{"id":7118,"date":"2026-04-27T12:23:10","date_gmt":"2026-04-27T12:23:10","guid":{"rendered":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=7118"},"modified":"2026-04-27T12:23:10","modified_gmt":"2026-04-27T12:23:10","slug":"evropa-i-con-shpenzimet-ushtarake-globale-ne-nivele-rekord","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=7118","title":{"rendered":"Evropa i \u00e7on shpenzimet ushtarake globale n\u00eb nivele rekord"},"content":{"rendered":"<p>Shpenzimet ushtarake evropiane ndihmuan n\u00eb rritjen e shpenzimeve globale t\u00eb mbrojtjes n\u00eb nj\u00eb nivel rekord prej gati 3 trilion\u00eb dollar\u00ebsh n\u00eb vitin 2025, pavar\u00ebsisht se SHBA-t\u00eb uli shpenzimet e tyre, sipas nj\u00eb raporti nga Instituti Nd\u00ebrkomb\u00ebtar i K\u00ebrkimeve p\u00ebr Paqen n\u00eb Stokholm (SIPRI) i publikuar t\u00eb h\u00ebn\u00ebn.<\/p>\n<p>Shpenzimet ushtarake n\u00eb nivel bot\u00ebror u rrit\u00ebn me 2.9% n\u00eb terma real\u00eb vitin e kaluar, duke arritur n\u00eb 2.887 trilion\u00eb dollar\u00eb, duke sh\u00ebnuar rritjen e 11-t\u00eb vjetore radhazi dhe duke e ngritur barr\u00ebn ushtarake globale n\u00eb 2.5% t\u00eb PBB-s\u00eb, thuhet n\u00eb raport. Ekspert\u00ebt e SIRPI-t e shpjeguan trendin duke p\u00ebrmendur disa konflikte t\u00eb vazhdueshme dhe tensione t\u00eb vazhdueshme gjeopolitike.<\/p>\n<p>I gjith\u00eb kontinenti evropian p\u00ebrb\u00ebnte rritjen m\u00eb t\u00eb madhe rajonale, me shpenzime q\u00eb u rrit\u00ebn me 14% n\u00eb 864 miliard\u00eb dollar\u00eb. SIPRI e lidhi rritjen me konfliktin n\u00eb Ukrain\u00eb, nj\u00eb bllokim me Rusin\u00eb dhe \u201cndjekjen e vazhdueshme t\u00eb vet\u00ebmjaftueshm\u00ebris\u00eb evropiane, s\u00eb bashku me presionin n\u00eb rritje nga Shtetet e Bashkuara p\u00ebr t\u00eb forcuar ndarjen e barr\u00ebs brenda aleanc\u00ebs\u201d.<\/p>\n<p>N\u00eb total, an\u00ebtar\u00ebt evropian\u00eb t\u00eb NATO-s shpenzuan gjithsej 559 miliard\u00eb dollar\u00eb n\u00eb vitin 2025, me shpenzimet e Gjermanis\u00eb q\u00eb u rrit\u00ebn me 24% n\u00eb 114 miliard\u00eb dollar\u00eb dhe shpenzimet e Spanj\u00ebs q\u00eb u rrit\u00ebn me 50% n\u00eb 40.2 miliard\u00eb dollar\u00eb.<\/p>\n<p>Shpenzimet ushtarake amerikane ran\u00eb me 7.5% n\u00eb 954 miliard\u00eb dollar\u00eb, me SIPRI q\u00eb e lidh nj\u00eb r\u00ebnie t\u00eb papritur me refuzimin e administrat\u00ebs Trump p\u00ebr t\u00eb miratuar paketa t\u00eb reja ndihme p\u00ebr Ukrain\u00ebn, n\u00eb dallim nga vitet e m\u00ebparshme kur ishin autorizuar 127 miliard\u00eb dollar\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb ushtarake.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, SHBA-t\u00eb kan\u00eb vazhduar d\u00ebrgesat n\u00ebp\u00ebrmjet programit PURL t\u00eb koordinuar nga NATO, me vendet e tjera per\u00ebndimore q\u00eb mbulojn\u00eb fatur\u00ebn.<\/p>\n<p>Jav\u00ebn e kaluar, zyrtar\u00ebt e Pentagonit than\u00eb gjithashtu se Presidenti i SHBA-s\u00eb Donald Trump po mb\u00ebshteste nj\u00eb buxhet ushtarak prej 1.5 trilion dollar\u00ebsh p\u00ebr t\u00eb siguruar fonde p\u00ebr sistemin e ri t\u00eb raketave Golden Dome, aft\u00ebsit\u00eb e inteligjenc\u00ebs artificiale dhe nj\u00eb klas\u00eb t\u00eb re anijesh luftarake .<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Shpenzimet ushtarake evropiane ndihmuan n\u00eb rritjen e shpenzimeve globale t\u00eb mbrojtjes n\u00eb nj\u00eb nivel rekord&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":7121,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-7118","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bote"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7118","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7118"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7118\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7122,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7118\/revisions\/7122"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7121"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7118"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7118"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7118"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}