{"id":65806,"date":"2026-11-16T09:44:34","date_gmt":"2026-11-16T08:44:34","guid":{"rendered":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=65806"},"modified":"2026-11-16T09:44:34","modified_gmt":"2026-11-16T08:44:34","slug":"greqia-dhe-shqiperia-aleate-ne-nato-por-me-interesa-strategjike-te-perplasura","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=65806","title":{"rendered":"GREQIA DHE SHQIP\u00cbRIA \u2013 ALEAT\u00cb N\u00cb NATO, POR ME INTERESA STRATEGJIKE T\u00cb P\u00cbRPLASURA?"},"content":{"rendered":"<p>Shqip\u00ebria duhet t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb aleate e p\u00ebrgjegjshme, nj\u00eb partnere europiane e barabart\u00eb dhe nj\u00eb shtet q\u00eb nuk b\u00ebn kompromis me sovranitetin dhe interesat e veta komb\u00ebtare.<\/p>\n<p>Isuf B.Bajrami<\/p>\n<p>Ligji i luft\u00ebs, kusht\u00ebzimi europian dhe referencat territoriale: \u00c7far\u00eb fshihet pas deklaratave t\u00eb miq\u00ebsis\u00eb dhe \u00e7far\u00eb duhet t\u00eb b\u00ebj\u00eb Shqip\u00ebria?<\/p>\n<p>Marr\u00ebdh\u00ebniet shqiptaro-greke prezantohen vazhdimisht p\u00ebrmes deklaratave p\u00ebr miq\u00ebsi, bashk\u00ebpunim strategjik dhe perspektiv\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt europiane. T\u00eb dyja vendet jan\u00eb an\u00ebtare t\u00eb NATO-s, nd\u00ebrsa Greqia, si an\u00ebtare e Bashkimit Europian, deklaron mb\u00ebshtetjen p\u00ebr integrimin europian t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p>Por, p\u00ebrtej k\u00ebsaj gjuhe diplomatike, ekziston nj\u00eb realitet q\u00eb k\u00ebrkon analiz\u00eb m\u00eb t\u00eb thell\u00eb: \u00e7\u00ebshtje juridike t\u00eb pazgjidhura q\u00eb nga Lufta e Dyt\u00eb Bot\u00ebrore, kusht\u00ebzime politike n\u00eb procesin europian, referenca historike me ngarkes\u00eb territoriale dhe mosmarr\u00ebveshje p\u00ebr interesat detare.<\/p>\n<p>A kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb thjesht me probleme t\u00eb trash\u00ebguara historike, apo kemi edhe nj\u00eb p\u00ebrplasje interesash strategjike, ku Greqia, pavar\u00ebsisht aleanc\u00ebs me Shqip\u00ebrin\u00eb, k\u00ebrkon t\u00eb ruaj\u00eb nj\u00eb pozit\u00eb m\u00eb t\u00eb favorshme politike dhe diplomatike n\u00eb rajon?<\/p>\n<p>Kjo pyetje nuk mund t\u00eb konsiderohet provokim. Ajo buron nga deklarata publike t\u00eb drejtuesve m\u00eb t\u00eb lart\u00eb grek\u00eb dhe nga \u00e7\u00ebshtje q\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb jen\u00eb pjes\u00eb e marr\u00ebdh\u00ebnieve zyrtare nd\u00ebrmjet dy shteteve.<\/p>\n<p>Nuk b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar nj\u00eb politik\u00eb armiq\u00ebsore ndaj Greqis\u00eb, por p\u00ebr t\u00eb analizuar me p\u00ebrgjegj\u00ebsi veprimet e saj shtet\u00ebrore dhe p\u00ebr t\u00eb k\u00ebrkuar reciprocitet n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet nd\u00ebrmjet dy vendeve.<\/p>\n<p>1. LIGJI I LUFT\u00cbS: NJ\u00cb ANAKRONIZ\u00cbM I PAPRA\u041dUESH\u00cbM ND\u00cbRMJET DY VENDEVE AN\u00cbTARE T\u00cb NATO-s<\/p>\n<p>Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga argumentet m\u00eb t\u00eb forta p\u00ebr kritik\u00ebn ndaj politik\u00ebs greke.<\/p>\n<p>N\u00eb tetor t\u00eb vitit 1940, Greqia i shpalli luft\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, n\u00eb kontekstin e luft\u00ebs italo-greke, kur Shqip\u00ebria ishte n\u00ebn pushtimin italian dhe territori i saj u p\u00ebrdor nga ushtria italiane p\u00ebr sulmin ndaj Greqis\u00eb.<\/p>\n<p>Problemi nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm historik. \u00cbsht\u00eb fakti se pas m\u00eb shum\u00eb se tet\u00eb dekadash vazhdojn\u00eb t\u00eb mbeten t\u00eb pazgjidhura pasojat juridike t\u00eb regjimit t\u00eb shpalljes s\u00eb luft\u00ebs.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 1987, qeveria greke mori vendim p\u00ebr p\u00ebrfundimin e gjendjes s\u00eb luft\u00ebs. Megjithat\u00eb, sipas raportimit t\u00eb Deutsche Welle, vendimi nuk u shoq\u00ebrua me ratifikimin p\u00ebrkat\u00ebs parlamentar dhe \u00e7\u00ebshtja vazhdoi t\u00eb mbetej burim mosmarr\u00ebveshjeje nd\u00ebrmjet dy vendeve.[1]<\/p>\n<p>Duhet b\u00ebr\u00eb nj\u00eb dallim juridik: nuk \u00ebsht\u00eb e nj\u00ebjta gj\u00eb t\u00eb thuhet se Greqia vazhdon t\u00eb jet\u00eb n\u00eb luft\u00eb aktive me Shqip\u00ebrin\u00eb dhe t\u00eb thuhet se nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmbyllur plot\u00ebsisht procesi i eliminimit t\u00eb pasojave juridike t\u00eb regjimit t\u00eb luft\u00ebs.<\/p>\n<p>Edhe pala greke ka deklaruar se nuk e konsideron veten n\u00eb gjendje lufte me Shqip\u00ebrin\u00eb. Ministri i Jasht\u00ebm i at\u00ebhersh\u00ebm grek, Nikos Kotzias, e kishte shprehur k\u00ebt\u00eb q\u00ebndrim publikisht n\u00eb Tiran\u00eb m\u00eb 15 korrik 2015, duke deklaruar se Greqia nuk e konsideronte veten n\u00eb gjendje lufte me Shqip\u00ebrin\u00eb dhe se duhej gjetur nj\u00eb formul\u00eb juridike p\u00ebr ta riafirmuar k\u00ebt\u00eb.[2]<\/p>\n<p>Por pik\u00ebrisht k\u00ebtu q\u00ebndron problemi: n\u00ebse Greqia nuk e konsideron Shqip\u00ebrin\u00eb shtet armik, pse nuk nd\u00ebrmerr nj\u00eb zgjidhje p\u00ebrfundimtare, t\u00eb qart\u00eb dhe t\u00eb pakontestueshme juridike?<\/p>\n<p>M\u00eb 21 mars 1996, Shqip\u00ebria dhe Greqia n\u00ebnshkruan Traktatin e Miq\u00ebsis\u00eb, Bashk\u00ebpunimit, Fqinj\u00ebsis\u00eb s\u00eb Mir\u00eb dhe Siguris\u00eb. N\u00eb nenin 1, t\u00eb dyja pal\u00ebt riafirmuan paprekshm\u00ebrin\u00eb e kufijve ekzistues t\u00eb njohur nd\u00ebrkomb\u00ebtarisht dhe respektimin e sovranitetit, integritetit territorial dhe barazis\u00eb s\u00eb t\u00eb drejtave.[3]<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 2009, Shqip\u00ebria dhe Greqia ishin tashm\u00eb t\u00eb dyja an\u00ebtare t\u00eb NATO-s.<\/p>\n<p>At\u00ebher\u00eb, si mund t\u00eb shpjegohet q\u00eb nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje e trash\u00ebguar nga viti 1940 vazhdon t\u00eb jet\u00eb problem juridik e diplomatik nd\u00ebrmjet dy aleat\u00ebve?<\/p>\n<p>Kjo nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm \u00e7\u00ebshtje simbolike. Ajo lidhet edhe me pasojat e mundshme t\u00eb regjimit t\u00eb luft\u00ebs mbi pronat e sekuestruara dhe pretendimet pron\u00ebsore t\u00eb qytetar\u00ebve shqiptar\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, Shqip\u00ebria duhet t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb nj\u00eb p\u00ebrgjigje zyrtare dhe p\u00ebrfundimtare nga Athina.<\/p>\n<p>Nj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie strategjike nuk mund t\u00eb nd\u00ebrtohet mbi paqart\u00ebsi juridike q\u00eb zgjasin p\u00ebr breza.<\/p>\n<p>2. MITSOTAKIS DHE DEKLARATA E \u201eKUJDESTARIT\u201d T\u00cb RRUG\u00cbS EUROPIANE T\u00cb SHQIP\u00cbRIS\u00cb<\/p>\n<p>K\u00ebtu nuk kemi nevoj\u00eb p\u00ebr interpretime, burime anonime apo pretendime p\u00ebr prapaskena. Kemi nj\u00eb deklarat\u00eb zyrtare t\u00eb kryeministrit grek.<\/p>\n<p>M\u00eb 18 dhjetor 2024, n\u00eb Bruksel, gjat\u00eb Samitit BE\u2013Ballkani Per\u00ebndimor, Kyriakos Mitsotakis deklaroi:<\/p>\n<p>\u201cGreece is essentially the guardian of Albania\u2019s European course.\u201d<\/p>\n<p>Pra: Greqia \u00ebsht\u00eb, n\u00eb thelb, kujdestare e rrug\u00ebs europiane t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb.[4]<\/p>\n<p>Kjo deklarat\u00eb \u00ebsht\u00eb publikuar n\u00eb faqen zyrtare t\u00eb Kryeministris\u00eb s\u00eb Republik\u00ebs s\u00eb Greqis\u00eb.<\/p>\n<p>Por vazhdimi i deklarat\u00ebs \u00ebsht\u00eb edhe m\u00eb dometh\u00ebn\u00ebs.<\/p>\n<p>Mitsotakis theksoi se \u00e7\u00ebshtjet q\u00eb lidhen me mbrojtjen e minoritetit komb\u00ebtar grek, garantimin e t\u00eb drejtave pron\u00ebsore dhe vet\u00ebidentifikimin nuk jan\u00eb m\u00eb vet\u00ebm \u00e7\u00ebshtje dypal\u00ebshe, por \u00e7\u00ebshtje q\u00eb lidhen me marr\u00ebdh\u00ebniet e Shqip\u00ebris\u00eb me Bashkimin Europian.<\/p>\n<p>K\u00ebtu kemi nj\u00eb q\u00ebndrim politik q\u00eb duhet analizuar dhe kritikuar hapur.<\/p>\n<p>Greqia nuk \u00ebsht\u00eb institucion mbik\u00ebqyr\u00ebs i Shqip\u00ebris\u00eb. Nuk \u00ebsht\u00eb Komisioni Europian dhe nuk ka mandat t\u00eb jet\u00eb kujdestare e nj\u00eb shteti sovran.<\/p>\n<p>Ajo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vend an\u00ebtar i BE-s\u00eb, me t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb shpreh\u00eb q\u00ebndrimet e veta dhe t\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb vendimmarrjen europiane.<\/p>\n<p>Por kur kryeministri i saj e p\u00ebrkufizon vendin si kujdestar t\u00eb rrug\u00ebs europiane t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, krijohet nj\u00eb perceptim politik i hierarkis\u00eb nd\u00ebrmjet dy shteteve.<\/p>\n<p>Kjo nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie e barabart\u00eb n\u00eb gjuh\u00ebn diplomatike.<\/p>\n<p>Shqip\u00ebria nuk k\u00ebrkon leje nga Athina p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb pjes\u00eb e familjes europiane. Ajo duhet t\u00eb p\u00ebrmbush\u00eb kriteret e BE-s\u00eb dhe t\u00eb vler\u00ebsohet mbi baz\u00ebn e meritave t\u00eb veta.<\/p>\n<p>Nuk mund t\u00eb pranohet q\u00eb nj\u00eb shtet fqinj ta trajtoj\u00eb integrimin europian t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb si instrument p\u00ebr avancimin e agjend\u00ebs s\u00eb vet dypal\u00ebshe.<\/p>\n<p>Rasti Beleri: Kur \u00e7\u00ebshtja dypal\u00ebshe lidhet drejtp\u00ebrdrejt me integrimin europian<\/p>\n<p>M\u00eb 16 tetor 2023, n\u00eb Tiran\u00eb, Mitsotakis deklaroi publikisht se zgjidhja e \u00e7\u00ebshtjes s\u00eb Fredi Belerit ishte kusht i domosdosh\u00ebm p\u00ebr Greqin\u00eb q\u00eb t\u00eb pranonte hapin e ardhsh\u00ebm t\u00eb procesit t\u00eb negociatave t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb me Bashkimin Europian.[5]<\/p>\n<p>Ai nj\u00ebkoh\u00ebsisht deklaroi se respektonte pavar\u00ebsin\u00eb e drejt\u00ebsis\u00eb shqiptare.<\/p>\n<p>K\u00ebtu lind nj\u00eb kontradikt\u00eb politike q\u00eb meriton v\u00ebmendje: nga nj\u00ebra an\u00eb k\u00ebrkohet respektimi i pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb, nd\u00ebrsa nga ana tjet\u00ebr nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje q\u00eb i p\u00ebrket institucioneve shqiptare lidhet publikisht me p\u00ebrparimin europian t\u00eb vendit.<\/p>\n<p>Nuk \u00ebsht\u00eb \u00e7\u00ebshtja n\u00ebse Fredi Beleri kishte t\u00eb drejta q\u00eb duhej t\u00eb respektoheshin. \u00c7do qytetar ka t\u00eb drejt\u00ebn e procesit t\u00eb rregullt ligjor dhe t\u00eb garancive kushtetuese.<\/p>\n<p>Problemi \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdorimi i ndikimit politik t\u00eb nj\u00eb shteti an\u00ebtar t\u00eb BE-s\u00eb p\u00ebr t\u00eb lidhur nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb me procesin e zgjerimit.<\/p>\n<p>Kjo krijon nj\u00eb precedent t\u00eb rreziksh\u00ebm p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00ebse sot nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje dypal\u00ebshe mund t\u00eb shnd\u00ebrrohet n\u00eb kusht p\u00ebr p\u00ebrparimin europian, \u00e7far\u00eb garancie kemi q\u00eb nes\u00ebr nuk do t\u00eb p\u00ebrdoren \u00e7\u00ebshtje t\u00eb tjera p\u00ebr t\u00eb ushtruar presion ndaj Tiran\u00ebs?<\/p>\n<p>Shqip\u00ebria duhet t\u00eb p\u00ebrballet me kriteret europiane, por nuk duhet t\u00eb vendoset n\u00eb pozit\u00ebn e nj\u00eb shteti q\u00eb duhet t\u00eb marr\u00eb miratimin politik t\u00eb Athin\u00ebs p\u00ebr \u00e7do hap t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm t\u00eb integrimit.<\/p>\n<p>3. DEKLARATA P\u00cbR \u201eVORIO-EPIRIN\u201d: PSE HESHTJA SHQIPTARE \u00cbSHT\u00cb E GABUAR?<\/p>\n<p>Nj\u00eb tjet\u00ebr \u00e7\u00ebshtje q\u00eb nuk mund t\u00eb lihet jasht\u00eb k\u00ebsaj analize \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdorimi i terminologjis\u00eb historike t\u00eb kontestuar nga figura t\u00eb larta politike greke.<\/p>\n<p>M\u00eb 28 tetor 2026, presidenti grek Konstantinos Tasoulas, pas parad\u00ebs ushtarake n\u00eb Selanik, n\u00eb deklarat\u00ebn e tij p\u00ebr p\u00ebrvjetorin e 28 Tetorit 1940, iu referua shprehimisht \u201eepopes\u00eb s\u00eb luft\u00ebs n\u00eb Epirin e Veriut\u201d.[6]<\/p>\n<p>Kjo deklarat\u00eb \u00ebsht\u00eb publike dhe \u00ebsht\u00eb raportuar nga mediat greke. Vet\u00eb Presidenca greke ka publikuar deklarat\u00ebn e presidentit p\u00ebr k\u00ebt\u00eb p\u00ebrvjetor.<\/p>\n<p>Nuk duhet ta shk\u00ebpusim shprehjen nga konteksti historik i luft\u00ebs italo-greke, por as nuk duhet ta kalojm\u00eb n\u00eb heshtje.<\/p>\n<p>Termi \u201eVorio-Epir\u201d ka nj\u00eb histori t\u00eb ndjeshme n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet shqiptaro-greke. Ai \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdorur historikisht nga qarqe nacionaliste greke p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrshkruar territore q\u00eb sot jan\u00eb pjes\u00eb e pandashme e Republik\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p>Kur nj\u00eb terminologji e till\u00eb p\u00ebrdoret nga presidenti i nj\u00eb shteti fqinj, ajo ka pesh\u00eb politike dhe simbolike.<\/p>\n<p>A p\u00ebrb\u00ebn kjo deklarat\u00eb pretendim zyrtar territorial? Vet\u00ebm nga kjo shprehje nuk mund t\u00eb nxirret nj\u00eb p\u00ebrfundim i till\u00eb.<\/p>\n<p>Por a \u00ebsht\u00eb legjitime q\u00eb Shqip\u00ebria t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb sqarim diplomatik p\u00ebr p\u00ebrdorimin e nj\u00eb termi q\u00eb ka qen\u00eb historikisht i lidhur me pretendime territoriale ndaj saj?<\/p>\n<p>Patjet\u00ebr.<\/p>\n<p>K\u00ebtu q\u00ebndron p\u00ebrgjegj\u00ebsia e diplomacis\u00eb shqiptare.<\/p>\n<p>Nuk mund t\u00eb k\u00ebrkohet nga Shqip\u00ebria q\u00eb t\u00eb jet\u00eb vazhdimisht e kujdesshme ndaj \u00e7do deklarate p\u00ebr minoritetin grek, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb deklaratat e zyrtar\u00ebve m\u00eb t\u00eb lart\u00eb grek\u00eb me referenca historike territoriale t\u00eb kontestuara t\u00eb kalojn\u00eb pa reagim.<\/p>\n<p>Respekti p\u00ebr kufijt\u00eb dhe sovranitetin duhet t\u00eb jet\u00eb i nd\u00ebrsjell\u00eb, jo detyrim vet\u00ebm p\u00ebr nj\u00ebr\u00ebn pal\u00eb.<\/p>\n<p>4. \u00c7FAR\u00cb I BASHKON K\u00cbTO TRI \u00c7\u00cbSHTJE?<\/p>\n<p>K\u00ebtu fillon analiza strategjike.<\/p>\n<p>Nuk kemi tri probleme t\u00eb shk\u00ebputura nga nj\u00ebra-tjetra:<\/p>\n<p>Nj\u00eb regjim juridik i trash\u00ebguar nga lufta, pasojat e t\u00eb cilit nuk jan\u00eb zgjidhur plot\u00ebsisht.<br \/>\nNj\u00eb kryeminist\u00ebr q\u00eb e paraqet Greqin\u00eb si kujdestare t\u00eb integrimit europian t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb.<br \/>\nNj\u00eb president q\u00eb p\u00ebrdor terminologji historike t\u00eb kontestuar p\u00ebr territore shqiptare.<br \/>\nT\u00eb tria lidhen me nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje themelore: barazin\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet me Greqin\u00eb dhe respektimin e sovranitetit t\u00eb saj.<\/p>\n<p>K\u00ebto fakte nuk provojn\u00eb vetvetiu ekzistenc\u00ebn e nj\u00eb strategjie t\u00eb koordinuar greke kund\u00ebr Shqip\u00ebris\u00eb. Por krijojn\u00eb baz\u00eb t\u00eb mjaftueshme p\u00ebr t\u00eb analizuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb kritike vazhdim\u00ebsin\u00eb e q\u00ebndrimeve politike greke dhe pasojat e tyre p\u00ebr interesat shqiptare.<\/p>\n<p>Nuk mund t\u00eb injorohet fakti se Greqia \u00ebsht\u00eb nj\u00ebkoh\u00ebsisht fqinje, aleate n\u00eb NATO dhe vend an\u00ebtar i BE-s\u00eb me ndikim n\u00eb procesin e zgjerimit.<\/p>\n<p>Kjo pozit\u00eb i jep Athin\u00ebs instrumente t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme diplomatike dhe politike.<\/p>\n<p>P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, Shqip\u00ebria duhet t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb diplomaci m\u00eb aktive, m\u00eb t\u00eb p\u00ebrgatitur juridikisht dhe m\u00eb t\u00eb vendosur n\u00eb mbrojtjen e interesave t\u00eb saj.<\/p>\n<p>Po \u00e7\u00ebshtja detare?<\/p>\n<p>Nj\u00eb tjet\u00ebr pik\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme e marr\u00ebdh\u00ebnieve shqiptaro-greke \u00ebsht\u00eb delimitimi i hap\u00ebsirave detare n\u00eb Jon.<\/p>\n<p>Marr\u00ebveshja e vitit 2009 u rr\u00ebzua nga Gjykata Kushtetuese e Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb vitin 2010. N\u00eb vitin 2020, dy qeverit\u00eb njoftuan synimin p\u00ebr t&#8217;ia referuar \u00e7\u00ebshtjen Gjykat\u00ebs Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Drejt\u00ebsis\u00eb.<\/p>\n<p>Por procesi nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmbyllur me nj\u00eb zgjidhje p\u00ebrfundimtare.<\/p>\n<p>Kjo \u00e7\u00ebshtje nuk mund t\u00eb trajtohet si nj\u00eb problem teknik nd\u00ebrmjet dy ministrive t\u00eb jashtme.<\/p>\n<p>Ajo lidhet me sovranitetin, t\u00eb drejtat mbi hap\u00ebsirat detare, burimet natyrore, sigurin\u00eb energjetike dhe interesat strategjike t\u00eb t\u00eb dyja vendeve.<\/p>\n<p>Shqip\u00ebria duhet t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb transparenc\u00eb t\u00eb plot\u00eb p\u00ebr negociatat, parimet juridike dhe koordinatat q\u00eb diskutohen.<\/p>\n<p>Nuk duhet t\u00eb paragjykohet rezultati i nj\u00eb procesi gjyq\u00ebsor nd\u00ebrkomb\u00ebtar, por duhet t\u00eb garantohet se interesat shqiptare mbrohen me profesionaliz\u00ebm dhe pa kompromise t\u00eb paqarta.<\/p>\n<p>5. \u00c7FAR\u00cb DUHET T\u00cb K\u00cbRKOJ\u00cb SHQIP\u00cbRIA?<\/p>\n<p>Nj\u00eb kritik\u00eb serioze nuk mund t\u00eb p\u00ebrfundoj\u00eb vet\u00ebm me evidentimin e problemeve. Ajo duhet t\u00eb p\u00ebrcaktoj\u00eb edhe k\u00ebrkesat konkrete ndaj shtetit fqinj.<\/p>\n<p>Shqip\u00ebria duhet t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb:<\/p>\n<p>P\u00ebrfundimin juridik dhe formal t\u00eb \u00e7do pasoje t\u00eb mbetur nga regjimi i luft\u00ebs.<br \/>\nNj\u00eb q\u00ebndrim t\u00eb qart\u00eb grek p\u00ebr respektimin e pakusht\u00ebzuar t\u00eb integritetit territorial t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb.<br \/>\nMosp\u00ebrdorimin e procesit t\u00eb integrimit europian si instrument presioni p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje dypal\u00ebshe jasht\u00eb kritereve t\u00eb BE-s\u00eb.<br \/>\nNj\u00eb mekaniz\u00ebm t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt p\u00ebr shqyrtimin e \u00e7\u00ebshtjeve pron\u00ebsore dhe historike, p\u00ebrfshir\u00eb pretendimet e shqiptar\u00ebve \u00e7am\u00eb.<br \/>\nTransparenc\u00eb t\u00eb plot\u00eb p\u00ebr negociatat mbi delimitimin detar.<br \/>\nReciprocitet n\u00eb mbrojtjen e t\u00eb drejtave t\u00eb minoriteteve dhe t\u00eb qytetar\u00ebve t\u00eb t\u00eb dy vendeve.<br \/>\nRespektim t\u00eb qart\u00eb t\u00eb kufijve nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb dhe shmangie t\u00eb \u00e7do retorike q\u00eb mund t\u00eb interpretohet si relativizim i integritetit territorial shqiptar.<br \/>\nK\u00ebto nuk jan\u00eb k\u00ebrkesa kund\u00ebr Greqis\u00eb.<\/p>\n<p>Jan\u00eb k\u00ebrkesa p\u00ebr marr\u00ebdh\u00ebnie t\u00eb barabarta nd\u00ebrmjet dy shteteve sovrane.<\/p>\n<p>6. NENI 3 I NATO-s: SHQIP\u00cbRIA DUHET T\u00cb KALOJ\u00cb NGA AN\u00cbTAR\u00cbSIMI FORMAL N\u00cb FORCIMIN E KAPACITETEVE KOMB\u00cbTARE<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb pik\u00eb, analiza duhet t\u00eb kaloj\u00eb nga p\u00ebrgjegj\u00ebsia e Greqis\u00eb te p\u00ebrgjegj\u00ebsia e vet\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p>An\u00ebtar\u00ebsimi n\u00eb NATO \u00ebsht\u00eb nj\u00eb arritje strategjike e Shqip\u00ebris\u00eb. Por ai nuk mund t\u00eb interpretohet si z\u00ebvend\u00ebsim i kapaciteteve komb\u00ebtare me garancit\u00eb e Aleanc\u00ebs.<\/p>\n<p>Pik\u00ebrisht p\u00ebr k\u00ebt\u00eb ekziston Neni 3 i Traktatit t\u00eb Atlantikut t\u00eb Veriut.<\/p>\n<p>Ai p\u00ebrcakton:<\/p>\n<p>\u201ePal\u00ebt, ve\u00e7mas dhe s\u00eb bashku, n\u00ebp\u00ebrmjet vet\u00ebndihm\u00ebs dhe ndihm\u00ebs s\u00eb nd\u00ebrsjell\u00eb t\u00eb vazhdueshme dhe efektive, do t\u00eb ruajn\u00eb dhe zhvillojn\u00eb kapacitetin e tyre individual dhe kolektiv p\u00ebr t&#8217;i rezistuar nj\u00eb sulmi t\u00eb armatosur.\u201d[7]<\/p>\n<p>Ky nen \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga parimet themelore t\u00eb siguris\u00eb s\u00eb Aleanc\u00ebs.<\/p>\n<p>Ai p\u00ebrcakton se \u00e7do shtet an\u00ebtar ka p\u00ebrgjegj\u00ebsi t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb p\u00ebr zhvillimin e kapaciteteve t\u00eb veta mbrojt\u00ebse dhe p\u00ebr forcimin e q\u00ebndrueshm\u00ebris\u00eb komb\u00ebtare.<\/p>\n<p>P\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb, zbatimi real i k\u00ebtij detyrimi duhet t\u00eb jet\u00eb prioritet strategjik.<\/p>\n<p>Nuk mjafton t\u00eb jesh an\u00ebtar i NATO-s. Duhet t\u00eb jesh n\u00eb gjendje t\u00eb kontribuosh n\u00eb sigurin\u00eb kolektive dhe t\u00eb mbrosh interesat e tua komb\u00ebtare.<\/p>\n<p>Zbatimi i Nenit 3 duhet t\u00eb p\u00ebrkthehet n\u00eb veprime konkrete:<\/p>\n<p>Modernizimin e Forcave t\u00eb Armatosura dhe rritjen e gatishm\u00ebris\u00eb s\u00eb tyre.<br \/>\nForcimin e mbik\u00ebqyrjes dhe kontrollit t\u00eb hap\u00ebsir\u00ebs detare shqiptare.<br \/>\nZhvillimin e kapaciteteve t\u00eb mbrojtjes ajrore dhe mbrojtjes kibernetike.<br \/>\nMbrojtjen e porteve, korridoreve energjetike dhe infrastruktur\u00ebs kritike.<br \/>\nForcimin e industris\u00eb vendase t\u00eb mbrojtjes dhe kapaciteteve teknologjike.<br \/>\nRritjen e q\u00ebndrueshm\u00ebris\u00eb s\u00eb institucioneve dhe sh\u00ebrbimeve jetike n\u00eb situata krize.<br \/>\nP\u00ebrgatitjen e institucioneve civile p\u00ebr t\u00eb garantuar vazhdim\u00ebsin\u00eb e funksionimit t\u00eb shtetit n\u00eb situata emergjente.<br \/>\nNATO e lidh Nenin 3 edhe me rezilienc\u00ebn komb\u00ebtare dhe p\u00ebrgatitjen civile. Kjo p\u00ebrfshin vazhdim\u00ebsin\u00eb e qeverisjes, furnizimin me energji, komunikimet, transportin, sh\u00ebrbimet jetike dhe mb\u00ebshtetjen civile p\u00ebr operacionet ushtarake.[8]<\/p>\n<p>Kjo \u00ebsht\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht e r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb, e cila ka nj\u00eb pozit\u00eb gjeografike strategjike n\u00eb Adriatik dhe Jon.<\/p>\n<p>Forcimi i kapaciteteve shqiptare n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn detare, n\u00eb mbrojtjen e infrastruktur\u00ebs kritike dhe n\u00eb sigurin\u00eb kibernetike nuk duhet t\u00eb shihet si politik\u00eb kund\u00ebr ndonj\u00eb shteti fqinj.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi e nj\u00eb shteti sovran.<\/p>\n<p>Nuk b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr militarizimin e marr\u00ebdh\u00ebnieve me Greqin\u00eb. B\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr aft\u00ebsin\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb p\u00ebr t\u00eb mbrojtur interesat e veta me mjete juridike, diplomatike, ekonomike dhe mbrojt\u00ebse.<\/p>\n<p>Nj\u00eb shtet q\u00eb nuk i zhvillon kapacitetet e veta rrezikon t\u00eb mbetet i varur nga vullneti politik i t\u00eb tjer\u00ebve, edhe kur \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e nj\u00eb aleance ushtarake.<\/p>\n<p>Prandaj, Neni 3 duhet t\u00eb jet\u00eb pik\u00ebnisje e nj\u00eb politike t\u00eb re shqiptare: bashk\u00ebpunim me aleat\u00ebt, por pa var\u00ebsi strategjike; fqinj\u00ebsi e mir\u00eb, por pa kompromise mbi sovranitetin; diplomaci konstruktive, por me kapacitete reale p\u00ebr t\u00eb mbrojtur interesat komb\u00ebtare.<\/p>\n<p>7. P\u00cbRFUNDIM: ALEAT\u00cb N\u00cb NATO, POR BARAZI N\u00cb MARR\u00cbDH\u00cbNIE<\/p>\n<p>Shqip\u00ebria nuk ka arsye t\u00eb nd\u00ebrtoj\u00eb nj\u00eb politik\u00eb armiq\u00ebsore ndaj Greqis\u00eb. Dy vendet kan\u00eb interesa t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta n\u00eb stabilitetin rajonal, sigurin\u00eb e Adriatikut dhe Jonit, bashk\u00ebpunimin ekonomik dhe integrimin europian t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor.<\/p>\n<p>Por bashk\u00ebpunimi nuk mund t\u00eb n\u00ebnkuptoj\u00eb heshtje p\u00ebrball\u00eb \u00e7\u00ebshtjeve t\u00eb pazgjidhura.<\/p>\n<p>Greqia ka t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb mbroj\u00eb interesat e veta komb\u00ebtare. Por Shqip\u00ebria ka t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn t\u00eb drejt\u00eb.<\/p>\n<p>Greqia mund t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb mbrojtjen e minoritetit grek n\u00eb Shqip\u00ebri, por nuk mund t\u00eb pres\u00eb q\u00eb \u00e7\u00ebshtjet historike dhe pron\u00ebsore t\u00eb shqiptar\u00ebve t\u00eb mos trajtohen me t\u00eb nj\u00ebjtin seriozitet.<\/p>\n<p>Mund t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb respektimin e kritereve europiane, por nuk duhet ta trajtoj\u00eb procesin e integrimit t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb si instrument p\u00ebr imponimin e agjend\u00ebs s\u00eb vet dypal\u00ebshe.<\/p>\n<p>Mund t\u00eb mbroj\u00eb interpretimin e saj historik, por duhet t\u00eb respektoj\u00eb plot\u00ebsisht integritetin territorial dhe sovranitetin e Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb fund, lind nj\u00eb pyetje q\u00eb k\u00ebrkon p\u00ebrgjigje jo vet\u00ebm nga Athina, por edhe nga Tirana:<\/p>\n<p>A mund t\u00eb konsiderohet marr\u00ebdh\u00ebnie strategjike e barabart\u00eb nj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie ku nj\u00ebri shtet mban pezull \u00e7\u00ebshtje juridike t\u00eb trash\u00ebguara nga lufta, e paraqet veten si kujdestar t\u00eb integrimit europian t\u00eb fqinjit dhe p\u00ebrdor n\u00eb nivelin m\u00eb t\u00eb lart\u00eb institucional terminologji historike t\u00eb kontestuar p\u00ebr territore shqiptare?<\/p>\n<p>Kjo \u00ebsht\u00eb pyetja q\u00eb Shqip\u00ebria duhet t&#8217;ia b\u00ebj\u00eb vetes dhe diplomacis\u00eb s\u00eb saj.<\/p>\n<p>An\u00ebtar\u00ebsimi i p\u00ebrbashk\u00ebt n\u00eb NATO nuk i jep askujt t\u00eb drejt\u00ebn t\u00eb ushtroj\u00eb ep\u00ebrsi politike mbi nj\u00eb aleat. P\u00ebrkundrazi, Aleanca mb\u00ebshtetet n\u00eb sovranitetin, integritetin territorial dhe barazin\u00eb e shteteve an\u00ebtare.<\/p>\n<p>Shqip\u00ebria duhet t\u00eb jet\u00eb e aft\u00eb t\u00eb mbroj\u00eb interesat e veta, t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb zgjidhjen e \u00e7\u00ebshtjeve t\u00eb hapura dhe t\u00eb mos lejoj\u00eb q\u00eb integrimi europian t\u00eb shnd\u00ebrrohet n\u00eb instrument presioni.<\/p>\n<p>Nuk k\u00ebrkojm\u00eb privilegje nga Greqia. K\u00ebrkojm\u00eb reciprocitet. Nuk k\u00ebrkojm\u00eb p\u00ebrplasje me nj\u00eb aleat. K\u00ebrkojm\u00eb respekt. Dhe mbi t\u00eb gjitha, nuk k\u00ebrkojm\u00eb leje p\u00ebr t\u00eb mbrojtur interesat tona komb\u00ebtare.<\/p>\n<p>Miq\u00ebsia nuk mund t\u00eb jet\u00eb alibi p\u00ebr moszgjidhjen e problemeve. Aleanca nuk mund t\u00eb jet\u00eb mbules\u00eb p\u00ebr pabarazin\u00eb politike.<\/p>\n<p>Shqip\u00ebria nuk duhet t\u00eb jet\u00eb mbi Greqin\u00eb, por as n\u00ebn t\u00eb. Duhet t\u00eb jet\u00eb e barabart\u00eb me t\u00eb.<\/p>\n<p>FUSNOTAT DHE BURIMET<\/p>\n<p>[1] Deutsche Welle, Why have relations between Greece and Albania deteriorated?, 5 dhjetor 2023. Analiz\u00eb mbi ligjin e luft\u00ebs, vendimin grek t\u00eb vitit 1987 dhe mosmarr\u00ebveshjet dypal\u00ebshe.<\/p>\n<p>[2] Ministria e Jashtme e Republik\u00ebs s\u00eb Greqis\u00eb, deklarata e ministrit t\u00eb Jasht\u00ebm Nikos Kotzias n\u00eb konferenc\u00ebn e p\u00ebrbashk\u00ebt me ministrin e Jasht\u00ebm shqiptar Ditmir Bushati, Tiran\u00eb, 15 korrik 2015.<\/p>\n<p>[3] Traktati i Miq\u00ebsis\u00eb, Bashk\u00ebpunimit, Fqinj\u00ebsis\u00eb s\u00eb Mir\u00eb dhe Siguris\u00eb nd\u00ebrmjet Republik\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb dhe Republik\u00ebs s\u00eb Greqis\u00eb, n\u00ebnshkruar m\u00eb 21 mars 1996, neni 1. Regjistruar n\u00eb Koleksionin e Traktateve t\u00eb Kombeve t\u00eb Bashkuara.<\/p>\n<p>[4] Kryeministria e Republik\u00ebs s\u00eb Greqis\u00eb, Kyriakos Mitsotakis, deklarat\u00eb gjat\u00eb mb\u00ebrritjes n\u00eb Samitin BE\u2013Ballkani Per\u00ebndimor, Bruksel, 18 dhjetor 2024.<\/p>\n<p>[5] Kryeministria e Republik\u00ebs s\u00eb Greqis\u00eb, Kyriakos Mitsotakis, deklarat\u00eb gjat\u00eb mb\u00ebrritjes n\u00eb Samitin e Procesit t\u00eb Berlinit, Tiran\u00eb, 16 tetor 2023.<\/p>\n<p>[6] Presidenca e Republik\u00ebs s\u00eb Greqis\u00eb, deklarata e presidentit Konstantinos Tasoulas pas parad\u00ebs ushtarake t\u00eb 28 tetorit 2026 n\u00eb Selanik. Shih gjithashtu raportimin e medias greke Ellada24 p\u00ebr referenc\u00ebn ndaj \u201eEposit t\u00eb luft\u00ebs n\u00eb Epirin e Veriut\u201d.<\/p>\n<p>[7] Traktati i Atlantikut t\u00eb Veriut, Uashington, 4 prill 1949, neni 3.<\/p>\n<p>[8] NATO, Resilience, Civil Preparedness and Article 3, dokumenti zyrtar mbi q\u00ebndrueshm\u00ebrin\u00eb komb\u00ebtare, p\u00ebrgatitjen civile dhe shtat\u00eb k\u00ebrkesat baz\u00eb t\u00eb rezilienc\u00ebs.<\/p>\n<p>Prishtin\u00eb,15.11.2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Shqip\u00ebria duhet t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb aleate e p\u00ebrgjegjshme, nj\u00eb partnere europiane e barabart\u00eb dhe nj\u00eb&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":62567,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-65806","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-op-ed"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65806","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=65806"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65806\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":65809,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65806\/revisions\/65809"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/62567"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=65806"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=65806"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=65806"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}