Nga,Isuf B.Bajrami<\/p>\n
Reduktimi i paralajm\u00ebruar i rreth 5.000 ushtar\u00ebve amerikan\u00eb sh\u00ebnon ndryshim n\u00eb p\u00ebrmasat e pranis\u00eb ushtarake t\u00eb SHBA-s\u00eb n\u00eb Evrop\u00eb. Ky proces nuk n\u00ebnkupton largimin amerikan nga kontinenti, por pasqyron rishikimin e vendosjes s\u00eb forcave dhe k\u00ebrkes\u00ebn e Uashingtonit p\u00ebr nj\u00eb ndarje m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsive brenda NATO-s.<\/p>\n
Prania ushtarake amerikane n\u00eb Evrop\u00eb po hyn n\u00eb nj\u00eb faz\u00eb t\u00eb re rishikimi strategjik. Administrata e presidentit Donald Trump po shqyrton ndryshime n\u00eb numrin dhe vendosjen e forcave amerikane n\u00eb kontinent, duke hapur nj\u00eb debat m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb mbi t\u00eb ardhmen e marr\u00ebdh\u00ebnieve transatlantike dhe aft\u00ebsin\u00eb e Evrop\u00ebs p\u00ebr t\u00eb garantuar sigurin\u00eb e saj.<\/p>\n
Sipas raportimit t\u00eb Bloomberg-ut, t\u00eb publikuar m\u00eb 14 n\u00ebntor 2026, administrata amerikane po shqyrton nj\u00eb reduktim prej rreth 5.000 ushtar\u00ebsh nga prania aktuale n\u00eb Evrop\u00eb. Kjo shif\u00ebr \u00ebsht\u00eb duksh\u00ebm m\u00eb e ul\u00ebt se skenar\u00ebt e m\u00ebparsh\u00ebm, t\u00eb cil\u00ebt kishin nxitur shqet\u00ebsime te aleat\u00ebt evropian\u00eb p\u00ebr mund\u00ebsin\u00eb e t\u00ebrheqjes s\u00eb deri n\u00eb 25.000 trupave nga rreth 80.000 ushtar\u00eb amerikan\u00eb t\u00eb dislokuar n\u00eb kontinent.[1]<\/p>\n
Propozimi p\u00ebr reduktimin e trupave \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e nj\u00eb procesi m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb t\u00eb rishikimit t\u00eb pranis\u00eb ushtarake amerikane. Vendimi p\u00ebrfundimtar i takon presidentit Donald Trump, nd\u00ebrsa strukturat e Pentagonit jan\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb p\u00ebrgatitjen e rekomandimeve p\u00ebrkat\u00ebse.<\/p>\n
GJERMANIA N\u00cb QEND\u00cbR T\u00cb RISHIKIMIT USHTARAK<\/p>\n
Sipas informacioneve t\u00eb publikuara, pjesa m\u00eb e madhe e reduktimit t\u00eb planifikuar pritet t\u00eb prek\u00eb Gjermanin\u00eb, e cila p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb nga qendrat kryesore t\u00eb pranis\u00eb ushtarake amerikane jasht\u00eb territorit t\u00eb SHBA-s\u00eb.<\/p>\n
R\u00ebnd\u00ebsia e Gjermanis\u00eb shkon p\u00ebrtej numrit t\u00eb trupave t\u00eb stacionuar n\u00eb territorin e saj. Aty ndodhen baza ushtarake, qendra komanduese, infrastruktura logjistike dhe kapacitete ajrore q\u00eb sh\u00ebrbejn\u00eb p\u00ebr operacionet amerikane n\u00eb Evrop\u00eb, Lindjen e Mesme dhe rajone t\u00eb tjera.<\/p>\n
P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, \u00e7do ndryshim n\u00eb pranin\u00eb amerikane n\u00eb Gjermani ka r\u00ebnd\u00ebsi jo vet\u00ebm p\u00ebr sigurin\u00eb e k\u00ebtij shteti, por edhe p\u00ebr funksionimin e infrastruktur\u00ebs strategjike t\u00eb Shteteve t\u00eb Bashkuara n\u00eb nivel nd\u00ebrkomb\u00ebtar.<\/p>\n
Reduktimi i paralajm\u00ebruar duhet par\u00eb n\u00eb dy dimensione: uljen e numrit t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb trupave amerikane n\u00eb Evrop\u00eb dhe rishp\u00ebrndarjen e forcave nd\u00ebrmjet vendeve t\u00eb ndryshme t\u00eb kontinentit.<\/p>\n
Kjo do t\u00eb thot\u00eb se nj\u00eb pjes\u00eb e ushtar\u00ebve mund t\u00eb kthehen n\u00eb Shtetet e Bashkuara, nd\u00ebrsa nj\u00eb pjes\u00eb e kapaciteteve mund t\u00eb zhvendosen ose t\u00eb riorganizohen sipas prioriteteve t\u00eb reja strategjike.<\/p>\n
Prandaj, zhvillimi aktual p\u00ebrfaq\u00ebson nj\u00eb reduktim real t\u00eb pranis\u00eb numerike amerikane, t\u00eb shoq\u00ebruar me rishikimin e vendosjes dhe funksionit t\u00eb forcave n\u00eb Evrop\u00eb.<\/p>\n
UASHINGTONI K\u00cbRKON NDARJE T\u00cb RE T\u00cb P\u00cbRGJEGJ\u00cbSIVE<\/p>\n
N\u00eb themel t\u00eb k\u00ebtij procesi q\u00ebndron q\u00ebndrimi i administrat\u00ebs Trump se shtetet evropiane duhet t\u00eb marrin p\u00ebrsip\u00ebr nj\u00eb pjes\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb p\u00ebr mbrojtjen e kontinentit.<\/p>\n
Sekretari amerikan i Mbrojtjes, Pete Hegseth, ka theksuar vazhdimisht se Shtetet e Bashkuara nuk mund t\u00eb mbajn\u00eb barr\u00ebn kryesore t\u00eb mbrojtjes s\u00eb Evrop\u00ebs, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb aleat\u00ebt evropian\u00eb kan\u00eb kapacitetet ekonomike dhe institucionale p\u00ebr t\u00eb rritur kontributin e tyre.<\/p>\n
K\u00ebrkesa p\u00ebr nj\u00eb ndarje m\u00eb t\u00eb barabart\u00eb t\u00eb barr\u00ebs s\u00eb mbrojtjes nuk \u00ebsht\u00eb e re n\u00eb politik\u00ebn amerikane. Ajo ka qen\u00eb pjes\u00eb e debatit transatlantik p\u00ebr dekada, por administrata aktuale po e lidh m\u00eb drejtp\u00ebrdrejt k\u00ebt\u00eb k\u00ebrkes\u00eb me rishikimin e pranis\u00eb ushtarake amerikane.<\/p>\n
N\u00eb k\u00ebt\u00eb proces \u00ebsht\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb edhe n\u00ebnsekretari amerikan i Mbrojtjes p\u00ebr \u00c7\u00ebshtjet e Politikave, Elbridge Colby, i cili pritet t’i paraqes\u00eb sekretarit Hegseth rekomandimet p\u00ebr ndryshimet e propozuara.<\/p>\n
Nd\u00ebrkoh\u00eb, komandanti suprem i forcave aleate t\u00eb NATO-s n\u00eb Evrop\u00eb dhe komandanti i Komand\u00ebs Evropiane t\u00eb SHBA-s\u00eb, gjenerali Alexus Grynkewich, ka paraqitur skenar\u00eb t\u00eb mundsh\u00ebm p\u00ebr riorganizimin e pranis\u00eb ushtarake amerikane n\u00eb kontinent.[1]<\/p>\n
K\u00ebto zhvillime tregojn\u00eb se rishikimi nuk kufizohet vet\u00ebm n\u00eb nj\u00eb vendim politik p\u00ebr numrin e ushtar\u00ebve, por p\u00ebrfshin edhe vler\u00ebsimin e nevojave operative, kapaciteteve logjistike dhe prioriteteve t\u00eb mbrojtjes amerikane.<\/p>\n
LINDJA E MESME DHE R\u00cbND\u00cbSIA STRATEGJIKE E BAZAVE EVROPIANE<\/p>\n
Nj\u00eb element me r\u00ebnd\u00ebsi n\u00eb k\u00ebt\u00eb debat \u00ebsht\u00eb edhe konflikti me Iranin dhe p\u00ebrdorimi i infrastruktur\u00ebs ushtarake amerikane n\u00eb Evrop\u00eb p\u00ebr mb\u00ebshtetjen e operacioneve n\u00eb Lindjen e Mesme.<\/p>\n
Bazat amerikane n\u00eb Evrop\u00eb dhe mund\u00ebsia e shfryt\u00ebzimit t\u00eb hap\u00ebsir\u00ebs ajrore t\u00eb aleat\u00ebve p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb pjes\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb kapaciteteve operacionale t\u00eb Uashingtonit.<\/p>\n
Kjo d\u00ebshmon se prania ushtarake amerikane n\u00eb kontinent nuk ka vet\u00ebm funksion mbrojt\u00ebs p\u00ebr Evrop\u00ebn. Ajo sh\u00ebrben gjithashtu si baz\u00eb logjistike dhe strategjike p\u00ebr operacionet amerikane n\u00eb hap\u00ebsira t\u00eb tjera gjeopolitike.<\/p>\n
P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, rishikimi i pranis\u00eb ushtarake n\u00eb Evrop\u00eb duhet kuptuar edhe n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb shp\u00ebrndarjes globale t\u00eb forcave amerikane dhe nevoj\u00ebs p\u00ebr t\u00eb ruajtur kapacitetet e reagimit n\u00eb disa rajone nj\u00ebkoh\u00ebsisht.<\/p>\n
EVROPA K\u00cbRKON M\u00cb SHUM\u00cb PAVAR\u00cbSI N\u00cb MBROJTJE<\/p>\n
Nd\u00ebrsa Uashingtoni k\u00ebrkon rritjen e p\u00ebrgjegj\u00ebsive evropiane, n\u00eb vendet e Bashkimit Evropian po rritet mb\u00ebshtetja publike p\u00ebr forcimin e kapaciteteve t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta t\u00eb mbrojtjes.<\/p>\n
Raporti i GLOBSEC-ut, “Trends 2026”, i publikuar m\u00eb 13 n\u00ebntor 2026, paraqet rezultate dometh\u00ebn\u00ebse p\u00ebr q\u00ebndrimet e qytetar\u00ebve ndaj siguris\u00eb dhe mbrojtjes evropiane.[2]<\/p>\n
Sipas k\u00ebtij hulumtimi, 71 p\u00ebr qind e t\u00eb anketuarve n\u00eb vendet e BE-s\u00eb t\u00eb p\u00ebrfshira n\u00eb studim mb\u00ebshtesin krijimin e nj\u00eb ushtrie t\u00eb Bashkimit Evropian.<\/p>\n
Mb\u00ebshtetja \u00ebsht\u00eb m\u00eb e lart\u00eb n\u00eb Rumani, me 82 p\u00ebr qind, n\u00eb Lituani me 78 p\u00ebr qind dhe n\u00eb Franc\u00eb me 75 p\u00ebr qind. N\u00eb Gjermani, 69 p\u00ebr qind e t\u00eb anketuarve jan\u00eb n\u00eb favor t\u00eb k\u00ebsaj ideje.<\/p>\n
Nj\u00eb rezultat tjet\u00ebr me r\u00ebnd\u00ebsi \u00ebsht\u00eb se 78 p\u00ebr qind e t\u00eb anketuarve n\u00eb vendet e BE-s\u00eb mb\u00ebshtesin zhvillimin e kapaciteteve t\u00eb veta mbrojt\u00ebse krahas NATO-s.<\/p>\n
K\u00ebto t\u00eb dh\u00ebna tregojn\u00eb se opinioni publik evropian po mb\u00ebshtet nj\u00eb rol m\u00eb t\u00eb madh t\u00eb institucioneve evropiane n\u00eb fush\u00ebn e siguris\u00eb, pa k\u00ebrkuar domosdoshm\u00ebrisht z\u00ebvend\u00ebsimin e Aleanc\u00ebs Transatlantike.<\/p>\n
N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin hulumtim, 77 p\u00ebr qind e t\u00eb anketuarve n\u00eb vendet an\u00ebtare t\u00eb NATO-s deklarojn\u00eb se do t\u00eb votonin p\u00ebr t\u00eb mbetur pjes\u00eb e Aleanc\u00ebs.[2]<\/p>\n
K\u00ebshtu, dy q\u00ebndrime bashk\u00ebjetojn\u00eb n\u00eb opinionin publik evropian: ruajtja e partneritetit me Shtetet e Bashkuara dhe forcimi i aft\u00ebsis\u00eb s\u00eb Evrop\u00ebs p\u00ebr t\u00eb mbrojtur vetveten.<\/p>\n
AMBICIA EVROPIANE DHE KUFIZIMET E KAPACITETEVE<\/p>\n
Pavar\u00ebsisht mb\u00ebshtetjes p\u00ebr forcimin e mbrojtjes s\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt, Evropa ende p\u00ebrballet me kufizime t\u00eb konsiderueshme ushtarake dhe institucionale.<\/p>\n
Sipas raportit t\u00eb GLOBSEC-ut, vet\u00ebm 49 p\u00ebr qind e t\u00eb anketuarve besojn\u00eb se Evropa mund ta garantoj\u00eb sigurin\u00eb e saj pa mb\u00ebshtetjen e fort\u00eb t\u00eb SHBA-s\u00eb.<\/p>\n
Po ashtu, vet\u00ebm 34 p\u00ebr qind besojn\u00eb se shteti i tyre \u00ebsht\u00eb i p\u00ebrgatitur p\u00ebr nj\u00eb kriz\u00eb t\u00eb madhe sigurie ose p\u00ebr luft\u00eb.[2]<\/p>\n
K\u00ebto rezultate pasqyrojn\u00eb hendekun nd\u00ebrmjet ambicieve politike dhe kapaciteteve reale t\u00eb mbrojtjes.<\/p>\n
Evropa disponon ushtri t\u00eb zhvilluara, industri t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme ushtarake dhe burime t\u00eb konsiderueshme ekonomike. Megjithat\u00eb, k\u00ebto kapacitete mbeten t\u00eb shp\u00ebrndara nd\u00ebrmjet shteteve dhe nuk funksionojn\u00eb gjithmon\u00eb si nj\u00eb sistem i integruar.<\/p>\n
Nj\u00eb mbrojtje m\u00eb autonome evropiane k\u00ebrkon investime afatgjata n\u00eb industrin\u00eb ushtarake, municione, sisteme t\u00eb mbrojtjes ajrore dhe raketore, inteligjenc\u00eb, transport strategjik dhe logjistik\u00eb.<\/p>\n
Po aq e r\u00ebnd\u00ebsishme \u00ebsht\u00eb krijimi i mekanizmave t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt t\u00eb komandimit dhe vendimmarrjes, t\u00eb cil\u00ebt do t\u00eb mund\u00ebsonin reagim t\u00eb koordinuar n\u00eb rast krize.<\/p>\n
Prandaj, krijimi i nj\u00eb ushtrie t\u00eb Bashkimit Evropian mbetet nj\u00eb projekt kompleks politik dhe ushtarak. Mb\u00ebshtetja publike p\u00ebr k\u00ebt\u00eb ide nuk p\u00ebrb\u00ebn vetvetiu garanci se ajo mund t\u00eb realizohet n\u00eb nj\u00eb periudh\u00eb t\u00eb shkurt\u00ebr.<\/p>\n
NATO DHE EKUILIBRI I RI I SIGURIS\u00cb EVROPIANE<\/p>\n
Siguria evropiane vazhdon t\u00eb mb\u00ebshtetet n\u00eb NATO, ku kapacitetet amerikane p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb nj\u00eb element qendror t\u00eb mbrojtjes kolektive.<\/p>\n
Pesha e SHBA-s\u00eb nuk lidhet vet\u00ebm me numrin e ushtar\u00ebve t\u00eb dislokuar n\u00eb kontinent, por edhe me kapacitetet strategjike, teknologjike, ajrore, detare, inteligjenc\u00ebn dhe logjistik\u00ebn.<\/p>\n
N\u00eb disa prej k\u00ebtyre fushave, shtetet evropiane ende nuk kan\u00eb kapacitetet e nevojshme p\u00ebr ta z\u00ebvend\u00ebsuar plot\u00ebsisht kontributin amerikan.<\/p>\n
Kjo e b\u00ebn t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm ruajtjen e koordinimit transatlantik edhe n\u00eb kushtet e nj\u00eb ndarjeje m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsive.<\/p>\n
Rritja e kapaciteteve evropiane krahas NATO-s mund t\u00eb forcoj\u00eb mbrojtjen kolektive, n\u00ebse shoq\u00ebrohet me planifikim t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt dhe me koordinim t\u00eb plot\u00eb t\u00eb strukturave ushtarake.<\/p>\n
N\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn, krijimi i strukturave paralele pa koordinim t\u00eb mjaftuesh\u00ebm mund t\u00eb prodhoj\u00eb fragmentim institucional dhe v\u00ebshtir\u00ebsi n\u00eb vendimmarrje.<\/p>\n
N\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst, sfida kryesore e Evrop\u00ebs nuk \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtimi i nj\u00eb alternative kund\u00ebr NATO-s, por forcimi i rolit t\u00eb saj brenda Aleanc\u00ebs.<\/p>\n
PASOJAT P\u00cbR KOSOV\u00cbN DHE BALLKANIN PER\u00cbNDIMOR<\/p>\n
Ndryshimet n\u00eb pranin\u00eb ushtarake amerikane n\u00eb Evrop\u00eb kan\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb edhe p\u00ebr sigurin\u00eb e Ballkanit Per\u00ebndimor.<\/p>\n
Kosova, p\u00ebr shkak t\u00eb pozit\u00ebs s\u00eb saj strategjike dhe rrethanave t\u00eb ve\u00e7anta t\u00eb siguris\u00eb, mbetet e lidhur ngusht\u00eb me pranin\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb NATO-s dhe partneritetin me Shtetet e Bashkuara.<\/p>\n
Reduktimi i paralajm\u00ebruar i trupave amerikane n\u00eb Evrop\u00eb nuk p\u00ebrb\u00ebn njoftim p\u00ebr t\u00ebrheqjen e forcave amerikane nga Kosova dhe as ndryshim t\u00eb mandatit t\u00eb KFOR-it.<\/p>\n
Misioni i KFOR-it vazhdon t\u00eb mb\u00ebshtetet n\u00eb mandatin e p\u00ebrcaktuar nga Rezoluta 1244 e K\u00ebshillit t\u00eb Sigurimit t\u00eb Kombeve t\u00eb Bashkuara dhe n\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb e NATO-s p\u00ebr ruajtjen e nj\u00eb mjedisi t\u00eb sigurt dhe t\u00eb liris\u00eb s\u00eb l\u00ebvizjes p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb qytetar\u00ebt.<\/p>\n
P\u00ebr Kosov\u00ebn, ruajtja e pranis\u00eb s\u00eb NATO-s, vazhdimi i partneritetit strategjik me SHBA-n\u00eb dhe forcimi i bashk\u00ebpunimit me shtetet evropiane p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb interesa t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb siguris\u00eb komb\u00ebtare.<\/p>\n
N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, zhvillimet n\u00eb arkitektur\u00ebn evropiane t\u00eb siguris\u00eb e b\u00ebjn\u00eb t\u00eb domosdosh\u00ebm forcimin e institucioneve vendore, profesionalizimin e kapaciteteve t\u00eb mbrojtjes dhe koordinimin me partner\u00ebt nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb.<\/p>\n
Siguria e Ballkanit Per\u00ebndimor nuk mund t\u00eb trajtohet e shk\u00ebputur nga zhvillimet n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet transatlantike dhe nga ekuilibrat strategjik\u00eb t\u00eb Evrop\u00ebs.<\/p>\n
P\u00cbRFUNDIM<\/p>\n
NJ\u00cb FAZ\u00cb E RE N\u00cb MARR\u00cbDH\u00cbNIET TRANSATLANTIKE<\/p>\n
Reduktimi i mundsh\u00ebm i rreth 5.000 ushtar\u00ebve amerikan\u00eb n\u00eb Evrop\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebson nj\u00eb ndryshim konkret n\u00eb p\u00ebrmasat e pranis\u00eb ushtarake t\u00eb SHBA-s\u00eb n\u00eb kontinent. Megjithat\u00eb, ky proces nuk p\u00ebrb\u00ebn t\u00ebrheqje t\u00eb p\u00ebrgjithshme amerikane nga Evropa dhe as braktisje t\u00eb NATO-s.<\/p>\n
Ai pasqyron rishikimin e prioriteteve ushtarake amerikane, rishp\u00ebrndarjen e mundshme t\u00eb forcave dhe k\u00ebrkes\u00ebn p\u00ebr nj\u00eb ndarje m\u00eb t\u00eb barabart\u00eb t\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsive brenda Aleanc\u00ebs.<\/p>\n
N\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, Evropa po p\u00ebrballet me nevoj\u00ebn p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar kapacitete m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb mbrojtjes, duke ruajtur partneritetin strategjik me Uashingtonin.<\/p>\n
Lufta n\u00eb Ukrain\u00eb, tensionet n\u00eb Lindjen e Mesme dhe ndryshimet n\u00eb raportet nd\u00ebrmjet fuqive t\u00eb m\u00ebdha kan\u00eb d\u00ebshmuar se siguria evropiane k\u00ebrkon m\u00eb shum\u00eb se deklarata politike dhe marr\u00ebveshje diplomatike. Ajo k\u00ebrkon kapacitete konkrete, gatishm\u00ebri ushtarake dhe koordinim t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm nd\u00ebrmjet aleat\u00ebve.<\/p>\n
E ardhmja e siguris\u00eb evropiane do t\u00eb p\u00ebrcaktohet nga aft\u00ebsia e SHBA-s\u00eb dhe e shteteve evropiane p\u00ebr ta p\u00ebrshtatur NATO-n me realitetet e reja strategjike.<\/p>\n
Nj\u00eb Evrop\u00eb me kapacitete m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha mbrojt\u00ebse dhe nj\u00eb partneritet transatlantik funksional mbeten dy elemente t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb stabilitetit t\u00eb kontinentit.<\/p>\n
P\u00ebr Kosov\u00ebn dhe Ballkanin Per\u00ebndimor, ruajtja e k\u00ebtij ekuilibri ka r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, sepse siguria rajonale vazhdon t\u00eb jet\u00eb e lidhur ngusht\u00eb me angazhimin e NATO-s dhe me partneritetin nd\u00ebrmjet Shteteve t\u00eb Bashkuara dhe Evrop\u00ebs.<\/p>\n
Fusnotat,<\/p>\n
1. Bloomberg News, 14 n\u00ebntor 2026. Raportimi mbi shqyrtimin e planeve t\u00eb administrat\u00ebs amerikane p\u00ebr reduktimin e pranis\u00eb ushtarake n\u00eb Evrop\u00eb. Sipas burimeve t\u00eb cituara nga Bloomberg, n\u00eb Pentagon po shqyrtohet mund\u00ebsia e reduktimit t\u00eb rreth 5.000 trupave amerikane, n\u00eb vend t\u00eb skenar\u00ebve paraprak\u00eb q\u00eb parashikonin deri n\u00eb 25.000. Raportimi evidenton Gjermanin\u00eb si vendin kryesor ku pritet t\u00eb p\u00ebrqendrohet reduktimi, si dhe mund\u00ebsin\u00eb e rishp\u00ebrndarjes s\u00eb forcave amerikane n\u00eb pjes\u00eb t\u00eb tjera t\u00eb Evrop\u00ebs. N\u00eb koh\u00ebn e publikimit, propozimi nuk p\u00ebrb\u00ebnte ende vendim p\u00ebrfundimtar t\u00eb presidentit amerikan.<\/p>\n
2. GLOBSEC, “GLOBSEC Trends 2026: The Reality Check”, n\u00ebntor 2026. Raport hulumtues mbi q\u00ebndrimet e qytetar\u00ebve ndaj siguris\u00eb, mbrojtjes dhe marr\u00ebdh\u00ebnieve transatlantike. Hulumtimi p\u00ebrfshin 14 shtete: Bullgarin\u00eb, \u00c7ekin\u00eb, Estonin\u00eb, Franc\u00ebn, Gjermanin\u00eb, Hungarin\u00eb, Letonin\u00eb, Lituanin\u00eb, Polonin\u00eb, Rumanin\u00eb, Sllovakin\u00eb, Ukrain\u00ebn, Mbret\u00ebrin\u00eb e Bashkuar dhe Shtetet e Bashkuara. T\u00eb dh\u00ebnat p\u00ebrfshijn\u00eb mb\u00ebshtetjen p\u00ebr krijimin e nj\u00eb ushtrie t\u00eb Bashkimit Evropian, forcimin e kapaciteteve t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta t\u00eb mbrojtjes dhe vler\u00ebsimin e aft\u00ebsis\u00eb s\u00eb Evrop\u00ebs p\u00ebr t\u00eb garantuar sigurin\u00eb e saj pa mb\u00ebshtetjen amerikane.<\/p>\n
3. Departamenti Amerikan i Mbrojtjes (U.S. Department of Defense), 2026. Deklaratat publike t\u00eb sekretarit amerikan t\u00eb Mbrojtjes, Pete Hegseth, lidhur me rishikimin e pranis\u00eb ushtarake amerikane n\u00eb Evrop\u00eb dhe k\u00ebrkes\u00ebn p\u00ebr rritjen e p\u00ebrgjegj\u00ebsive t\u00eb shteteve evropiane n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb NATO-s.<\/p>\n
4. Komanda Evropiane e Shteteve t\u00eb Bashkuara (U.S. European Command \u2013 EUCOM), 2026. Vler\u00ebsimet dhe skenar\u00ebt strategjik\u00eb t\u00eb paraqitur nga gjenerali Alexus Grynkewich lidhur me rishikimin e vendosjes s\u00eb forcave amerikane n\u00eb Evrop\u00eb dhe p\u00ebrshtatjen e kapaciteteve ushtarake me prioritetet e reja t\u00eb siguris\u00eb.<\/p>\n
5. Traktati i Atlantikut t\u00eb Veriut, Uashington, 4 prill 1949. Dokumenti themelues i NATO-s. Neni 3 p\u00ebrcakton detyrimin e shteteve an\u00ebtare p\u00ebr t\u00eb zhvilluar dhe ruajtur kapacitetet individuale dhe t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta t\u00eb mbrojtjes, nd\u00ebrsa Neni 5 p\u00ebrcakton parimin e mbrojtjes kolektive.<\/p>\n
6. K\u00ebshilli i Sigurimit i Kombeve t\u00eb Bashkuara, Rezoluta 1244 (1999), 10 qershor 1999; NATO, dokumentacioni zyrtar mbi KFOR-in. Dokumentet q\u00eb p\u00ebrcaktojn\u00eb baz\u00ebn nd\u00ebrkomb\u00ebtare dhe mandatin e pranis\u00eb s\u00eb KFOR-it n\u00eb Kosov\u00eb, p\u00ebrfshir\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb p\u00ebr krijimin dhe ruajtjen e nj\u00eb mjedisi t\u00eb sigurt dhe t\u00eb liris\u00eb s\u00eb l\u00ebvizjes.<\/p>\n
Prishtin\u00eb,15.11.2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Nga,Isuf B.Bajrami Reduktimi i paralajm\u00ebruar i rreth 5.000 ushtar\u00ebve amerikan\u00eb sh\u00ebnon ndryshim n\u00eb p\u00ebrmasat e…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":62567,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-65659","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-op-ed"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65659","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=65659"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65659\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":65662,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65659\/revisions\/65662"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/62567"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=65659"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=65659"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=65659"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}