{"id":8995,"date":"2026-05-01T17:47:59","date_gmt":"2026-05-01T17:47:59","guid":{"rendered":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=8995"},"modified":"2026-05-01T17:47:59","modified_gmt":"2026-05-01T17:47:59","slug":"stradner-rezoluta-e-kongresmeneve-per-kosoven-eshte-sinjal-i-forte-politik-e-afron-me-naton","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=8995","title":{"rendered":"Stradner: Rezoluta e kongresmen\u00ebve p\u00ebr Kosov\u00ebn \u00ebsht\u00eb sinjal i fort\u00eb politik, e afron me NATO\u2019n"},"content":{"rendered":"<p>Kosova mori nj\u00eb shtytje politike n\u00eb synimin e saj p\u00ebr t\u2019u b\u00ebr\u00eb pjes\u00eb e NATO-s, aleanc\u00ebs ushtarake q\u00eb nd\u00ebrhyri m\u00eb 1999 p\u00ebr t\u2019i dh\u00ebn\u00eb fund luft\u00ebs, pasi tre kongresist\u00eb amerikan\u00eb paraqit\u00ebn k\u00ebt\u00eb jav\u00eb nj\u00eb rezolut\u00eb n\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb aspirat\u00ebs s\u00eb saj t\u00eb kamotshme.<\/p>\n<p>Rezoluta, e paraqitur m\u00eb 30 prill me mb\u00ebshtetje dypartiake nga kongresist\u00ebt Keith Self, Ritchie Torres dhe Mike Lawler, nxiti gjithashtu reagim t\u00eb menj\u00ebhersh\u00ebm nga Serbia, e cila rregullisht e lufton an\u00ebtar\u00ebsimin e Kosov\u00ebs n\u00eb organizata nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/p>\n<p>P\u00ebr Ivan\u0430 Stradnerin nga Fondacioni p\u00ebr Mbrojtjen e Demokracis\u00eb n\u00eb Uashington (FDD), rezoluta \u00ebsht\u00eb \u201csinjal i fort\u00eb politik, pasi e afron Kosov\u00ebn m\u00eb pran\u00eb NATO-s n\u00eb kuptimin strategjik\u201d.<\/p>\n<p>\u201cN\u00eb let\u00ebr, Kosova mund t\u00eb mos jet\u00eb shum\u00eb m\u00eb af\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsimit, duke qen\u00eb se kat\u00ebr aleat\u00eb t\u00eb NATO-s ende nuk e njohin, por ky \u00ebsht\u00eb hap n\u00eb drejtimin e duhur n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur gjendja e siguris\u00eb n\u00eb rajon po p\u00ebrkeq\u00ebsohet\u201d, thot\u00eb Stradner p\u00ebr Radion Evropa e Lir\u00eb.<\/p>\n<p>Kosova nuk ka b\u00ebr\u00eb ende k\u00ebrkes\u00eb formale p\u00ebr t\u2019u an\u00ebtar\u00ebsuar n\u00eb NATO, pasi p\u00ebrballet me pengesa t\u00eb m\u00ebdha, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb mungesa e njohjes s\u00eb saj nga kat\u00ebr vendet an\u00ebtare: Greqia, Rumania, Sllovakia dhe Spanja.<\/p>\n<p>Ajo gjithashtu \u00ebsht\u00eb aktualisht duke e shnd\u00ebrruar Forc\u00ebn e Siguris\u00eb n\u00eb ushtri t\u00eb plot\u00eb, q\u00eb pritet t\u00eb zgjas\u00eb deri m\u00eb 2028.<\/p>\n<p>P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, Kosova nuk \u00ebsht\u00eb as pjes\u00eb e programit t\u00eb NATO-s, Partneriteti p\u00ebr Paqe, i cili sh\u00ebrben si rrug\u00eb p\u00ebr \u00e7do vend q\u00eb d\u00ebshiron t\u00eb b\u00ebhet an\u00ebtare e aleanc\u00ebs ushtarake.<\/p>\n<p>Pranimi i nj\u00eb an\u00ebtari t\u00eb ri k\u00ebrkon nj\u00ebz\u00ebshm\u00ebri brenda aleanc\u00ebs, prandaj edhe rezoluta e paraqitur nga kongresist\u00ebt i k\u00ebrkon Uashingtonit t\u2019i nxis\u00eb k\u00ebto kat\u00ebr vende an\u00ebtare ta njohin shtetin m\u00eb t\u00eb ri n\u00eb Evrop\u00eb.<\/p>\n<p>Stradner vler\u00ebson se nismat n\u00eb Kongres, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb kjo rezolut\u00eb, mund t\u00eb mos jen\u00eb n\u00eb gjendje t\u2019i detyrojn\u00eb aleat\u00ebt e NATO-s t\u00eb ndryshojn\u00eb q\u00ebndrimet e tyre, por ato form\u00ebsojn\u00eb mjedisin politik duke treguar se Uashingtoni e sheh Ballkanin si nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje t\u00eb pap\u00ebrfunduar strategjike dhe pret m\u00eb shum\u00eb unitet brenda aleanc\u00ebs.<\/p>\n<p>\u201cAto gjithashtu d\u00ebrgojn\u00eb sinjal t\u00eb qart\u00eb n\u00eb debatin e brendsh\u00ebm amerikan se nuk \u00ebsht\u00eb koha p\u00ebr t\u00eb kufizuar apo t\u00ebrhequr angazhimet ushtarake amerikane nga aleanca n\u00eb Ballkan, pavar\u00ebsisht z\u00ebrave t\u00eb her\u00ebpashersh\u00ebm n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim. Nj\u00eb prani e q\u00ebndrueshme ushtarake e SHBA-s\u00eb n\u00eb Evrop\u00eb mbetet thelb\u00ebsore p\u00ebr parandalimin dhe stabilitetin afatgjat\u00eb\u201d, thekson ajo.<\/p>\n<p>Ka pasur z\u00ebra muajt e fundit se SHBA-ja mund t\u2019i t\u00ebrheq\u00eb trupat e saj nga NATO-ja, p\u00ebrfshir\u00eb nga misioni paqeruajt\u00ebs i saj n\u00eb Kosov\u00eb, KFOR.<\/p>\n<p>Por, Pentagoni i ka th\u00ebn\u00eb m\u00eb her\u00ebt Radios Evropa e Lir\u00eb se nuk kishte ndonj\u00eb njoftim p\u00ebr ndryshim t\u00eb zhvendosjes s\u00eb forcave.<\/p>\n<p>Rreth 590 forca amerikane sh\u00ebrbejn\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb si pjes\u00eb e misionit paqeruajt\u00ebs t\u00eb NATO-s.<\/p>\n<p>Dhe, sipas Stradnerit, kjo rezolut\u00eb gjithashtu \u201cd\u00ebrgon mesazh t\u00eb qart\u00eb se Shtetet e Bashkuara vazhdojn\u00eb t\u00eb investojn\u00eb n\u00eb rolin dhe kohezionin e NATO-s\u201d.<\/p>\n<p>Rezoluta pasqyron \u201ctensionet rajonale\u201d<\/p>\n<p>Stradner beson se paraqitja e rezolut\u00ebs amerikane n\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb pasqyron \u201csi tensionet e vazhdueshme rajonale, ashtu edhe nj\u00eb gar\u00eb m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb gjeopolitike, ku zonat gri po shihen gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb si dob\u00ebsi\u201d.<\/p>\n<p>Tensionet n\u00eb rajon jan\u00eb shtuar koh\u00ebve t\u00eb fundit, me presidentin e Serbis\u00eb, Aleksandar Vu\u00e7iq, q\u00eb pretendon pa ofruar prova se vendet fqinje \u201cpo p\u00ebrgatit\u00ebn\u201d p\u00ebr sulm ndaj saj.<\/p>\n<p>P\u00ebr ta forcuar narrativin e tij, Vu\u00e7iq paralajm\u00ebroi jav\u00eb m\u00eb par\u00eb investime t\u00eb reja n\u00eb ushtri dhe rritje t\u00eb m\u00ebtejshme t\u00eb kapaciteteve mbrojt\u00ebse, duke theksuar se Serbia duhet t\u00eb jet\u00eb e p\u00ebrgatitur p\u00ebr \u00e7do zhvillim n\u00eb nj\u00eb \u201csituat\u00eb komplekse\u201d sigurie, t\u00eb shkaktuar nga aktivitetet e Prishtin\u00ebs, Tiran\u00ebs dhe Zagrebit.<\/p>\n<p>Ai po i referohej nj\u00eb deklarat\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt p\u00ebr bashk\u00ebpunim n\u00eb fush\u00ebn e mbrojtjes mes Kosov\u00ebs, dhe dy an\u00ebtareve t\u00eb NATO-s: Shqip\u00ebris\u00eb dhe Kroacis\u00eb.<\/p>\n<p>Q\u00eb t\u00eb tri vendet kan\u00eb th\u00ebn\u00eb vazhdimisht se deklarata trepal\u00ebshe mes tyre nuk \u00ebsht\u00eb e drejtuar kund\u00ebr askujt dhe se synimi \u00ebsht\u00eb zhvillimi i mbrojtjes.<\/p>\n<p>Kosova, n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, vitet e fundit e ka akuzuar Serbin\u00eb p\u00ebr agresion, p\u00ebr shkak t\u00eb st\u00ebrvitjeve ushtarake pran\u00eb kufirit t\u00eb saj.<\/p>\n<p>Stradner thot\u00eb se Ballkani Per\u00ebndimor ka treguar tashm\u00eb se sa shpejt mund t\u00eb p\u00ebrshkall\u00ebzohen tensionet, duke i p\u00ebrmendur incidentet gjat\u00eb protestave t\u00eb vitit 2023 n\u00eb veriun e banuar me shumic\u00eb serbe, ku u l\u00ebnduan mbi 90 paqeruajt\u00ebs t\u00eb NATO-s n\u00eb Kosov\u00eb.<\/p>\n<p>K\u00ebto incidente, sipas saj, n\u00ebnvizojn\u00eb se aleanca \u201cnuk po p\u00ebrballet me rreziqe abstrakte, por me pika reale tensioni\u201d.<\/p>\n<p>\u201cDerisa po p\u00ebrballet me v\u00ebshtir\u00ebsi n\u00eb luft\u00ebn e tij n\u00eb Ukrain\u00eb, Putini po k\u00ebrkon m\u00ebnyra t\u00eb reja p\u00ebr t\u00eb sfiduar Per\u00ebndimin, dhe hapja e nj\u00eb konflikti t\u00eb ri n\u00eb Ballkan \u00ebsht\u00eb gjithmon\u00eb n\u00eb \u2018menyn\u00eb ushtarake\u2019 t\u00eb tij, me ndihm\u00ebn e Vu\u00e7iqit. Pik\u00ebrisht p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye NATO ka interes p\u00ebr stabilitet n\u00eb rajon\u201d, thekson Stradner.<\/p>\n<p>Ajo beson se m\u00ebsimi q\u00eb shum\u00eb politik\u00ebb\u00ebr\u00ebs e nxjerrin nga pushtimi i Ukrain\u00ebs nga Rusia, i cili nisi m\u00eb 2022 dhe po vazhdon, \u00ebsht\u00eb i \u201cdrejtp\u00ebrdrejt\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>\u201cVendet jasht\u00eb NATO-s, si Ukraina, mbeten t\u00eb ekspozuara, nd\u00ebrsa an\u00ebtar\u00ebsimi n\u00eb NATO ofron nj\u00eb nivel parandalimi q\u00eb aktor\u00eb si Putini hezitojn\u00eb ta sfidojn\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u201d, thot\u00eb ajo.<\/p>\n<p>Kjo vlen p\u00ebr Kosov\u00ebn, nj\u00eb vend q\u00eb g\u00ebzoi lirin\u00eb fal\u00eb nd\u00ebrhyrjes s\u00eb NATO-s m\u00eb 1999 p\u00ebr ta zmbrapsur regjimin e at\u00ebhersh\u00ebm serb, pasi zyrtar\u00ebt e saj e kan\u00eb p\u00ebrs\u00ebritur vazhdimisht se vendi do t\u00eb jet\u00eb m\u00eb i sigurt duke qen\u00eb pjes\u00eb e aleanc\u00ebs.<\/p>\n<p>Kund\u00ebrshtimi i Serbis\u00eb i \u201cparashikuesh\u00ebm\u201d<\/p>\n<p>Serbia e lufton publikisht pavar\u00ebsin\u00eb e Kosov\u00ebs dhe an\u00ebtar\u00ebsimin e saj n\u00eb organizata nd\u00ebrkomb\u00ebtare dhe, sipas Stradnerit, reagimi i Vu\u00e7iqit ndaj rezolut\u00ebs amerikane nuk \u00ebsht\u00eb i papritur.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb marr\u00ebveshje t\u00eb vitit 2023 n\u00eb dialogun e nd\u00ebrmjet\u00ebsuar nga Bashkimi Evropian, Serbia ishte zotuar se nuk do ta bllokonte an\u00ebtar\u00ebsimin e Kosov\u00ebs n\u00eb organizata nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, ajo nuk i \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmbajtur zotimit tri vjet pas dhe e ka vazhduar lobimin kund\u00ebr fqinjit.<\/p>\n<p>\u201cKund\u00ebrshtimi i Vu\u00e7iqit ndaj k\u00ebsaj rezolute \u00ebsht\u00eb i parashikuesh\u00ebm. Ai ka pak interes t\u00eb mir\u00ebpres\u00eb nj\u00eb prani m\u00eb t\u00eb fort\u00eb t\u00eb NATO-s, por pjes\u00ebmarrja e Serbis\u00eb n\u00eb ushtrime t\u00eb rast\u00ebsishme t\u00eb NATO-s nuk duhet t\u00eb ngat\u00ebrrohet me nj\u00eb rreshtim t\u00eb plot\u00eb, sidomos duke pasur parasysh bashk\u00ebpunimin e saj paralel ushtarak me Rusin\u00eb dhe Kin\u00ebn\u201d, thekson Stradner.<\/p>\n<p>Serbia \u00ebsht\u00eb ushtarakisht neutrale, por \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e programit t\u00eb NATO-s Partneriteti p\u00ebr Paqe dhe bashk\u00ebpunon me aleanc\u00ebn n\u00eb k\u00ebt\u00eb frym\u00eb.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, nj\u00ebkoh\u00ebsisht, ajo kryen vazhdimisht st\u00ebrvitje ushtarake me Kin\u00ebn dhe nuk i \u00ebsht\u00eb bashkuar Per\u00ebndimit n\u00eb vendosjen e sanksioneve ndaj Rusis\u00eb p\u00ebr pushtimin e Ukrain\u00ebs.<\/p>\n<p>\u201cSerbia \u00ebsht\u00eb duke i zgjeruar kapacitetet e veta ushtarake me mb\u00ebshtetjen e partner\u00ebve t\u00eb jasht\u00ebm, nd\u00ebrsa Vu\u00e7iq po vazhdon t\u00eb balancoj\u00eb mes Brukselit, Mosk\u00ebs dhe Pekinit n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb ngre shqet\u00ebsime t\u00eb arsyeshme p\u00ebr drejtimin afatgjat\u00eb t\u00eb Serbis\u00eb\u201d, n\u00ebnvizon Stradner.<\/p>\n<p>Ajo v\u00eb n\u00eb pah se, pavar\u00ebsisht se Qeveria e serbe p\u00ebrfiton nga fondet e BE-s\u00eb, retorika dhe pozicionimi i Vu\u00e7iqit \u201cshpesh pasqyrojn\u00eb tema t\u00eb lidhura me Vladimir Putinin, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb kontekstin e ndikimit rajonal dhe narrativ\u00ebve si nj\u00eb \u2018bot\u00eb serbe\u2019 m\u00eb e gjer\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>\u201cPresionet e brendshme gjithashtu kan\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi: nd\u00ebrsa protestat dhe tensionet politike brenda Serbis\u00eb rriten, ekziston nj\u00eb model i p\u00ebrs\u00ebritur ku Vu\u00e7iq priret t\u00eb p\u00ebrshkall\u00ebzoj\u00eb p\u00ebr t\u00eb de-p\u00ebrshkall\u00ebzuar situat\u00ebn n\u00eb rajon\u201d, p\u00ebrfundon ajo.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kosova mori nj\u00eb shtytje politike n\u00eb synimin e saj p\u00ebr t\u2019u b\u00ebr\u00eb pjes\u00eb e NATO-s,&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8998,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-8995","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kosove"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8995","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8995"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8995\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8999,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8995\/revisions\/8999"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8998"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8995"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8995"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8995"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}