Krimi i organizuar, spiunazhi rus dhe kapja e institucioneve: Nga Beogradi n\u00eb Prishtin\u00eb, Podgoric\u00eb, Tiran\u00eb dhe Sarajev\u00eb<\/p>\n
Nga rrjetet e narkotik\u00ebve te strukturat e inteligjenc\u00ebs, nga qarqet politike te grupet nacionaliste dhe operacionet e ndikimit: anatomia e nj\u00eb hap\u00ebsire ku interesat kriminale dhe gjeopolitike nd\u00ebrthuren p\u00ebrtej kufijve shtet\u00ebror\u00eb.<\/p>\n
Nga: isuf B.Bajrami<\/p>\n
HYRJE<\/p>\n
BALLKANI, NJ\u00cb HAP\u00cbSIR\u00cb KU KRIMI NUK NDALON N\u00cb KUFIJ<\/p>\n
Ballkani Per\u00ebndimor nuk p\u00ebrballet vet\u00ebm me problemin tradicional t\u00eb krimit t\u00eb organizuar. N\u00eb k\u00ebt\u00eb rajon jan\u00eb zhvilluar rrjete nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb trafikimit t\u00eb narkotik\u00ebve dhe arm\u00ebve, skema t\u00eb pastrimit t\u00eb parave, struktura t\u00eb ndikimit politik, operacione t\u00eb inteligjenc\u00ebs dhe mekanizma t\u00eb dep\u00ebrtimit n\u00eb institucione.<\/p>\n
N\u00eb disa raste, k\u00ebto struktura kan\u00eb krijuar marr\u00ebdh\u00ebnie me zyrtar\u00eb t\u00eb lart\u00eb shtet\u00ebror\u00eb, kompani publike, institucione t\u00eb siguris\u00eb dhe qarqe politike. N\u00eb raste t\u00eb tjera, ato kan\u00eb bashk\u00ebpunuar me aktor\u00eb t\u00eb jasht\u00ebm ose kan\u00eb p\u00ebrfituar nga interesat gjeopolitike t\u00eb fuqive q\u00eb synojn\u00eb t\u00eb ruajn\u00eb ndikimin n\u00eb rajon.<\/p>\n
Nj\u00eb prej aktor\u00ebve m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm t\u00eb k\u00ebsaj panorame \u00ebsht\u00eb Rusia, e cila p\u00ebrmes marr\u00ebdh\u00ebnieve diplomatike, strukturave t\u00eb inteligjenc\u00ebs, mediave, organizatave joformale dhe ndikimit politik ka nd\u00ebrtuar nj\u00eb prani t\u00eb konsiderueshme n\u00eb Ballkan.<\/p>\n
Por kjo nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm histori e Mosk\u00ebs.<\/p>\n
\u00cbsht\u00eb edhe histori e grupeve kriminale serbe, malazeze dhe shqiptare, e klaneve q\u00eb kan\u00eb nd\u00ebrtuar rrug\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb narkotik\u00ebve, e nd\u00ebrmjet\u00ebsve financiar\u00eb, e kompanive q\u00eb p\u00ebrdoren p\u00ebr pastrim parash dhe e marr\u00ebdh\u00ebnieve t\u00eb dyshimta nd\u00ebrmjet individ\u00ebve me ndikim ekonomik dhe politik.<\/p>\n
P\u00ebr Kosov\u00ebn, kjo hart\u00eb ka r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb. Sepse nj\u00eb pjes\u00eb e k\u00ebtyre rrjeteve kan\u00eb vepruar n\u00eb territorin e saj, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb veri, nd\u00ebrsa disa prej personave t\u00eb identifikuar nga autoritetet amerikane jan\u00eb lidhur me struktura q\u00eb kan\u00eb pasur ndikim n\u00eb institucionet dhe zhvillimet politike t\u00eb Serbis\u00eb.<\/p>\n
Dokumentet amerikane, hetimet e Europol-it, komunikimet SKY ECC dhe raportet evropiane japin nj\u00eb baz\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr ta analizuar k\u00ebt\u00eb realitet.<\/p>\n
Pyetja nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm kush e kontrollon tregtin\u00eb e narkotik\u00ebve, por edhe kush siguron mbrojtjen e k\u00ebtyre rrjeteve, kush p\u00ebrfiton prej tyre dhe deri ku arrijn\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet e tyre me strukturat politike dhe institucionale.<\/p>\n
1. BEOGRADI: RRJETI I VESELINOVI\u00c7IT DHE RADOI\u00c7I\u00c7IT<\/p>\n
Nj\u00eb prej dokumenteve m\u00eb dometh\u00ebn\u00ebse p\u00ebr k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje \u00ebsht\u00eb vendimi i Departamentit amerikan t\u00eb Thesarit i 8 dhjetorit 2021, me t\u00eb cilin u sanksionuan Zvonko Veselinovi\u00e7, Zharko Veselinovi\u00e7 dhe Milan Radoi\u00e7i\u00e7, s\u00eb bashku me persona dhe kompani t\u00eb lidhura me rrjetin e tyre.[1]<\/p>\n
Dokumenti amerikan e p\u00ebrshkruan Zvonko Veselinovi\u00e7in si drejtues t\u00eb nj\u00eb organizate kriminale transnacionale, nd\u00ebrsa Milan Radoi\u00e7i\u00e7in si z\u00ebvend\u00ebsin e tij dhe nj\u00eb prej figurave kryesore n\u00eb organizat\u00eb.<\/p>\n
Sipas autoriteteve amerikane, rrjeti ishte i p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb trafikimin e mallrave, parave, narkotik\u00ebve dhe arm\u00ebve nd\u00ebrmjet Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb.<\/p>\n
Por r\u00ebnd\u00ebsia e dokumentit shkon shum\u00eb m\u00eb larg.<\/p>\n
Thesari amerikan identifikoi edhe marr\u00ebdh\u00ebnie me zyrtar\u00eb t\u00eb siguris\u00eb, korrupsion, ndikim n\u00eb zgjedhje dhe p\u00ebrfitime nga kontratat publike.<\/p>\n
N\u00eb list\u00ebn e personave t\u00eb sanksionuar u p\u00ebrfshin\u00eb edhe bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00eb t\u00eb rrjetit, nd\u00ebrsa u identifikuan kompani n\u00eb Kosov\u00eb dhe Serbi q\u00eb, sipas autoriteteve amerikane, ishin n\u00eb pron\u00ebsi ose n\u00ebn kontrollin e personave t\u00eb sanksionuar.<\/p>\n
Nd\u00ebr kompanit\u00eb e p\u00ebrmendura ishin Inkop DOO, Civija Komerc, Z.T.R. Prizma B.I. dhe Ferari SH.A.<\/p>\n
Ky element \u00ebsht\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm.<\/p>\n
Ai tregon se rrjeti nuk ishte thjesht nj\u00eb grup individ\u00ebsh t\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb kontraband\u00eb. Sipas dokumentacionit amerikan, aktiviteti i tij shtrihej edhe n\u00eb ekonomi, kompani, kontrata dhe marr\u00ebdh\u00ebnie me institucione.<\/p>\n
P\u00ebr Kosov\u00ebn, kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb prej dosjeve m\u00eb serioze t\u00eb siguris\u00eb komb\u00ebtare, sepse p\u00ebrfshin nj\u00eb rrjet q\u00eb ka pasur baz\u00eb aktiviteti n\u00eb veriun e vendit dhe lidhje t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta me Serbin\u00eb.<\/p>\n
2. MILAN RADOI\u00c7I\u00c7I DHE BANJSKA: NGA RRJETI KRIMINAL TE STRUKTURA E ARMATOSUR<\/p>\n
Emri i Milan Radoi\u00e7i\u00e7it u b\u00eb edhe m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm pas sulmit t\u00eb armatosur n\u00eb Banjsk\u00eb, m\u00eb 24 shtator 2023.<\/p>\n
N\u00eb k\u00ebt\u00eb sulm u vra rreshteri i Policis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs, Afrim Bunjaku.<\/p>\n
Radoi\u00e7i\u00e7i mori p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb p\u00ebr organizimin e grupit t\u00eb armatosur. M\u00eb pas, Prokuroria Speciale e Kosov\u00ebs ngriti aktakuz\u00eb ndaj 45 personave, duke e identifikuar Radoi\u00e7i\u00e7in si figur\u00eb qendrore t\u00eb organizimit.[2]<\/p>\n
Sipas aktakuz\u00ebs, grupi kishte siguruar arm\u00eb t\u00eb r\u00ebnda, municion, automjete, uniforma dhe pajisje logjistike.<\/p>\n
Prokuroria p\u00ebrshkroi gjithashtu burimet financiare t\u00eb p\u00ebrdorura p\u00ebr organizimin dhe mb\u00ebshtetjen e grupit, duke p\u00ebrmendur edhe marr\u00ebdh\u00ebniet me persona dhe kompani t\u00eb caktuara.<\/p>\n
K\u00ebtu duhet t\u00eb b\u00ebjm\u00eb nj\u00eb lidhje analitike me dokumentin amerikan t\u00eb vitit 2021.<\/p>\n
Kat\u00ebr vite para sulmit n\u00eb Banjsk\u00eb, autoritetet amerikane kishin identifikuar Radoi\u00e7i\u00e7in n\u00eb nj\u00eb rrjet kriminal nd\u00ebrkufitar, me lidhje ekonomike dhe institucionale.<\/p>\n
Kjo nuk do t\u00eb thot\u00eb se dokumenti i vitit 2021 parashikonte sulmin e vitit 2023. Por tregon se struktura e personave dhe marr\u00ebdh\u00ebnieve q\u00eb m\u00eb von\u00eb u shfaq\u00ebn n\u00eb nj\u00eb ngjarje t\u00eb r\u00ebnd\u00eb t\u00eb siguris\u00eb kishte qen\u00eb m\u00eb her\u00ebt objekt i v\u00ebmendjes nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/p>\n
P\u00ebr Kosov\u00ebn, Banjska nuk mund t\u00eb analizohet vet\u00ebm si nj\u00eb incident i izoluar.<\/p>\n
Ajo duhet par\u00eb edhe n\u00eb kontekstin e financimit, logjistik\u00ebs, organizimit dhe marr\u00ebdh\u00ebnieve nd\u00ebrkufitare t\u00eb personave t\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb.<\/p>\n
3. ALEKSANDAR VU\u00c7IQI DHE RRETHI I TIJ: \u00c7FAR\u00cb ZBULUAN KOMUNIKIMET SKY ECC?<\/p>\n
Nj\u00eb prej zhvillimeve m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb vitit 2026 \u00ebsht\u00eb seria e publikimeve investigative t\u00eb revist\u00ebs serbe Radar mbi komunikimet e platform\u00ebs s\u00eb koduar SKY ECC.<\/p>\n
N\u00eb tetor 2026, gazetar\u00ebt Vuk Cviji\u0107 dhe Milan Radonji\u0107 publikuan komunikime q\u00eb, sipas identifikimit t\u00eb revist\u00ebs, lidhin persona t\u00eb grupit t\u00eb Darko \u0160ari\u0107it me qarqe t\u00eb larta t\u00eb pushtetit serb.[3]<\/p>\n
N\u00eb k\u00ebto komunikime shfaqen emrat dhe nofkat:<\/p>\n
Aleksandar Vu\u00e7iq \u2013 i identifikuar nga Radar me nofkat Oskar dhe \u00c7varak.
\nAndrej Vu\u00e7iq \u2013 v\u00ebllai i presidentit.
\nDanilo Vu\u00e7iq \u2013 djali i presidentit.
\nDarko \u0160ari\u0107 \u2013 i d\u00ebnuar p\u00ebr trafikim nd\u00ebrkomb\u00ebtar t\u00eb narkotik\u00ebve.
\nDu\u0161ko \u0160ari\u0107 \u2013 v\u00ebllai i Darko \u0160ari\u0107it.
\n\u017deljko Vujanovi\u0107 \u2013 i p\u00ebrmendur n\u00eb komunikimet e publikuara.
\nRadomir Ba\u0107ovi\u0107 \u2013 person i lidhur me klanin Shkaljari.
\nMarko Parezanovi\u0107 \u2013 em\u00ebr q\u00eb Radar e lidh me komunikimet p\u00ebrmes identifikimit t\u00eb nofk\u00ebs Markus.
\nNj\u00eb prej mesazheve m\u00eb t\u00eb p\u00ebrmendura \u00ebsht\u00eb ai ku Darko \u0160ari\u0107 shkruan:<\/p>\n
\u201e\u00c7varak je Oskar.\u201c<\/p>\n
Sipas Radar, komunikimet e tjera e identifikojn\u00eb Oskarin me Aleksandar Vu\u00e7iqin.<\/p>\n
Nj\u00eb element tjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb mesazhi ku p\u00ebrmendet v\u00ebllai i Oskarit dhe nj\u00eb takim i mundsh\u00ebm me bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00ebt e \u0160ari\u0107it.<\/p>\n
N\u00eb publikimet e m\u00ebvonshme, Radar ka paraqitur edhe komunikime q\u00eb, sipas interpretimit t\u00eb saj, p\u00ebrmendin kontaktet e Andrej dhe Danilo Vu\u00e7iqit me persona t\u00eb lidhur me rrethin e \u0160ari\u0107it.<\/p>\n
Po ashtu, revista ka publikuar pretendime p\u00ebr para q\u00eb dyshohet se jan\u00eb transferuar p\u00ebrmes nd\u00ebrmjet\u00ebsve dhe p\u00ebr marr\u00ebdh\u00ebnie me persona nga institucionet e siguris\u00eb.<\/p>\n
K\u00ebto jan\u00eb pretendime shum\u00eb serioze, sepse nuk b\u00ebhet fjal\u00eb vet\u00ebm p\u00ebr kontakte shoq\u00ebrore, por p\u00ebr p\u00ebrmbajtje q\u00eb gazetar\u00ebt e lidhin me nd\u00ebrmjet\u00ebsimin politik, financimin dhe trajtimin institucional t\u00eb nj\u00eb personi t\u00eb d\u00ebnuar p\u00ebr krime t\u00eb r\u00ebnda.<\/p>\n
Megjithat\u00eb, duhet t\u00eb dallojm\u00eb komunikimet e publikuara nga identifikimi p\u00ebrfundimtar i \u00e7do personi dhe nga v\u00ebrtetimi i pretendimeve p\u00ebr marr\u00ebveshje konkrete.<\/p>\n
Vu\u00e7iqi dhe rrethi i tij nuk duhet t\u00eb paraqiten si pjes\u00ebtar\u00eb t\u00eb nj\u00eb organizate kriminale vet\u00ebm mbi baz\u00ebn e identifikimeve gazetareske. Por k\u00ebto publikime krijojn\u00eb nj\u00eb baz\u00eb serioze p\u00ebr k\u00ebrkes\u00eb publike p\u00ebr hetim t\u00eb pavarur, verifikim t\u00eb mesazheve dhe sqarim institucional.<\/p>\n
Nj\u00eb element tjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb pretendimi i Radar p\u00ebr lidhje me financimin e Partis\u00eb Progresive Serbe, SNS, dhe p\u00ebr premtime t\u00eb mundshme p\u00ebr leht\u00ebsime gjyq\u00ebsore ndaj \u0160ari\u0107it.<\/p>\n
N\u00ebse k\u00ebto komunikime autentikohen dhe konfirmohen nga hetimet, \u00e7\u00ebshtja do t\u00eb kishte r\u00ebnd\u00ebsi shum\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe se nj\u00eb skandal politik.<\/p>\n
Do t\u00eb prekte drejtp\u00ebrdrejt besimin n\u00eb pavar\u00ebsin\u00eb e institucioneve t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb dhe n\u00eb funksionimin e shtetit serb.<\/p>\n
4. DARKO \u0160ARI\u0106, DU\u0160KO \u0160ARI\u0106 DHE LIDHJET ME KLANET RIVALE<\/p>\n
Darko \u0160ari\u0107 \u00ebsht\u00eb nj\u00eb prej emrave m\u00eb t\u00eb njohur t\u00eb krimit t\u00eb organizuar n\u00eb Ballkan.<\/p>\n
Ai \u00ebsht\u00eb d\u00ebnuar n\u00eb Serbi p\u00ebr trafikim nd\u00ebrkomb\u00ebtar t\u00eb kokain\u00ebs, nd\u00ebrsa rrjeti i tij \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmendur n\u00eb hetime dhe procese t\u00eb ndryshme nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/p>\n
R\u00ebnd\u00ebsia e komunikimeve SKY ECC q\u00ebndron n\u00eb faktin se ato kan\u00eb hapur nj\u00eb dritare mbi m\u00ebnyr\u00ebn se si funksiononin marr\u00ebdh\u00ebniet nd\u00ebrmjet personave t\u00eb bot\u00ebs kriminale dhe nd\u00ebrmjet\u00ebsve t\u00eb tyre.<\/p>\n
N\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst shfaqet edhe Du\u0161ko \u0160ari\u0107, v\u00ebllai i Darkos.<\/p>\n
Sipas publikimeve t\u00eb Radar, komunikimet p\u00ebrmbajn\u00eb referenca p\u00ebr kontakte me persona t\u00eb lidhur me familjen Vu\u00e7iq dhe me individ\u00eb t\u00eb institucioneve t\u00eb siguris\u00eb.<\/p>\n
Nj\u00eb element tjet\u00ebr lidhet me klanin Shkaljari, rival historik i klanit Kava\u00e7.<\/p>\n
Radar ka publikuar mesazhe t\u00eb Radomir Ba\u0107ovi\u0107it, t\u00eb cilat i interpreton si tregues t\u00eb kontakteve t\u00eb k\u00ebtij rrethi me njer\u00ebz t\u00eb af\u00ebrt me pushtetin serb.<\/p>\n
Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme e analiz\u00ebs.<\/p>\n
N\u00ebse komunikimet e publikuara jan\u00eb autentike dhe interpretimet konfirmohen, ato sugjerojn\u00eb se marr\u00ebdh\u00ebniet e pretenduara nuk kufizoheshin vet\u00ebm n\u00eb nj\u00eb grup kriminal, por mund t\u00eb preknin edhe klane rivale.<\/p>\n
Ky dimension k\u00ebrkon hetim t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, sepse do t\u00eb ndryshonte m\u00ebnyr\u00ebn se si kuptohet raporti nd\u00ebrmjet krimit t\u00eb organizuar dhe strukturave politike n\u00eb Serbi.<\/p>\n
5. ALEKSANDAR VULIN: LIDHJA M\u00cb E DOKUMENTUAR ME MOSK\u00cbN<\/p>\n
N\u00eb k\u00ebt\u00eb panoram\u00eb, Aleksandar Vulin \u00ebsht\u00eb nj\u00eb prej figurave m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme.<\/p>\n
Ai ka drejtuar Ministrin\u00eb e Mbrojtjes, Ministrin\u00eb e Pun\u00ebve t\u00eb Brendshme dhe Agjencin\u00eb e Informacionit t\u00eb Siguris\u00eb s\u00eb Serbis\u00eb, BIA.<\/p>\n
M\u00eb 11 korrik 2023, Departamenti amerikan i Thesarit e sanksionoi Vulinin p\u00ebr korrupsion dhe aktivitete destabilizuese.<\/p>\n
N\u00eb dokumentin zyrtar amerikan thuhet se Vulin ishte p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb \u00e7\u00ebshtje t\u00eb krimit t\u00eb organizuar transnacional, operacioneve t\u00eb paligjshme t\u00eb narkotik\u00ebve dhe keqp\u00ebrdorimit t\u00eb detyr\u00ebs publike.<\/p>\n
Dokumenti p\u00ebrmend gjithashtu marr\u00ebdh\u00ebnien e tij me tregtarin e arm\u00ebve Slobodan Te\u0161i\u0107, i cili ishte sanksionuar m\u00eb her\u00ebt nga SHBA-ja.[4]<\/p>\n
Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb dokument zyrtar dhe jo thjesht nj\u00eb pretendim mediatik.<\/p>\n
Thesari amerikan e lidhi Vulinin me aktivitete q\u00eb, sipas vler\u00ebsimit t\u00eb tij, kishin d\u00ebmtuar sundimin e ligjit dhe kishin leht\u00ebsuar ndikimin rus n\u00eb Serbi dhe rajon.<\/p>\n
M\u00eb 16 tetor 2024, Vulin u takua n\u00eb Mosk\u00eb me Sergei Naryshkin, drejtuesin e Sh\u00ebrbimit t\u00eb Inteligjenc\u00ebs s\u00eb Jashtme ruse, SVR.<\/p>\n
Sipas njoftimit zyrtar t\u00eb Qeveris\u00eb s\u00eb Serbis\u00eb, takimi kishte n\u00eb fokus forcimin e bashk\u00ebpunimit nd\u00ebrmjet strukturave t\u00eb siguris\u00eb serbe dhe ruse.<\/p>\n
Naryshkin vler\u00ebsoi kontributin e Vulinit n\u00eb zhvillimin e marr\u00ebdh\u00ebnieve nd\u00ebrmjet sh\u00ebrbimeve t\u00eb t\u00eb dyja vendeve.[5]<\/p>\n
Kjo marr\u00ebdh\u00ebnie nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb detaj i zakonsh\u00ebm diplomatik.<\/p>\n
Naryshkin drejton nj\u00eb nga institucionet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb inteligjenc\u00ebs ruse. Vulin, nd\u00ebrkoh\u00eb, ka drejtuar institucionet kryesore t\u00eb siguris\u00eb s\u00eb Serbis\u00eb.<\/p>\n
Kontakti nd\u00ebrmjet tyre ka r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb p\u00ebr analiz\u00ebn e bashk\u00ebpunimit t\u00eb siguris\u00eb ruso-serb.<\/p>\n
6. LAVROVI, SHOIGU DHE STRUKTURAT RUSE T\u00cb SIGURIS\u00cb<\/p>\n
Rusia ka disa kanale t\u00eb ndikimit n\u00eb Serbi.<\/p>\n
Sergei Lavrov p\u00ebrfaq\u00ebson diplomacin\u00eb ruse, Sergei Naryshkin inteligjenc\u00ebn e jashtme, nd\u00ebrsa Sergei Shoigu \u00ebsht\u00eb nj\u00eb prej figurave kryesore t\u00eb aparatit rus t\u00eb siguris\u00eb.<\/p>\n
Takimet dhe komunikimet me Vulinin tregojn\u00eb se marr\u00ebdh\u00ebniet nd\u00ebrmjet Mosk\u00ebs dhe Beogradit kan\u00eb dimension politik, diplomatik dhe t\u00eb siguris\u00eb.<\/p>\n
P\u00ebrtej marr\u00ebdh\u00ebnieve shtet\u00ebrore, Rusia ka zhvilluar ndikim p\u00ebrmes organizatave joformale, mediave, grupeve nacionaliste dhe nd\u00ebrmjet\u00ebsve politik\u00eb.<\/p>\n
Raporti i Clingendael Institute i vitit 2023, Little Substance, Considerable Impact, e p\u00ebrshkruan k\u00ebt\u00eb model si nj\u00eb sistem ndikimi q\u00eb mund t\u00eb shfryt\u00ebzoj\u00eb organizata ekzistuese, grupe kriminale, struktura kibernetike dhe aktor\u00eb joformal\u00eb.[6]<\/p>\n
Raporti thekson se jo \u00e7do grup q\u00eb vepron n\u00eb p\u00ebrputhje me interesat e Mosk\u00ebs \u00ebsht\u00eb domosdoshm\u00ebrisht i komanduar drejtp\u00ebrdrejt nga Kremlini.<\/p>\n
Ky dallim \u00ebsht\u00eb thelb\u00ebsor.<\/p>\n
Ndikimi mund t\u00eb ushtrohet edhe p\u00ebrmes financimit, mb\u00ebshtetjes politike, propagand\u00ebs, lidhjeve ekonomike dhe bashk\u00ebpunimit joformal.<\/p>\n
7. LISTA STUDENTORE: TAKIMET ME AMBASADOR\u00cbT AMERIKAN\u00cb DHE RUS\u00cb<\/p>\n
Nj\u00eb zhvillim i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm ndodhi n\u00eb Beograd m\u00eb 12 n\u00ebntor 2026.<\/p>\n
P\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb List\u00ebs Studentore, p\u00ebrfshir\u00eb Dejan \u0160o\u0161ki\u0107 dhe Miodrag Krmar, u takuan me ambasadorin rus Aleksandar Bocan-Har\u010denko.<\/p>\n
Sipas njoftimit t\u00eb Ambasad\u00ebs Ruse, n\u00eb takim u diskutua zhvillimi i m\u00ebtejsh\u00ebm i marr\u00ebdh\u00ebnieve ruso-serbe, forcimi i lidhjeve nd\u00ebrmjet dy popujve dhe bashk\u00ebpunimi n\u00eb platformat nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/p>\n
Moska rikonfirmoi gjithashtu q\u00ebndrimin e saj p\u00ebr Kosov\u00ebn, duke u mb\u00ebshtetur n\u00eb Rezolut\u00ebn 1244 t\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Sigurimit t\u00eb OKB-s\u00eb.[7]<\/p>\n
Por n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn dit\u00eb, p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb List\u00ebs Studentore u takuan edhe me ndihm\u00ebssekretarin amerikan t\u00eb Shtetit, Brendan Hanrahan.<\/p>\n
M\u00eb 13 n\u00ebntor, Byroja amerikane p\u00ebr \u00c7\u00ebshtjet Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Narkotik\u00ebve dhe Zbatimit t\u00eb Ligjit, INL, publikoi mesazhin se rrjetet kriminale transnacionale n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim p\u00ebr amerikan\u00ebt edhe p\u00ebrtej rajonit.<\/p>\n
INL deklaroi se p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e saj kishin marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb takimin me L\u00ebvizjen Studentore dhe List\u00ebn Studentore, duke theksuar se p\u00ebrpjekjet e tyre kund\u00ebr krimit t\u00eb organizuar plot\u00ebsonin pun\u00ebn q\u00eb SHBA-ja zhvillon n\u00eb Serbi.[8]<\/p>\n
Ky zhvillim duhet lexuar me kujdes.<\/p>\n
Takimi amerikan nuk \u00ebsht\u00eb akuz\u00eb ndaj List\u00ebs Studentore. P\u00ebrkundrazi, deklarata e INL-s\u00eb e paraqet bashk\u00ebpunimin me p\u00ebrfaq\u00ebsuesit studentor\u00eb n\u00eb kontekstin e luft\u00ebs kund\u00ebr krimit t\u00eb organizuar.<\/p>\n
Nga ana tjet\u00ebr, takimi me ambasadorin rus tregon se Moska k\u00ebrkon t\u00eb ruaj\u00eb dhe zhvilloj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet me aktor\u00ebt politik\u00eb serb\u00eb.<\/p>\n
Dy takimet e ndara, brenda s\u00eb nj\u00ebjt\u00ebs dit\u00eb, jan\u00eb nj\u00eb zhvillim me r\u00ebnd\u00ebsi politike dhe diplomatike.<\/p>\n
P\u00ebr Kosov\u00ebn, elementi m\u00eb dometh\u00ebn\u00ebs mbetet rikonfirmimi i q\u00ebndrimit rus kund\u00ebr pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb saj.<\/p>\n
8. MALI I ZI: KLANI KAVA\u00c7, SHKALJARI DHE EKONOMIA E KRIMIT<\/p>\n
Mali i Zi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb prej vendeve ku rrjetet kriminale kan\u00eb nd\u00ebrtuar struktura t\u00eb fuqishme nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/p>\n
Dy prej grupeve m\u00eb t\u00eb njohura jan\u00eb klani Kava\u00e7 dhe klani Shkaljari.<\/p>\n
N\u00eb hart\u00ebn e k\u00ebtyre grupeve p\u00ebrmenden emra si:<\/p>\n
Radoje Zvicer.
\nSlobodan Ka\u0161\u0107elan.
\nJovan Vukoti\u0107.
\nIgor Dedovi\u0107.
\nK\u00ebto grupe jan\u00eb lidhur me trafikimin nd\u00ebrkomb\u00ebtar t\u00eb kokain\u00ebs, pastrimin e parave dhe nj\u00eb konflikt t\u00eb p\u00ebrgjaksh\u00ebm q\u00eb \u00ebsht\u00eb shtrir\u00eb n\u00eb disa vende evropiane.<\/p>\n
N\u00eb korrik 2024, Europol njoftoi arrestimin e n\u00ebnt\u00eb personave me r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb lart\u00eb n\u00eb organizata t\u00eb trafikimit t\u00eb drog\u00ebs n\u00eb Mal t\u00eb Zi.<\/p>\n
Operacioni u zhvillua n\u00eb bashk\u00ebpunim me autoritetet malazeze, Australian Federal Police, New South Wales Police dhe DEA-n amerikane.<\/p>\n
Hetimi lidhej me sekuestrimin e 1.8 ton\u00ebve kokain\u00eb n\u00eb d\u00ebrgesa drejt Australis\u00eb gjat\u00eb viteve 2020\u20132021.[9]<\/p>\n
N\u00eb n\u00ebntor 2024, K\u00ebshilli i Siguris\u00eb Komb\u00ebtare i Malit t\u00eb Zi zhvilloi nj\u00eb mbledhje t\u00eb jasht\u00ebzakonshme p\u00ebr shkak t\u00eb zhvillimeve t\u00eb dhunshme n\u00eb konfliktin nd\u00ebrmjet klaneve Kava\u00e7 dhe Shkaljari.<\/p>\n
Kjo tregon se aktivitetet e k\u00ebtyre grupeve kan\u00eb kaluar prej koh\u00ebsh kufijt\u00eb e nj\u00eb problemi t\u00eb zakonsh\u00ebm policor.<\/p>\n
Ato jan\u00eb shnd\u00ebrruar n\u00eb \u00e7\u00ebshtje t\u00eb siguris\u00eb komb\u00ebtare.<\/p>\n
Daka Davidovi\u00e7 dhe Brano Mi\u0107unovi\u0107<\/p>\n
Dy emra t\u00eb tjer\u00eb q\u00eb duhet t\u00eb trajtohen ve\u00e7mas jan\u00eb Miodrag Daka Davidovi\u0107 dhe Branislav Brano Mi\u0107unovi\u0107.<\/p>\n
M\u00eb 16 n\u00ebntor 2023, Thesari amerikan i p\u00ebrfshiu t\u00eb dy n\u00eb nj\u00eb paket\u00eb sanksionesh p\u00ebr Ballkanin Per\u00ebndimor.<\/p>\n
N\u00eb dokumentin amerikan, Davidovi\u00e7i lidhet me pastrimin e parave dhe kontraband\u00ebn e cigareve, naft\u00ebs dhe arm\u00ebve, nd\u00ebrsa Mi\u0107unovi\u00e7i p\u00ebrshkruhet nga autoritetet amerikane si figur\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme e krimit t\u00eb organizuar n\u00eb Mal t\u00eb Zi, me aktivitet t\u00eb lidhur ve\u00e7an\u00ebrisht me kontraband\u00ebn e cigareve.[10]<\/p>\n
K\u00ebto p\u00ebrcaktime amerikane e b\u00ebjn\u00eb t\u00eb domosdosh\u00ebm p\u00ebrfshirjen e tyre n\u00eb analiz\u00ebn e marr\u00ebdh\u00ebnieve nd\u00ebrmjet ekonomis\u00eb informale, krimit dhe ndikimit politik n\u00eb Mal t\u00eb Zi.<\/p>\n
9. GRUSHTI I SHTETIT I VITIT 2016 DHE DOSJA RUSE N\u00cb MAL T\u00cb ZI<\/p>\n
Nj\u00eb prej rasteve m\u00eb t\u00eb njohura t\u00eb pretenduara t\u00eb nd\u00ebrhyrjes s\u00eb huaj n\u00eb Ballkan \u00ebsht\u00eb dosja e zgjedhjeve malazeze t\u00eb vitit 2016.<\/p>\n
Autoritetet malazeze pretenduan se ishte organizuar nj\u00eb plan p\u00ebr sulm ndaj institucioneve shtet\u00ebrore dhe p\u00ebr atentat ndaj kryeministrit t\u00eb at\u00ebhersh\u00ebm Milo Gjukanovi\u00e7.<\/p>\n
N\u00eb hetime u p\u00ebrfshin\u00eb shtetas rus\u00eb, shtetas serb\u00eb dhe aktor\u00eb politik\u00eb vendas.<\/p>\n
N\u00eb vitin 2019, disa prej t\u00eb akuzuarve u d\u00ebnuan, por vendimet u rr\u00ebzuan n\u00eb apel dhe u urdh\u00ebrua rigjykim.<\/p>\n
M\u00eb 12 korrik 2024, Gjykata e Lart\u00eb n\u00eb Podgoric\u00eb i shpalli t\u00eb pafajsh\u00ebm 13 t\u00eb akuzuarit, duke vler\u00ebsuar se akuzat nuk ishin provuar p\u00ebrtej dyshimit t\u00eb arsyesh\u00ebm.[11]<\/p>\n
Ky vendim duhet respektuar dhe rasti nuk mund t\u00eb paraqitet si nj\u00eb grusht shteti i provuar gjyq\u00ebsisht.<\/p>\n
Megjithat\u00eb, ai mbetet nj\u00eb kapitull i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm i historis\u00eb s\u00eb pretendimeve p\u00ebr nd\u00ebrhyrjen ruse n\u00eb Mal t\u00eb Zi dhe p\u00ebrpjekjeve p\u00ebr t\u00eb ndikuar n\u00eb orientimin e tij gjeopolitik.<\/p>\n
10. BOSNJ\u00cb-HERCEGOVINA: DODIKU, SAVO CVIJETINOVI\u00c7I DHE RRJETET RUSE<\/p>\n
Bosnj\u00eb-Hercegovina \u00ebsht\u00eb nj\u00eb prej hap\u00ebsirave m\u00eb t\u00eb ndjeshme t\u00eb ndikimit rus n\u00eb Ballkan.<\/p>\n
Milorad Dodik, udh\u00ebheq\u00ebs i Republika Srpska-s, ka nd\u00ebrtuar marr\u00ebdh\u00ebnie t\u00eb af\u00ebrta politike me Mosk\u00ebn dhe ka zhvilluar takime t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritura me Vladimir Putinin.<\/p>\n
Nj\u00eb prej dokumenteve m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr k\u00ebt\u00eb dimension \u00ebsht\u00eb paketa e sanksioneve amerikane e 16 n\u00ebntorit 2023.<\/p>\n
N\u00eb t\u00eb p\u00ebrmendet Savo Cvijetinovi\u00e7, an\u00ebtar i strukturave drejtuese t\u00eb SNSD-s\u00eb s\u00eb Dodikut dhe p\u00ebrfaq\u00ebsues i kompanis\u00eb BN In\u017einjering.<\/p>\n
Sipas Thesarit amerikan, kjo kompani kishte leht\u00ebsuar transferimin e paligjsh\u00ebm t\u00eb motor\u00ebve t\u00eb helikopter\u00ebve t\u00eb prodhuar n\u00eb Ukrain\u00eb drejt Rusis\u00eb, p\u00ebrmes Bosnj\u00eb-Hercegovin\u00ebs.<\/p>\n
Dokumenti p\u00ebrshkruan nj\u00eb mekaniz\u00ebm t\u00eb transferimit t\u00eb teknologjis\u00eb me r\u00ebnd\u00ebsi ushtarake n\u00eb kund\u00ebrshtim me sanksionet nd\u00ebrkomb\u00ebtare.[10]<\/p>\n
Ky rast \u00ebsht\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm sepse tregon se ndikimi rus nuk kufizohet n\u00eb propagand\u00eb apo deklarata politike.<\/p>\n
Ai mund t\u00eb p\u00ebrfshij\u00eb edhe rrjete ekonomike dhe kompani q\u00eb p\u00ebrdoren p\u00ebr t\u00eb siguruar teknologji dhe mallra strategjike.<\/p>\n
Night Wolves dhe Serbian Honour<\/p>\n
Raporti i Clingendael p\u00ebrmend gjithashtu organizat\u00ebn Night Wolves, e cila ka deg\u00eb n\u00eb Serbi, Mal t\u00eb Zi dhe Bosnj\u00eb-Hercegovin\u00eb.<\/p>\n
N\u00eb raport trajtohet edhe grupi Serbian Honour, me lidhje t\u00eb raportuara me qarqe nacionaliste dhe kriminale.<\/p>\n
Raporti p\u00ebrshkruan lidhjet e k\u00ebtyre strukturave me interesat politike ruse dhe me p\u00ebrpjekjet p\u00ebr t\u00eb ushtruar ndikim n\u00eb rajon.[6]<\/p>\n
K\u00ebto organizata nuk duhet t\u00eb barazohen automatikisht me sh\u00ebrbimet ruse t\u00eb inteligjenc\u00ebs. Por dokumentimi i marr\u00ebdh\u00ebnieve dhe aktiviteteve t\u00eb tyre \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme e analiz\u00ebs s\u00eb ndikimit rus.<\/p>\n
11. QENDRA RUSO-SERBE N\u00cb NISH DHE INFRASTRUKTURA E NDIKIMIT<\/p>\n
Qendra Humanitare Ruso-Serbe n\u00eb Nish \u00ebsht\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr institucion q\u00eb ka ngritur diskutime t\u00eb vazhdueshme n\u00eb qarqet per\u00ebndimore t\u00eb siguris\u00eb.<\/p>\n
Zyrtarisht, qendra \u00ebsht\u00eb themeluar p\u00ebr bashk\u00ebpunim n\u00eb raste fatkeq\u00ebsish natyrore, emergjencash dhe nd\u00ebrhyrjesh humanitare.<\/p>\n
Megjithat\u00eb, disa zyrtar\u00eb dhe studiues per\u00ebndimor\u00eb kan\u00eb shprehur shqet\u00ebsime p\u00ebr mund\u00ebsin\u00eb q\u00eb ajo t\u00eb sh\u00ebrbej\u00eb edhe si instrument i ndikimit rus n\u00eb rajon.<\/p>\n
N\u00eb analizat e Parlamentit Evropian, qendra p\u00ebrmendet n\u00eb kontekstin e strukturave joformale dhe organizatave q\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrdoren p\u00ebr avancimin e interesave ruse.<\/p>\n
N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn panoram\u00eb shfaqet edhe Konstantin Malofeev, oligark rus i lidhur me organizata konservatore, media dhe rrjete t\u00eb ndikimit ideologjik.<\/p>\n
Raportet e p\u00ebrmendin at\u00eb n\u00eb kontekstin e promovimit t\u00eb ideologjis\u00eb pansllaviste dhe mb\u00ebshtetjes s\u00eb aktor\u00ebve q\u00eb kund\u00ebrshtojn\u00eb orientimin per\u00ebndimor t\u00eb rajonit.[12]<\/p>\n
12. SHQIP\u00cbRIA: RRJETET E KOKAIN\u00cbS DHE PASURIA E PASTRUAR<\/p>\n
Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme e hart\u00ebs s\u00eb krimit t\u00eb organizuar transnacional.<\/p>\n
Rrjetet me origjin\u00eb shqiptare kan\u00eb zhvilluar aktivitete nd\u00ebrkomb\u00ebtare n\u00eb trafikimin e kokain\u00ebs dhe heroin\u00ebs, si dhe n\u00eb pastrimin e parave.<\/p>\n
M\u00eb 12 gusht 2025, Europol njoftoi arrestimin e dhjet\u00eb personave t\u00eb dyshuar n\u00eb Shqip\u00ebri, n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb nj\u00eb operacioni kund\u00ebr nj\u00eb rrjeti t\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb trafikimin shum\u00ebton\u00ebsh t\u00eb kokain\u00ebs dhe pastrimin e parave.<\/p>\n
Hetimi u zhvillua n\u00eb bashk\u00ebpunim me autoritetet belge, franceze, gjermane, italiane dhe holandeze.[13]<\/p>\n
Nj\u00eb tjet\u00ebr operacion i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm u zhvillua n\u00eb n\u00ebntor 2025.<\/p>\n
Eurojust njoftoi arrestimin e 24 personave t\u00eb dyshuar p\u00ebr pjes\u00ebmarrje n\u00eb nj\u00eb rrjet nd\u00ebrkomb\u00ebtar q\u00eb dyshohej se kishte trafikuar mbi 1.300 kilogram\u00eb kokain\u00eb nga Amerika e Jugut drejt Evrop\u00ebs.<\/p>\n
Rrjeti kishte baz\u00eb aktiviteti n\u00eb Shqip\u00ebri dhe Itali.[14]<\/p>\n
K\u00ebto operacione tregojn\u00eb se rrjetet kriminale shqiptare jan\u00eb pjes\u00eb e strukturave nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb trafikimit.<\/p>\n
Por analiza duhet t\u00eb shkoj\u00eb edhe m\u00eb tej.<\/p>\n
Duhet t\u00eb identifikohen pron\u00ebsia reale e kompanive, investimet, pasurit\u00eb e paluajtshme, marr\u00ebdh\u00ebniet me nd\u00ebrmjet\u00ebsit financiar\u00eb dhe \u00e7do lidhje e mundshme me zyrtar\u00eb publik\u00eb.<\/p>\n
Pastrimi i parave \u00ebsht\u00eb nj\u00eb prej mekanizmave q\u00eb u mund\u00ebson grupeve kriminale t\u00eb kalojn\u00eb nga ekonomia ilegale n\u00eb at\u00eb formale.<\/p>\n
P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, Shqip\u00ebria duhet t\u00eb trajtohet si pjes\u00eb e analiz\u00ebs rajonale t\u00eb krimit transnacional, por pa i atribuar rrjeteve shqiptare lidhje me inteligjenc\u00ebn ruse n\u00eb munges\u00eb t\u00eb provave konkrete.<\/p>\n
13. KOSOVA: NJ\u00cb RRJET TJET\u00cbR I ZBULUAR P\u00cbRMES SKY ECC<\/p>\n
N\u00eb qershor 2026, Europol publikoi nj\u00eb njoftim shum\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr nj\u00eb rrjet kriminal me qend\u00ebr operacionale n\u00eb Kosov\u00eb.<\/p>\n
Hetimi u mb\u00ebshtet n\u00eb komunikimet e platform\u00ebs SKY ECC dhe zbuloi nj\u00eb struktur\u00eb t\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb trafikimin e narkotik\u00ebve, p\u00ebrdorimin e dokumenteve t\u00eb falsifikuara, arm\u00ebmbajtjen e paligjshme dhe pastrimin e parave n\u00eb disa vende evropiane.<\/p>\n
Sipas Europol-it:<\/p>\n
42 persona ishin hetuar.
\n76 lokacione ishin kontrolluar.
\nPasuri kriminale me vler\u00eb t\u00eb vler\u00ebsuar rreth 80 milion\u00eb euro ishin sekuestruar.
\nPes\u00eb persona ky\u00e7 u arrestuan gjat\u00eb aksionit t\u00eb 9 qershorit 2026.[15]
\nKy rast \u00ebsht\u00eb shum\u00eb dometh\u00ebn\u00ebs p\u00ebr Kosov\u00ebn.<\/p>\n
Ai tregon se edhe brenda territorit ton\u00eb mund t\u00eb funksionojn\u00eb struktura t\u00eb organizuara q\u00eb kan\u00eb kapacitete p\u00ebr t\u00eb koordinuar trafikimin nd\u00ebrkomb\u00ebtar dhe p\u00ebr t\u00eb menaxhuar pasurit\u00eb e fituara n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb kriminale.<\/p>\n
Por k\u00ebtu duhet t\u00eb b\u00ebjm\u00eb nj\u00eb dallim: ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb rrjet tjet\u00ebr, i identifikuar nga Europol-i, dhe nuk duhet t\u00eb barazohet automatikisht me rrjetin Veselinovi\u00e7\u2013Radoi\u00e7i\u00e7.<\/p>\n
Pik\u00ebrisht kjo \u00ebsht\u00eb arsyeja pse hetimet financiare dhe bashk\u00ebpunimi nd\u00ebrkomb\u00ebtar jan\u00eb thelb\u00ebsore.<\/p>\n
Kosova nuk mund t\u00eb p\u00ebrballet me k\u00ebto struktura vet\u00ebm p\u00ebrmes operacioneve policore. Duhet t\u00eb identifikoj\u00eb t\u00eb gjith\u00eb zinxhirin e financimit, kompanit\u00eb, pasurit\u00eb dhe nd\u00ebrmjet\u00ebsit.<\/p>\n
14. MAQEDONIA E VERIUT: ND\u00cbRMJET\u00cbSIT POLITIK\u00cb DHE INTERESAT E JASHTME<\/p>\n
Maqedonia e Veriut \u00ebsht\u00eb p\u00ebrballur me raste t\u00eb ndryshme t\u00eb ndikimit t\u00eb jasht\u00ebm, korrupsionit dhe nd\u00ebrmjet\u00ebsimit politik.<\/p>\n
Nj\u00eb element konkret shfaqet n\u00eb dokumentin amerikan t\u00eb n\u00ebntorit 2023, ku Miodrag Daka Davidovi\u00e7 lidhet me pretendime p\u00ebr ryshfet ndaj ish-sekretarit t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb Qeveris\u00eb s\u00eb Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut, Dragi Rashkovski, p\u00ebr t\u00eb siguruar nj\u00eb takim me kryeministrin e at\u00ebhersh\u00ebm Zoran Zaev.<\/p>\n
K\u00ebto pretendime jan\u00eb pjes\u00eb e arsyetimit t\u00eb sanksioneve amerikane ndaj Davidovi\u00e7it.[10]<\/p>\n
Ky rast tregon se rrjetet e interesave ekonomike dhe politike nuk ndalen n\u00eb kufirin malazez.<\/p>\n
Ato mund t\u00eb shtrihen n\u00eb disa shtete dhe t\u00eb p\u00ebrdorin nd\u00ebrmjet\u00ebs t\u00eb ndrysh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb siguruar qasje n\u00eb institucionet publike.<\/p>\n
N\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst, duhet analizuar edhe ndikimi rus n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn informative dhe politike t\u00eb Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut.<\/p>\n
15. SI ND\u00cbRTHUREN RRJETET: KRIMI, KORRUPSIONI DHE NDIKIMI GJEOPOLITIK<\/p>\n
Kur i vendosim k\u00ebto dosje p\u00ebrball\u00eb nj\u00ebra-tjetr\u00ebs, shfaqen disa modele t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritura.<\/p>\n
S\u00eb pari: rrjetet kriminale kan\u00eb karakter nd\u00ebrkomb\u00ebtar.<\/p>\n
Klanet serbe, malazeze dhe shqiptare kan\u00eb zhvilluar marr\u00ebdh\u00ebnie me organizata t\u00eb tjera n\u00eb Evrop\u00eb dhe n\u00eb Amerik\u00ebn e Jugut.<\/p>\n
S\u00eb dyti: kompanit\u00eb dhe ekonomia formale mund t\u00eb p\u00ebrdoren p\u00ebr pastrimin e parave.<\/p>\n
Dokumentet amerikane p\u00ebr rrjetin Veselinovi\u00e7 dhe operacionet e Europol-it n\u00eb Shqip\u00ebri e Kosov\u00eb tregojn\u00eb r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e hetimeve financiare.<\/p>\n
S\u00eb treti: korrupsioni institucional mund t\u00eb siguroj\u00eb mbrojtje p\u00ebr aktivitetet kriminale.<\/p>\n
Rasti i Veselinovi\u00e7it, sipas dokumentacionit amerikan, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb prej shembujve m\u00eb konkret\u00eb.<\/p>\n
S\u00eb kat\u00ebrti: ndikimi rus ka dimension politik, ekonomik dhe t\u00eb siguris\u00eb.<\/p>\n
Marr\u00ebdh\u00ebniet Vulin\u2013Naryshkin, kontaktet diplomatike ruso-serbe dhe dokumentet amerikane p\u00ebr Bosnj\u00eb-Hercegovin\u00ebn tregojn\u00eb se ky ndikim duhet analizuar n\u00eb disa nivele.<\/p>\n
S\u00eb pesti: rrjetet kriminale dhe strukturat e ndikimit mund t\u00eb p\u00ebrfitojn\u00eb nga t\u00eb nj\u00ebjtat dob\u00ebsi institucionale.<\/p>\n
Por kjo nuk do t\u00eb thot\u00eb se \u00e7do grup kriminal \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e nj\u00eb operacioni rus, apo se \u00e7do aktor pro-rus \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e nj\u00eb organizate kriminale.<\/p>\n
Dallimi nd\u00ebrmjet tyre \u00ebsht\u00eb i domosdosh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb kuptuar realitetin dhe p\u00ebr t\u00eb mos e kthyer analiz\u00ebn n\u00eb nj\u00eb teori t\u00eb p\u00ebrgjithshme konspirative.<\/p>\n
16. \u00c7FAR\u00cb RREZIKON KOSOVA?<\/p>\n
Kosova ndodhet n\u00eb nj\u00eb pozit\u00eb t\u00eb ndjeshme p\u00ebr shkak t\u00eb af\u00ebrsis\u00eb gjeografike me Serbin\u00eb, problemeve t\u00eb pazgjidhura politike dhe ekzistenc\u00ebs s\u00eb rrjeteve kriminale nd\u00ebrkufitare.<\/p>\n
Dokumentet amerikane p\u00ebr Veselinovi\u00e7in dhe Radoi\u00e7i\u00e7in, aktakuza p\u00ebr Banjsk\u00ebn dhe hetimet e Europol-it p\u00ebr rrjetin kriminal me baz\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb tregojn\u00eb se vendi p\u00ebrballet me sfida t\u00eb ndryshme, t\u00eb cilat nuk mund t\u00eb trajtohen si nj\u00eb problem i vet\u00ebm.<\/p>\n
Prandaj, institucionet e Kosov\u00ebs duhet t\u00eb p\u00ebrqendrohen n\u00eb:<\/p>\n
Hetimin e pasurive dhe kompanive t\u00eb lidhura me personat e sanksionuar.
\nIdentifikimin e rrjedhave financiare nd\u00ebrkufitare.
\nBashk\u00ebpunimin me Europol-in, Eurojust-in dhe autoritetet amerikane.
\nHetimin e lidhjeve nd\u00ebrmjet grupeve kriminale dhe zyrtar\u00ebve publik\u00eb.
\nLuftimin e pastrimit t\u00eb parave.
\nIdentifikimin e operacioneve t\u00eb ndikimit dhe dezinformimit.
\nForcimin e siguris\u00eb n\u00eb veri dhe mbrojtjen e institucioneve t\u00eb shtetit.
\nNj\u00ebkoh\u00ebsisht, duhet t\u00eb ruhet dallimi nd\u00ebrmjet qytetar\u00ebve dhe individ\u00ebve q\u00eb p\u00ebrfshihen n\u00eb aktivitete kriminale. Asnj\u00eb komunitet nuk mund t\u00eb identifikohet me veprimtarin\u00eb e nj\u00eb grupi t\u00eb caktuar.<\/p>\n
P\u00cbRFUNDIM<\/p>\n
KUSH I MBROJT RRJETET DHE KUSH P\u00cbRFITON PREJ TYRE?<\/p>\n
Ballkani Per\u00ebndimor nuk ka vet\u00ebm problem me trafikimin e drog\u00ebs, kontraband\u00ebn apo grupet e armatosura.<\/p>\n
Ai p\u00ebrballet me nj\u00eb problem m\u00eb t\u00eb thell\u00eb: marr\u00ebdh\u00ebniet nd\u00ebrmjet paras\u00eb kriminale, ndikimit politik, dob\u00ebsive institucionale dhe interesave gjeopolitike.<\/p>\n
N\u00eb Serbi, dokumentet amerikane p\u00ebr Veselinovi\u00e7in dhe Radoi\u00e7i\u00e7in, sanksionet ndaj Vulinit dhe publikimet e Radar mbi komunikimet SKY ECC kan\u00eb hapur disa prej dosjeve m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb viteve t\u00eb fundit.<\/p>\n
N\u00eb Mal t\u00eb Zi, klanet Kava\u00e7 dhe Shkaljari, sanksionet ndaj Davidovi\u00e7it dhe Mi\u0107unovi\u0107it dhe dosja e vitit 2016 tregojn\u00eb kompleksitetin e marr\u00ebdh\u00ebnieve nd\u00ebrmjet krimit, politik\u00ebs dhe ndikimit t\u00eb jasht\u00ebm.<\/p>\n
N\u00eb Bosnj\u00eb-Hercegovin\u00eb, rasti i Savo Cvijetinovi\u00e7it dhe kompanis\u00eb BN In\u017einjering demonstron se ndikimi rus mund t\u00eb shtrihet edhe n\u00eb transferimin e teknologjis\u00eb strategjike.<\/p>\n
N\u00eb Shqip\u00ebri dhe Kosov\u00eb, operacionet e Europol-it tregojn\u00eb se rrjetet e narkotik\u00ebve kan\u00eb kapacitete t\u00eb konsiderueshme nd\u00ebrkomb\u00ebtare dhe se pastrimi i parave mbetet nj\u00eb prej mekanizmave kryesor\u00eb t\u00eb fuqizimit t\u00eb tyre.<\/p>\n
Nd\u00ebrkoh\u00eb, marr\u00ebdh\u00ebniet nd\u00ebrmjet Aleksandar Vulinit dhe drejtuesve t\u00eb inteligjenc\u00ebs ruse, si dhe takimet diplomatike t\u00eb List\u00ebs Studentore me p\u00ebrfaq\u00ebsuesit amerikan\u00eb dhe rus\u00eb, tregojn\u00eb se dimensioni gjeopolitik vazhdon t\u00eb jet\u00eb pjes\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme e zhvillimeve n\u00eb Beograd.<\/p>\n
Nuk kemi prova p\u00ebr nj\u00eb komand\u00eb t\u00eb vetme q\u00eb drejton t\u00eb gjitha k\u00ebto struktura. Por kemi dokumente t\u00eb mjaftueshme p\u00ebr t\u00eb identifikuar rrjete t\u00eb ndryshme, aktor\u00eb konkret\u00eb, marr\u00ebdh\u00ebnie t\u00eb dokumentuara dhe dob\u00ebsi institucionale q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb hetim.<\/p>\n
P\u00ebr Kosov\u00ebn, kjo duhet t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje strategjike.<\/p>\n
Sepse siguria nuk mbrohet vet\u00ebm n\u00eb kufi. Ajo mbrohet edhe n\u00eb banka, n\u00eb kompani, n\u00eb institucione, n\u00eb sistemin e drejt\u00ebsis\u00eb dhe n\u00eb \u00e7do hap\u00ebsir\u00eb ku paraja kriminale mund t\u00eb shnd\u00ebrrohet n\u00eb ndikim politik.<\/p>\n
N\u00eb fund, pyetja m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm kush e kontrollon drog\u00ebn, kush i financon grupet e armatosura apo kush e p\u00ebrfaq\u00ebson interesin rus n\u00eb rajon.<\/p>\n
Pyetja \u00ebsht\u00eb: Kush i mbron k\u00ebto rrjete, kush i mund\u00ebson t\u00eb mbijetojn\u00eb dhe deri ku arrijn\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet e tyre me njer\u00ebzit q\u00eb ushtrojn\u00eb pushtet?<\/p>\n
P\u00ebrgjigjja ndaj k\u00ebsaj pyetjeje \u00ebsht\u00eb nj\u00eb prej sfidave m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb siguris\u00eb p\u00ebr Ballkanin Per\u00ebndimor.<\/p>\n
Fusnotat<\/p>\n
[1] U.S. Department of the Treasury, Office of Foreign Assets Control (OFAC), Treasury Targets Corruption Networks Linked to Transnational Organized Crime, Washington, 8 dhjetor 2021.<\/p>\n
[2] Prokuroria Speciale e Republik\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs, Aktakuza p\u00ebr sulmin terrorist n\u00eb Banjsk\u00eb, Prishtin\u00eb, shtator 2024.<\/p>\n
[3] Radar, Vuk Cviji\u0107 dhe Milan Radonji\u0107, investigimet mbi komunikimet SKY ECC dhe lidhjet e pretenduara nd\u00ebrmjet rrjeteve kriminale dhe qarqeve politike n\u00eb Serbi, tetor 2026.<\/p>\n
[4] U.S. Department of the Treasury, Treasury Sanctions Official Linked to Corruption in Serbia, Washington, 11 korrik 2023.<\/p>\n
[5] Government of the Republic of Serbia, Improvement of Cooperation Between Security Structures of Serbia and Russia, Beograd, 16 tetor 2024.<\/p>\n
[6] Clingendael Institute, Little Substance, Considerable Impact: Russian Malign Influences in the Western Balkans, Hag\u00eb, gusht 2023.<\/p>\n
[7] Ambasada e Federat\u00ebs Ruse n\u00eb Serbi, Njoftim mbi takimin me p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e List\u00ebs Studentore, Beograd, n\u00ebntor 2026.<\/p>\n
[8] U.S. Department of State, Bureau of International Narcotics and Law Enforcement Affairs (INL), Deklarat\u00eb mbi k\u00ebrc\u00ebnimin e rrjeteve kriminale transnacionale n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor, 13 n\u00ebntor 2026.<\/p>\n
[9] Europol, Nine Members of High-Risk Drug Trafficking Organisations Arrested in Montenegro, Hag\u00eb, korrik 2024.<\/p>\n
[10] U.S. Department of the Treasury, The U.S. Government Designates Individuals and Entities in the Western Balkans for Corruption and Malign Activities, Washington, 16 n\u00ebntor 2023.<\/p>\n
[11] Reuters, Montenegro Court Acquits 13 in Retrial over Alleged Election-Day Plot, 12 korrik 2024.<\/p>\n
[12] European Parliamentary Research Service, Russia’s Influence in the Western Balkans, Bruksel, 2023.<\/p>\n
[13] Europol, Internationally Active Albanian Organised Crime Network Busted \u2013 10 Arrests, Hag\u00eb, 12 gusht 2025.<\/p>\n
[14] Eurojust, International Drug Network Dismantled: 24 Arrests and EUR 3 Million Seized, Hag\u00eb, n\u00ebntor 2025.<\/p>\n
[15] Europol, Encrypted Chats Expose Kosovar Organised Crime Network Behind EUR 80 Million Criminal Empire, Hag\u00eb, 9 qershor 2026.<\/p>\n
Prishtin\u00eb,14.11.2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Krimi i organizuar, spiunazhi rus dhe kapja e institucioneve: Nga Beogradi n\u00eb Prishtin\u00eb, Podgoric\u00eb, Tiran\u00eb…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":62567,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-65530","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-op-ed"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65530","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=65530"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65530\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":65533,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65530\/revisions\/65533"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/62567"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=65530"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=65530"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=65530"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}