimin e dialogut strategjik dhe forcimin e marr\u00ebdh\u00ebnieve nd\u00ebrmjet Shteteve t\u00eb Bashkuara dhe Serbis\u00eb.[1]<\/p>\n
Ky zhvillim ka r\u00ebnd\u00ebsi p\u00ebr Kosov\u00ebn, sepse marr\u00ebdh\u00ebniet amerikano-serbe jan\u00eb pjes\u00eb e arkitektur\u00ebs diplomatike t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor.<\/p>\n
Politika amerikane n\u00eb rajon synon ruajtjen e stabilitetit, forcimin e institucioneve demokratike, kufizimin e ndikimit destabilizues dhe p\u00ebrparimin e procesit t\u00eb normalizimit nd\u00ebrmjet Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb.<\/p>\n
N\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst, Kosova duhet t\u00eb p\u00ebrcjell\u00eb me v\u00ebmendje zhvillimet politike n\u00eb Beograd dhe raportet e ardhshme t\u00eb udh\u00ebheqjes serbe me Uashingtonin.<\/p>\n
Nj\u00eb element tjet\u00ebr me r\u00ebnd\u00ebsi \u00ebsht\u00eb se, sipas raportimit t\u00eb N1, p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb List\u00ebs Studentore zhvilluan takime t\u00eb ndara edhe me ambasadorin rus n\u00eb Serbi, Aleksandar Bocan-Har\u00e7enko. N\u00eb komunikimin rus u ripohua q\u00ebndrimi i Mosk\u00ebs p\u00ebr Kosov\u00ebn, duke iu referuar sovranitetit dhe integritetit territorial t\u00eb Serbis\u00eb sipas Rezolut\u00ebs 1244 t\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Sigurimit t\u00eb OKB-s\u00eb.[2]<\/p>\n
Fakti q\u00eb k\u00ebto kontakte diplomatike u zhvilluan n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn dit\u00eb d\u00ebshmon se Serbia vazhdon t\u00eb jet\u00eb hap\u00ebsir\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme e konkurrenc\u00ebs diplomatike nd\u00ebrmjet Per\u00ebndimit dhe Rusis\u00eb.<\/p>\n
P\u00ebr Kosov\u00ebn, ky realitet k\u00ebrkon diplomaci aktive, koordinim me partner\u00ebt strategjik\u00eb dhe vler\u00ebsim t\u00eb vazhduesh\u00ebm t\u00eb zhvillimeve q\u00eb lidhen me interesat e saj shtet\u00ebrore.<\/p>\n
2. PARALAJM\u00cbRIMI I AMBASAD\u00cbS AMERIKANE N\u00cb PRISHTIN\u00cb DHE SITUATA E SIGURIS\u00cb<\/p>\n
M\u00eb 12 n\u00ebntor 2026, Ambasada Amerikane n\u00eb Prishtin\u00eb publikoi nj\u00eb njoftim sigurie, p\u00ebrmes t\u00eb cilit paralajm\u00ebroi personelin e saj p\u00ebr vazhdimin e protestave n\u00eb kryeqytet gjat\u00eb jav\u00ebve n\u00eb vijim.<\/p>\n
N\u00eb njoftim p\u00ebrmenden mund\u00ebsia e zgjerimit t\u00eb protestave n\u00eb zonat p\u00ebrreth, shtimi i pranis\u00eb policore, mbylljet e rrug\u00ebve, pengesat n\u00eb trafik dhe rreziku i p\u00ebrshkall\u00ebzimit t\u00eb tubimeve.[3]<\/p>\n
Ky paralajm\u00ebrim duhet t\u00eb lexohet n\u00eb kontekstin e zhvillimeve t\u00eb brendshme n\u00eb Kosov\u00eb, ve\u00e7an\u00ebrisht pas aktgjykimit t\u00eb Gjykat\u00ebs Speciale n\u00eb Hag\u00eb, m\u00eb 16 shtator 2026, dhe reagimeve publike q\u00eb pasuan.<\/p>\n
Megjithat\u00eb, njoftimi amerikan \u00ebsht\u00eb paralajm\u00ebrim sigurie p\u00ebr personelin dhe nuk p\u00ebrb\u00ebn konstatim se ekziston nj\u00eb plan i organizuar p\u00ebr destabilizimin e Kosov\u00ebs.<\/p>\n
R\u00ebnd\u00ebsia e tij q\u00ebndron n\u00eb nevoj\u00ebn p\u00ebr menaxhim institucional t\u00eb situat\u00ebs, ruajtjen e rendit publik dhe parandalimin e p\u00ebrshkall\u00ebzimit t\u00eb tensioneve.<\/p>\n
N\u00eb nj\u00eb shtet demokratik, protestat jan\u00eb pjes\u00eb e jet\u00ebs politike. Por ato duhet t\u00eb zhvillohen n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb paq\u00ebsore, pa dhun\u00eb, pa k\u00ebrc\u00ebnime dhe pa cenim t\u00eb institucioneve apo t\u00eb drejtave t\u00eb qytetar\u00ebve t\u00eb tjer\u00eb.<\/p>\n
3. GJYKATA SPECIALE, TENSIONET POLITIKE DHE P\u00cbRGJEGJ\u00cbSIA SHTET\u00cbRORE<\/p>\n
Aktgjykimi i 16 shtatorit 2026 ndaj ish-krer\u00ebve t\u00eb U\u00c7K-s\u00eb n\u00eb Hag\u00eb ka prodhuar reagime t\u00eb fuqishme n\u00eb Kosov\u00eb.<\/p>\n
Trupi Gjykues i Dhomave t\u00eb Specializuara shpalli fajtor\u00eb Hashim Tha\u00e7in, Kadri Veselin, Rexhep Selimin dhe Jakup Krasniqin p\u00ebr vepra penale t\u00eb krimeve t\u00eb luft\u00ebs, duke shqiptuar d\u00ebnime t\u00eb ndryshme me burgim. T\u00eb akuzuarit u liruan nga akuzat p\u00ebr krime kund\u00ebr njer\u00ebzimit. Aktgjykimi \u00ebsht\u00eb i shkall\u00ebs s\u00eb par\u00eb.[4]<\/p>\n
Kjo \u00e7\u00ebshtje ka ndjeshm\u00ebri t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr shoq\u00ebrin\u00eb kosovare, p\u00ebr shkak t\u00eb historis\u00eb s\u00eb luft\u00ebs, sakrific\u00ebs s\u00eb popullit dhe rolit t\u00eb U\u00c7K-s\u00eb n\u00eb \u00e7lirimin e vendit.<\/p>\n
Megjithat\u00eb, mbrojtja e vlerave t\u00eb luft\u00ebs \u00e7lirimtare dhe respektimi i parimeve t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb jan\u00eb dy p\u00ebrgjegj\u00ebsi q\u00eb duhet t\u00eb bashk\u00ebjetojn\u00eb.<\/p>\n
Qytetar\u00ebt kan\u00eb t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb shprehin pak\u00ebnaq\u00ebsi, t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb drejt\u00ebsi dhe t\u00eb kund\u00ebrshtojn\u00eb vendimet p\u00ebrmes mekanizmave ligjor\u00eb e demokratik\u00eb. Po ashtu, institucionet kan\u00eb detyrim t\u00eb ruajn\u00eb rendin kushtetues dhe t\u00eb p\u00ebrmbushin obligimet nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Kosov\u00ebs.<\/p>\n
P\u00ebrpjekjet p\u00ebr ndryshime ligjore lidhur me Dhomat e Specializuara duhet t\u00eb vler\u00ebsohen n\u00eb raport me Kushtetut\u00ebn, rendin juridik dhe zotimet nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb vendit.<\/p>\n
N\u00eb k\u00ebt\u00eb proces k\u00ebrkohet maturi politike, komunikim institucional dhe shmangie e polarizimit q\u00eb e dob\u00ebson pozit\u00ebn e Kosov\u00ebs n\u00eb aren\u00ebn nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/p>\n
\u00c7\u00ebshtjet q\u00eb lidhen me luft\u00ebn dhe drejt\u00ebsin\u00eb nuk duhet t\u00eb shnd\u00ebrrohen n\u00eb instrument t\u00eb p\u00ebrplasjeve t\u00eb pakufizuara politike.<\/p>\n
4. LUFTA HIBRIDE SERBO-RUSE: T\u00cb DH\u00cbNAT DHE D\u00cbSHMIT\u00cb E DOKUMENTUARA<\/p>\n
Lufta hibride p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb prej sfidave bashk\u00ebkohore t\u00eb siguris\u00eb p\u00ebr shtetet demokratike. Ajo p\u00ebrfshin kombinimin e instrumenteve informative, politike, ekonomike, teknologjike, kibernetike dhe, n\u00eb raste t\u00eb caktuara, ushtarake, me synimin p\u00ebr t\u00eb ndikuar n\u00eb vendimmarrje, p\u00ebr t\u00eb dob\u00ebsuar institucionet dhe p\u00ebr t\u00eb cenuar stabilitetin shoq\u00ebror.<\/p>\n
N\u00eb rastin e Kosov\u00ebs, ndikimi i narrativave serbe dhe ruse nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm \u00e7\u00ebshtje e vler\u00ebsimeve politike. Ekzistojn\u00eb hulumtime konkrete q\u00eb dokumentojn\u00eb burimet, kanalet dhe format e p\u00ebrhapjes s\u00eb dezinformimit.<\/p>\n
Raporti i BIRN Kosov\u00ebs dhe Internews Kosov\u00ebs<\/p>\n
Nj\u00eb prej hulumtimeve m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme \u00ebsht\u00eb raporti Mapping Disinformation: Russian and Serbian Narratives in the Media and on Social Networks in Kosovo, i publikuar n\u00eb mars 2026 nga BIRN Kosova dhe Internews Kosova.[5]<\/p>\n
Raporti \u00ebsht\u00eb rezultat i monitorimit sistematik, intervistave t\u00eb strukturuara dhe analiz\u00ebs s\u00eb t\u00eb dh\u00ebnave publike p\u00ebr periudh\u00ebn shtator 2025 \u2013 shkurt 2026.<\/p>\n
Gjetjet kryesore p\u00ebrfshijn\u00eb:<\/p>\n
Kat\u00ebr media t\u00eb kontrolluara nga Kremlini u p\u00ebrfshin\u00eb n\u00eb monitorim: Sputnik Serbia, Russia Today Balkan, rrjeti Pravda dhe agjencia ruse TASS.
\nK\u00ebto media publikuan gjithsej 1,323 artikuj p\u00ebr Kosov\u00ebn gjat\u00eb periudh\u00ebs 1 shtator 2025 \u2013 1 mars 2026.
\nMesatarja ishte rreth 7.3 artikuj n\u00eb dit\u00eb.
\nNga k\u00ebto, Sputnik publikoi 628 artikuj, nd\u00ebrsa Russia Today Balkan 526 artikuj p\u00ebr Kosov\u00ebn.
\nHulumtuesit analizuan 150 platforma online n\u00eb Kosov\u00eb.
\nU identifikuan mbi 20,000 lidhje t\u00eb dyshimta t\u00eb prodhuara gjat\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb monitorimit.
\n2,361 artikuj u p\u00ebrzgjodh\u00ebn p\u00ebr analiz\u00eb t\u00eb thelluar.
\nN\u00eb platformat Meta, TikTok dhe Telegram u identifikuan af\u00ebrsisht 1,100 p\u00ebrmbajtje t\u00eb pav\u00ebrteta.
\nRaporti p\u00ebrfshiu gjithashtu 53 intervista t\u00eb strukturuara dhe nj\u00eb pyet\u00ebsor me mbi 80 zyrtar\u00eb institucional\u00eb p\u00ebr t\u00eb vler\u00ebsuar gatishm\u00ebrin\u00eb e institucioneve p\u00ebr t’u p\u00ebrballur me dezinformimin.<\/p>\n
K\u00ebto shifra nuk duhet t\u00eb interpretohen si num\u00ebr i operacioneve t\u00eb inteligjenc\u00ebs, i personave t\u00eb manipuluar apo i llogarive t\u00eb kontrolluara drejtp\u00ebrdrejt nga Rusia. Ato paraqesin rezultate t\u00eb monitorimit t\u00eb burimeve, p\u00ebrmbajtjeve dhe lidhjeve t\u00eb dyshimta, sipas metodologjis\u00eb s\u00eb raportit.<\/p>\n
Megjithat\u00eb, t\u00eb dh\u00ebnat d\u00ebshmojn\u00eb p\u00ebr nj\u00eb aktivitet t\u00eb vazhduesh\u00ebm informativ q\u00eb meriton v\u00ebmendje institucionale.[5]<\/p>\n
Cilat jan\u00eb narrativat kryesore?<\/p>\n
Sipas raportit, p\u00ebrmbajtjet manipuluese p\u00ebrqendrohen kryesisht n\u00eb disa fusha:<\/p>\n
V\u00ebnia n\u00eb pik\u00ebpyetje e legjitimitetit t\u00eb institucioneve t\u00eb Kosov\u00ebs.
\nParaqitja e Kosov\u00ebs si faktor destabilizues n\u00eb rajon.
\nNxitja e tensioneve nd\u00ebretnike.
\nDob\u00ebsimi i besimit t\u00eb qytetar\u00ebve n\u00eb proceset zgjedhore.
\nParaqitja e partner\u00ebve per\u00ebndimor\u00eb p\u00ebrmes narrativave selektive dhe propagandistike.
\nShfryt\u00ebzimi i incidenteve t\u00eb siguris\u00eb p\u00ebr t\u00eb krijuar frik\u00eb dhe pasiguri.
\nP\u00ebrdorimi i p\u00ebrmbajtjeve t\u00eb manipuluara dhe i inteligjenc\u00ebs artificiale p\u00ebr p\u00ebrhapjen e informacionit t\u00eb pav\u00ebrtet\u00eb.
\nNj\u00eb element ve\u00e7an\u00ebrisht shqet\u00ebsues \u00ebsht\u00eb ripublikimi i p\u00ebrmbajtjeve me origjin\u00eb nga mediat ruse n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn informative t\u00eb Kosov\u00ebs, ndonj\u00ebher\u00eb pa verifikim t\u00eb mjaftuesh\u00ebm dhe pa kontekstin e nevojsh\u00ebm.<\/p>\n
Kjo e b\u00ebn dezinformimin m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr t’u identifikuar nga publiku, sepse nj\u00eb informacion i prodhuar jasht\u00eb vendit mund t\u00eb marr\u00eb pamjen e nj\u00eb lajmi lokal p\u00ebrmes ripublikimit nga platforma t\u00eb ndryshme.<\/p>\n
P\u00ebrhapja p\u00ebrmes rrjeteve sociale<\/p>\n
Raporti evidenton rolin e Telegramit dhe platformave t\u00eb tjera sociale n\u00eb shp\u00ebrndarjen e p\u00ebrmbajtjeve manipuluese.<\/p>\n
P\u00ebrmbajtjet mund t\u00eb shp\u00ebrndahen n\u00eb disa gjuh\u00eb, t\u00eb p\u00ebrshtaten p\u00ebr audienca t\u00eb ndryshme dhe t\u00eb ripublikohen nga kanale q\u00eb nuk paraqesin qart\u00eb burimin fillestar.<\/p>\n
Inteligjenca artificiale e ka zgjeruar k\u00ebt\u00eb kapacitet p\u00ebrmes p\u00ebrkthimit automatik, krijimit t\u00eb fotografive dhe videove t\u00eb manipuluara dhe prodhimit masiv t\u00eb p\u00ebrmbajtjeve.<\/p>\n
K\u00ebshtu, propaganda nuk kufizohet m\u00eb vet\u00ebm n\u00eb deklaratat e zyrtar\u00ebve apo n\u00eb mediat tradicionale. Ajo dep\u00ebrton drejtp\u00ebrdrejt n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn informative ku qytetar\u00ebt marrin lajmet dhe formojn\u00eb q\u00ebndrimet e tyre.<\/p>\n
5. DEZINFORMIMI GJAT\u00cb ZGJEDHJEVE: T\u00cb DH\u00cbNAT E HIBRID.INFO<\/p>\n
Nj\u00eb tjet\u00ebr burim i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm \u00ebsht\u00eb raporti i Hibrid.info, Resilience to Misinformation in Kosovo\u2019s Election Period, i publikuar n\u00eb mars-prill 2026 me mb\u00ebshtetjen e Bashkimit Evropian.[6]<\/p>\n
Raporti mbulon periudh\u00ebn 9 tetor \u2013 31 dhjetor 2025, gjat\u00eb zgjedhjeve lokale dhe zgjedhjeve t\u00eb parakohshme parlamentare.<\/p>\n
T\u00eb dh\u00ebnat e monitorimit p\u00ebrfshijn\u00eb:<\/p>\n
Mbi 7,000 publikime t\u00eb monitoruara.
\nRreth 100 burime publikimi t\u00eb p\u00ebrcjella n\u00eb baza ditore.
\n103 p\u00ebrmbajtje t\u00eb analizuara n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb strukturuar p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje zgjedhore, nd\u00ebretnike dhe t\u00eb ndikimit t\u00eb jasht\u00ebm.
\nNga k\u00ebto, 85 ishin materiale t\u00eb verifikimit t\u00eb fakteve, nd\u00ebrsa 18 p\u00ebrmbajtje analitike dhe vler\u00ebsime t\u00eb narrativave.
\nU monitoruan edhe 115 p\u00ebrmbajtje n\u00eb gjuh\u00ebn serbe nga mediat ruse, t\u00eb lidhura me narrativat zgjedhore dhe ndikimin e huaj.
\nRaporti evidenton sondazhe t\u00eb fabrikuara, deklarata t\u00eb rreme t\u00eb atribuuara figurave publike, p\u00ebrmbajtje t\u00eb manipuluara dhe p\u00ebrdorim t\u00eb inteligjenc\u00ebs artificiale.<\/p>\n
N\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, dokumentohen narrativa nga disa media serbe dhe ruse q\u00eb synonin t\u00eb ndikonin n\u00eb perceptimin e publikut p\u00ebr proceset zgjedhore dhe institucionet e Kosov\u00ebs.<\/p>\n
K\u00ebto p\u00ebrmbajtje nuk kan\u00eb vet\u00ebm dimension informativ. Ato mund t\u00eb ndikojn\u00eb n\u00eb besimin e qytetar\u00ebve, n\u00eb perceptimin e legjitimitetit t\u00eb institucioneve dhe n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet nd\u00ebretnike.<\/p>\n
Bashkimi Evropian, n\u00eb vler\u00ebsimin e publikuar m\u00eb 24 prill 2026, theksoi se lufta kund\u00ebr dezinformimit k\u00ebrkon bashk\u00ebpunim institucional, media t\u00eb pavarura, verifikim t\u00eb fakteve dhe qytetar\u00eb t\u00eb informuar.[7]<\/p>\n
\u00c7far\u00eb tregojn\u00eb k\u00ebto shifra p\u00ebr Kosov\u00ebn?<\/p>\n
Dy raportet e p\u00ebrmendura ofrojn\u00eb d\u00ebshmi t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr shkall\u00ebn dhe m\u00ebnyrat e p\u00ebrhapjes s\u00eb dezinformimit.<\/p>\n
Ato tregojn\u00eb se Kosova \u00ebsht\u00eb objekt i narrativave t\u00eb prodhuara nga burime ruse dhe serbe, se k\u00ebto narrativa qarkullojn\u00eb p\u00ebrmes mediave dhe rrjeteve sociale dhe se temat m\u00eb t\u00eb ndjeshme jan\u00eb siguria, zgjedhjet, marr\u00ebdh\u00ebniet nd\u00ebretnike dhe legjitimiteti institucional.<\/p>\n
P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, lufta kund\u00ebr dezinformimit duhet t\u00eb trajtohet si pjes\u00eb e politik\u00ebs s\u00eb siguris\u00eb komb\u00ebtare dhe jo vet\u00ebm si \u00e7\u00ebshtje e gazetaris\u00eb apo komunikimit publik.<\/p>\n
6. NDIKIMI I JASHT\u00cbM N\u00cb HAP\u00cbSIR\u00cbN POLITIKE DHE INSTITUCIONALE<\/p>\n
Nj\u00eb shoq\u00ebri demokratike karakterizohet nga pluralizmi politik, konkurrenca nd\u00ebrmjet subjekteve politike dhe liria e shprehjes.<\/p>\n
N\u00eb Kosov\u00eb, kritika ndaj qeveris\u00eb, debatet nd\u00ebrmjet pozit\u00ebs dhe opozit\u00ebs dhe kund\u00ebrshtimi i vendimeve institucionale jan\u00eb pjes\u00eb e funksionimit demokratik.<\/p>\n
Megjithat\u00eb, p\u00ebrvoja e dokumentuar e dezinformimit tregon se aktor\u00ebt e jasht\u00ebm mund t’i shfryt\u00ebzojn\u00eb ndarjet politike dhe pak\u00ebnaq\u00ebsit\u00eb shoq\u00ebrore p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrhapur narrativa q\u00eb cenojn\u00eb besimin n\u00eb shtet.<\/p>\n
Ky ndikim mund t\u00eb shfaqet n\u00eb disa forma:<\/p>\n
Ndikimi p\u00ebrmes diskursit politik: P\u00ebrmbajtjet dhe deklaratat publike mund t\u00eb shk\u00ebputen nga konteksti, t\u00eb manipulohen dhe t\u00eb p\u00ebrdoren p\u00ebr t\u00eb krijuar perceptime t\u00eb rreme p\u00ebr zhvillimet n\u00eb Kosov\u00eb.<\/p>\n
Ndikimi p\u00ebrmes mediave: Materialet e prodhuara nga burime t\u00eb huaja mund t\u00eb ripublikohen pa verifikim, duke marr\u00eb pamjen e informacionit t\u00eb zakonsh\u00ebm vendor.<\/p>\n
Ndikimi p\u00ebrmes financimit dhe pron\u00ebsis\u00eb: Mungesa e transparenc\u00ebs mbi financimin e mediave, reklamimin dhe interesat e pron\u00ebsis\u00eb krijon dob\u00ebsi q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb mbik\u00ebqyrje m\u00eb t\u00eb madhe.<\/p>\n
Ndikimi p\u00ebrmes rrjeteve sociale: Llogarit\u00eb anonime, p\u00ebrmbajtjet e koordinuara dhe shp\u00ebrndarja masive e narrativave mund t\u00eb ndikojn\u00eb n\u00eb perceptimin e publikut.<\/p>\n
Ndikimi p\u00ebrmes polarizimit: P\u00ebrforcimi i konfliktit politik dhe nxitja e mosbesimit nd\u00ebrmjet qytetar\u00ebve mund t\u00eb dob\u00ebsojn\u00eb kohezionin shoq\u00ebror.<\/p>\n
K\u00ebto mekanizma duhet t\u00eb monitorohen n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn politike, pa dallim t\u00eb pozit\u00ebs, opozit\u00ebs apo orientimit ideologjik.<\/p>\n
Asnj\u00eb subjekt politik nuk duhet t\u00eb p\u00ebrjashtohet nga standardet e transparenc\u00ebs dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb publike. N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, asnj\u00eb subjekt nuk duhet t\u00eb etiketohet si i ndikuar apo i kontrolluar nga Serbia dhe Rusia pa prova t\u00eb verifikueshme.<\/p>\n
Mbrojtja e demokracis\u00eb k\u00ebrkon nj\u00ebkoh\u00ebsisht liri politike dhe mbrojtje nga nd\u00ebrhyrjet e paligjshme t\u00eb jashtme.<\/p>\n
7. QYTETARI \u2013 Vija e par\u00eb e mbrojtjes kund\u00ebr manipulimit t\u00eb jasht\u00ebm<\/p>\n
N\u00eb t\u00eb gjitha zhvillimet e p\u00ebrmendura, nj\u00eb rol vendimtar ka qytetari.<\/p>\n
Institucionet e siguris\u00eb mund t\u00eb monitorojn\u00eb k\u00ebrc\u00ebnimet, mediat mund t\u00eb verifikojn\u00eb informacionet dhe institucionet politike mund t\u00eb nd\u00ebrmarrin masa parandaluese. Por asnj\u00eb mekaniz\u00ebm institucional nuk mund ta z\u00ebvend\u00ebsoj\u00eb plot\u00ebsisht vet\u00ebdijen dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb individuale t\u00eb qytetar\u00ebve.<\/p>\n
Qytetar\u00ebt e Kosov\u00ebs duhet t\u00eb jen\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht t\u00eb kujdessh\u00ebm ndaj p\u00ebrpjekjeve p\u00ebr manipulimin e opinionit publik.<\/p>\n
N\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur informacioni p\u00ebrhapet brenda sekondave, nj\u00eb lajm i rrem\u00eb, nj\u00eb fotografi e manipuluar apo nj\u00eb deklarat\u00eb e fabrikuar mund t\u00eb shkaktoj\u00eb reagime t\u00eb fuqishme p\u00ebrpara se t\u00eb verifikohet e v\u00ebrteta.<\/p>\n
P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, qytetar\u00ebt duhet t\u00eb zhvillojn\u00eb kultur\u00ebn e verifikimit t\u00eb informacionit, t\u00eb mos shp\u00ebrndajn\u00eb p\u00ebrmbajtje t\u00eb pakonfirmuara dhe t\u00eb mos lejojn\u00eb q\u00eb emocionet, pak\u00ebnaq\u00ebsit\u00eb politike apo bindjet partiake t\u00eb shfryt\u00ebzohen nga propaganda e jashtme.<\/p>\n
Ve\u00e7an\u00ebrisht duhet t\u00eb shmangen:<\/p>\n
P\u00ebrhapja e lajmeve t\u00eb pakonfirmuara p\u00ebr incidente t\u00eb siguris\u00eb.
\nShp\u00ebrndarja e videove dhe fotografive pa verifikuar burimin dhe koh\u00ebn e publikimit.
\nP\u00ebrdorimi i gjuh\u00ebs s\u00eb urrejtjes dhe nxitja e tensioneve nd\u00ebretnike.
\nThirrjet p\u00ebr dhun\u00eb dhe p\u00ebrplasje me institucionet.
\nManipulimi i pak\u00ebnaq\u00ebsive qytetare p\u00ebr interesa t\u00eb jashtme.
\nP\u00ebrhapja e narrativave q\u00eb synojn\u00eb t\u00eb paraqesin \u00e7do institucion si t\u00eb paligjsh\u00ebm ose \u00e7do partner nd\u00ebrkomb\u00ebtar si kund\u00ebrshtar t\u00eb Kosov\u00ebs.
\nQytetari duhet t\u00eb ruaj\u00eb pavar\u00ebsin\u00eb e gjykimit dhe t\u00eb mos b\u00ebhet pjes\u00eb e asnj\u00eb agjende q\u00eb synon p\u00ebr\u00e7arjen e shoq\u00ebris\u00eb.<\/p>\n
Kjo nuk n\u00ebnkupton kufizimin e kritik\u00ebs politike apo t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs p\u00ebr t\u00eb kund\u00ebrshtuar vendimet e qeveris\u00eb. P\u00ebrkundrazi, nj\u00eb demokraci e sh\u00ebndosh\u00eb k\u00ebrkon qytetar\u00eb kritik\u00eb, por edhe t\u00eb informuar, t\u00eb p\u00ebrgjegjsh\u00ebm dhe t\u00eb aft\u00eb t\u00eb dallojn\u00eb faktin nga manipulimi.<\/p>\n
Qytetar\u00ebt e Kosov\u00ebs nuk duhet t\u00eb b\u00ebhen instrument i propagand\u00ebs serbo-ruse apo i \u00e7far\u00ebdo ndikimi tjet\u00ebr t\u00eb jasht\u00ebm q\u00eb cenon interesat e shtetit.<\/p>\n
Mbrojtja e Kosov\u00ebs fillon edhe nga refuzimi p\u00ebr t’u manipuluar.<\/p>\n
8. INSTITUCIONET SHTET\u00cbRORE SI ADRESA E ZGJIDHJEVE<\/p>\n
Nj\u00eb aspekt tjet\u00ebr me r\u00ebnd\u00ebsi \u00ebsht\u00eb m\u00ebnyra se si qytetar\u00ebt i adresojn\u00eb pak\u00ebnaq\u00ebsit\u00eb dhe k\u00ebrkesat e tyre.<\/p>\n
Kosova \u00ebsht\u00eb republik\u00eb demokratike, e nd\u00ebrtuar mbi rendin kushtetues dhe institucionet p\u00ebrfaq\u00ebsuese. Prandaj, problemet politike, sociale, ekonomike dhe juridike duhet t\u00eb adresohen p\u00ebrmes mekanizmave institucional\u00eb.<\/p>\n
Kuvendi, Qeveria, gjykatat, institucionet e pavarura dhe organet e drejt\u00ebsis\u00eb jan\u00eb mekanizmat p\u00ebrmes t\u00eb cil\u00ebve qytetar\u00ebt mund t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi dhe zgjidhje.<\/p>\n
Kushtetuta e Republik\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs, n\u00eb nenin 43, garanton shprehimisht lirin\u00eb e tubimit paq\u00ebsor, p\u00ebrfshir\u00eb organizimin dhe pjes\u00ebmarrjen n\u00eb protesta e demonstrata.[8]<\/p>\n
Prandaj, nuk mund t\u00eb vihet n\u00eb kund\u00ebrshtim e drejta p\u00ebr protest\u00eb me p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb p\u00ebr ruajtjen e rendit demokratik.<\/p>\n
Protesta paq\u00ebsore \u00ebsht\u00eb instrument legjitim i demokracis\u00eb. Por ajo nuk duhet t\u00eb shnd\u00ebrrohet n\u00eb mjet dhune, k\u00ebrc\u00ebnimi, presioni t\u00eb paligjsh\u00ebm apo paralizimi t\u00eb institucioneve.<\/p>\n
Qytetar\u00ebt duhet t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb zgjidhje p\u00ebrmes institucioneve dhe t\u00eb p\u00ebrdorin protest\u00ebn paq\u00ebsore si nj\u00eb prej formave demokratike t\u00eb shprehjes s\u00eb pak\u00ebnaq\u00ebsis\u00eb.<\/p>\n
N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, institucionet duhet t\u00eb d\u00ebgjojn\u00eb k\u00ebrkesat e qytetar\u00ebve, t\u00eb ofrojn\u00eb p\u00ebrgjigje dhe t\u00eb d\u00ebshmojn\u00eb transparenc\u00eb e llogaridh\u00ebnie.<\/p>\n
Asnj\u00eb qytetar nuk duhet t\u00eb manipulohet p\u00ebr t’u p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb veprime q\u00eb d\u00ebmtojn\u00eb interesin e p\u00ebrgjithsh\u00ebm, nd\u00ebrsa asnj\u00eb institucion nuk duhet ta p\u00ebrdor\u00eb luft\u00ebn kund\u00ebr dezinformimit si arsyetim p\u00ebr kufizimin e kritik\u00ebs legjitime.<\/p>\n
Kjo \u00ebsht\u00eb rruga e nj\u00eb demokracie funksionale.<\/p>\n
9. \u00c7FAR\u00cb DUHET T\u00cb B\u00cbJ\u00cb KOSOVA P\u00cbR T’U MBROJTUR NGA LUFTA HIBRIDE?<\/p>\n
P\u00ebrball\u00eb t\u00eb dh\u00ebnave dhe zhvillimeve t\u00eb dokumentuara, Kosov\u00ebs i nevojitet nj\u00eb politik\u00eb m\u00eb e koordinuar p\u00ebr mbrojtjen e hap\u00ebsir\u00ebs informative dhe t\u00eb siguris\u00eb komb\u00ebtare.<\/p>\n
S\u00eb pari, institucionet e siguris\u00eb duhet t\u00eb forcojn\u00eb kapacitetet p\u00ebr identifikimin dhe vler\u00ebsimin e nd\u00ebrhyrjeve t\u00eb huaja, duke u mb\u00ebshtetur n\u00eb prova dhe standarde profesionale.<\/p>\n
S\u00eb dyti, duhet t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsohet koordinimi nd\u00ebrmjet institucioneve shtet\u00ebrore, mediave, shoq\u00ebris\u00eb civile dhe organizatave p\u00ebr verifikimin e fakteve.<\/p>\n
S\u00eb treti, duhet t\u00eb rritet transparenca e pron\u00ebsis\u00eb dhe financimit t\u00eb mediave, p\u00ebrfshir\u00eb reklamimin dhe p\u00ebrmbajtjet e sponsorizuara.<\/p>\n
S\u00eb kat\u00ebrti, duhet t\u00eb forcohet edukimi medial dhe digjital n\u00eb shkolla, universitete dhe komunitete.<\/p>\n
S\u00eb pesti, subjektet politike duhet t\u00eb respektojn\u00eb standardet e transparenc\u00ebs dhe t\u00eb shmangin p\u00ebrdorimin e gjuh\u00ebs q\u00eb nxit urrejtje, p\u00ebr\u00e7arje apo delegjitimim t\u00eb pabazuar t\u00eb institucioneve.<\/p>\n
S\u00eb gjashti, Kosova duhet t\u00eb thelloj\u00eb bashk\u00ebpunimin me Shtetet e Bashkuara, NATO-n dhe Bashkimin Evropian n\u00eb fush\u00ebn e siguris\u00eb, mbrojtjes kibernetike dhe luftimit t\u00eb dezinformimit.<\/p>\n
S\u00eb fundi, duhet t\u00eb nd\u00ebrtohet nj\u00eb sistem i q\u00ebndruesh\u00ebm i komunikimit publik, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb qytetar\u00ebt t\u00eb marrin informacion t\u00eb sakt\u00eb, n\u00eb koh\u00eb dhe nga burime t\u00eb besueshme.<\/p>\n
10. P\u00cbRFUNDIM
\nSIGURIA E KOSOV\u00cbS FILLON NGA INSTITUCIONET DHE VET\u00cbDIJA QYTETARE<\/p>\n
Zhvillimet diplomatike n\u00eb Beograd, paralajm\u00ebrimet e siguris\u00eb n\u00eb Prishtin\u00eb, tensionet politike rreth Gjykat\u00ebs Speciale dhe t\u00eb dh\u00ebnat e dokumentuara p\u00ebr dezinformimin serbo-rus paraqesin sfida q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb qasje serioze dhe t\u00eb p\u00ebrgjegjshme.<\/p>\n
Kosova nuk mund ta kontrolloj\u00eb konkurrenc\u00ebn gjeopolitike nd\u00ebrmjet fuqive t\u00eb m\u00ebdha, por mund dhe duhet t\u00eb forcoj\u00eb kapacitetet e saj p\u00ebr t’u mbrojtur nga pasojat e ndikimit t\u00eb jasht\u00ebm.<\/p>\n
Mbrojtja e shtetit nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi vet\u00ebm e institucioneve t\u00eb siguris\u00eb. Ajo k\u00ebrkon nj\u00eb sistem politik funksional, institucione t\u00eb besueshme, media profesionale dhe qytetar\u00eb t\u00eb vet\u00ebdijsh\u00ebm.<\/p>\n
Qytetar\u00ebt duhet ta kuptojn\u00eb se propaganda e jashtme nuk synon vet\u00ebm t\u00eb ndryshoj\u00eb mendimin p\u00ebr nj\u00eb ngjarje t\u00eb caktuar. Ajo mund t\u00eb synoj\u00eb t\u00eb dob\u00ebsoj\u00eb besimin nd\u00ebrmjet qytetar\u00ebve, t\u00eb nxis\u00eb p\u00ebr\u00e7arje dhe t\u00eb cenoj\u00eb besimin n\u00eb vet\u00eb shtetin.<\/p>\n
Prandaj, qytetar\u00ebt nuk duhet t\u00eb lejojn\u00eb q\u00eb pak\u00ebnaq\u00ebsit\u00eb e tyre t\u00eb shnd\u00ebrrohen n\u00eb instrument t\u00eb ndikimeve t\u00eb jashtme. Ata duhet t\u00eb informohen nga burime t\u00eb besueshme, t\u00eb verifikojn\u00eb informacionet, t\u00eb refuzojn\u00eb nxitjet p\u00ebr dhun\u00eb dhe t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb zgjidhje p\u00ebrmes institucioneve demokratike.<\/p>\n
N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, institucionet duhet t\u00eb d\u00ebshmojn\u00eb se jan\u00eb n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb qytetar\u00ebve, se i respektojn\u00eb t\u00eb drejtat e tyre dhe se jan\u00eb t\u00eb gatshme t\u00eb japin llogari.<\/p>\n
Kosov\u00ebs i duhet nj\u00eb opozit\u00eb demokratike dhe konstruktive, nj\u00eb pozit\u00eb e p\u00ebrgjegjshme, media t\u00eb pavarura dhe nj\u00eb shoq\u00ebri q\u00eb nuk bie pre e manipulimit.<\/p>\n
Asnj\u00eb interes partiak nuk duhet t\u00eb vendoset mbi interesin shtet\u00ebror. Asnj\u00eb pak\u00ebnaq\u00ebsi nuk duhet t\u00eb shnd\u00ebrrohet n\u00eb instrument t\u00eb destabilizimit. Dhe asnj\u00eb qytetar nuk duhet t\u00eb b\u00ebhet mjet i propagand\u00ebs s\u00eb huaj.<\/p>\n
N\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur lufta hibride \u00ebsht\u00eb shnd\u00ebrruar n\u00eb instrument t\u00eb konkurrenc\u00ebs gjeopolitike, vet\u00ebdija qytetare, uniteti rreth interesave themelore t\u00eb shtetit dhe besimi n\u00eb institucionet demokratike jan\u00eb pjes\u00eb e domosdoshme e siguris\u00eb komb\u00ebtare.<\/p>\n
Kosova mbrohet me institucione t\u00eb forta, me demokraci funksionale, me partneritet nd\u00ebrkomb\u00ebtar dhe, mbi t\u00eb gjitha, me qytetar\u00eb t\u00eb lir\u00eb, t\u00eb informuar dhe t\u00eb pam manipuluesh\u00ebm.<\/p>\n
Fusnotat,<\/p>\n
[1] Ambasada e Shteteve t\u00eb Bashkuara n\u00eb Serbi, komunikata p\u00ebr vizit\u00ebn e ndihm\u00ebssekretarit t\u00eb Shtetit Brendan Hanrahan dhe takimin me p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e List\u00ebs Studentore, 12 n\u00ebntor 2026.<\/p>\n
[2] N1 Serbia, \u201cStudent List MPs meet Russian Ambassador, senior US diplomat\u201d, 12 n\u00ebntor 2026. Raportimi p\u00ebr takimet e ndara me ambasadorin rus Aleksandar Bocan-Har\u00e7enko dhe ndihm\u00ebssekretarin amerikan Brendan Hanrahan.<\/p>\n
[3] Ambasada e Shteteve t\u00eb Bashkuara n\u00eb Kosov\u00eb, njoftimi i siguris\u00eb p\u00ebr protestat n\u00eb Prishtin\u00eb gjat\u00eb jav\u00ebve n\u00eb vijim, 12 n\u00ebntor 2026. Raportuar nga KOHA, 12 n\u00ebntor 2026.<\/p>\n
[4] Dhomat e Specializuara t\u00eb Kosov\u00ebs, Tha\u00e7i et al. Trial Judgment, \u00e7\u00ebshtja KSC-BC-2020-06, 16 shtator 2026. Aktgjykimi i shkall\u00ebs s\u00eb par\u00eb n\u00eb rastin kund\u00ebr Hashim Tha\u00e7it, Kadri Veselit, Rexhep Selimit dhe Jakup Krasniqit.<\/p>\n
[5] BIRN Kosova dhe Internews Kosova, Visar Prebreza, Kreshnik Gashi dhe Albulena Sadiku, Mapping Disinformation: Russian and Serbian Narratives in the Media and on Social Networks in Kosovo, mars 2026. Raport k\u00ebrkimor mbi burimet, kanalet dhe format e dezinformimit n\u00eb Kosov\u00eb.<\/p>\n
[6] Action for Democratic Society (ADS)\/Hibrid.info, Resilience to Misinformation in Kosovo\u2019s Election Period: Information Disorder and FIMI in Kosovo\u2019s 2025 Elections, mars 2026. Raport mbi monitorimin e p\u00ebrmbajtjeve digjitale gjat\u00eb periudh\u00ebs 9 tetor \u2013 31 dhjetor 2025.<\/p>\n
[7] European External Action Service (EEAS), Delegacioni i Bashkimit Evropian n\u00eb Kosov\u00eb, When Information Becomes a Battleground: Disinformation During Elections in Kosovo, 24 prill 2026.<\/p>\n
[8] Kushtetuta e Republik\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs, neni 43 \u2013 Liria e Tubimit. Gazeta Zyrtare e Republik\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs.<\/p>\n
[9] BIRN Kosova dhe Internews Kosova, The Unstandardized Fight Against Disinformation: A Needs Analysis for Legal and Strategic Changes, mars 2026. Analiz\u00eb mbi boshll\u00ebqet ligjore, transparenc\u00ebn mediale dhe kapacitetet institucionale p\u00ebr luftimin e dezinformimit.<\/p>\n
[10] NATO, Countering Hybrid Threats. Materialet institucionale mbi natyr\u00ebn, format dhe kund\u00ebrv\u00ebnien ndaj k\u00ebrc\u00ebnimeve hibride.<\/p>\n
Prishtin\u00eb,13.11.2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ndikimi serbo-rus, zhvillimet diplomatike, siguria komb\u00ebtare dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsia e qytetar\u00ebve n\u00eb mbrojtjen e shtetit t\u00eb…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":62567,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-65216","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-op-ed"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65216","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=65216"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65216\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":65222,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65216\/revisions\/65222"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/62567"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=65216"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=65216"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=65216"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}