{"id":9302,"date":"2026-05-03T09:33:44","date_gmt":"2026-05-03T09:33:44","guid":{"rendered":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=9302"},"modified":"2026-05-03T09:33:44","modified_gmt":"2026-05-03T09:33:44","slug":"skulptura-e-banskyt-dhe-realiteti-politik-ne-kosove","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=9302","title":{"rendered":"Skulptura e Banskyt dhe realiteti politik n\u00eb Kosov\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>Ilir Muharremi, kritik i artit<\/p>\n<p>Skulptura e fundit e Banksyt n\u00eb Waterloo Place n\u00eb Lond\u00ebr p\u00ebrfaq\u00ebson nj\u00eb nd\u00ebrhyrje t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn publike, ku arti nuk mbetet vet\u00ebm n\u00eb nivel estetik, por shnd\u00ebrrohet n\u00eb instrument kritik ndaj m\u00ebnyr\u00ebs se si prodhohen dhe qarkullojn\u00eb simbolet politike.  Figura mashkullore, e veshur me kostum formal dhe e kapur n\u00eb l\u00ebvizje p\u00ebrpara, e humb orientimin pik\u00ebrisht n\u00eb \u00e7astin kur flamuri i madh i mbulon fytyr\u00ebn dhe e kthen ecjen e tij n\u00eb nj\u00eb akt t\u00eb verb\u00ebr. Fytyra e tij \u00ebsht\u00eb t\u00ebr\u00ebsisht e mbuluar nga nj\u00eb flamur, duke sugjeruar nj\u00eb besnik\u00ebri t\u00eb verb\u00ebr, nd\u00ebrsa hapi i tij i sigurt e \u00e7on drejt zbraz\u00ebtis\u00eb. Figura duket q\u00ebllimisht e pap\u00ebrshtatshme, duke e kthyer heroizmin n\u00eb pasiguri.I njohur p\u00ebr nd\u00ebrhyrjet e tij t\u00eb mprehta politike, Banksy edhe nj\u00eb her\u00eb p\u00ebrdor hap\u00ebsir\u00ebn publike p\u00ebr t\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb pik\u00ebpyetje pushtetin, nacionalizmin dhe besimin kolektiv. Kjo e p\u00ebrmbys kuptimin tradicional t\u00eb flamurit si shenj\u00eb krenarie dhe p\u00ebrkat\u00ebsie, duke e shnd\u00ebrruar n\u00eb penges\u00eb perceptive q\u00eb anulon subjektivitetin individual. N\u00eb k\u00ebt\u00eb lexim, vepra mund t\u00eb kuptohet si kritik\u00eb ndaj bindjeve t\u00eb ngurta dhe ndaj m\u00ebnyr\u00ebs se si simboli politik mund t\u00eb marr\u00eb ep\u00ebrsi mbi mendimin kritik, nj\u00eb ide q\u00eb lidhet me leximet filozofike t\u00eb pushtetit, perceptimit dhe spektaklit. Reuters raportoi se figura ishte vendosur n\u00eb qendr\u00ebn ceremoniale t\u00eb Londr\u00ebs dhe se shikuesit e kishin lexuar si koment mbi \u201cblind patriotism\u201d, pra mbi patriotizmin e verb\u00ebr.<br \/>\nN\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim, lidhja me situat\u00ebn aktuale politike n\u00eb Kosov\u00eb b\u00ebhet shum\u00eb e fort\u00eb, sepse edhe Kosova po kalon nj\u00eb periudh\u00eb t\u00eb theksuar krize institucionale dhe politike. Reuters raportoi m\u00eb 29 dhe 30 prill 2026 se parlamenti i Kosov\u00ebs u shp\u00ebrb\u00eb pasi d\u00ebshtoi zgjedhja e presidentit, nd\u00ebrsa u shpall zgjedhja e jasht\u00ebzakonshme p\u00ebr 7 qershor 2026; sipas raportimeve, kjo ishte zgjedhja e tret\u00eb n\u00eb pak m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb vit dhe vazhdim i nj\u00eb bllokade m\u00eb t\u00eb gjat\u00eb q\u00eb kishte paralizuar edhe formimin e qeveris\u00eb dhe zgjedhjen e kryetarit t\u00eb parlamentit. N\u00eb nj\u00eb lexim t\u00eb till\u00eb, skulptura e Banksyt nuk mbetet vet\u00ebm koment mbi Britanin\u00eb, por b\u00ebhet metafor\u00eb e nj\u00eb realiteti m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb ballkanik, ku simbolet komb\u00ebtare, partit\u00eb, flamujt dhe diskurset e identitetit shpesh p\u00ebrdoren si mjete mobilizimi, nd\u00ebrsa vet\u00eb procesi i vendimmarrjes demokratike mbetet i mjegullt, i ngadal\u00ebsuar ose i bllokuar. Figura q\u00eb ec\u00ebn p\u00ebrpara pa e par\u00eb rrug\u00ebn e vet pasqyron pik\u00ebrisht rrezikun q\u00eb qytetari n\u00eb Kosov\u00eb t\u00eb shtyhet drejt nj\u00eb politike t\u00eb udh\u00ebhequr m\u00eb shum\u00eb nga ndarja simbolike sesa nga p\u00ebrgjegj\u00ebsia institucionale dhe qart\u00ebsia programore.<br \/>\nVendosja e k\u00ebsaj vepre n\u00eb nj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb t\u00eb ngarkuar me monumente historike dhe autoritet shtet\u00ebror e forcon m\u00eb tej analogjin\u00eb me Kosov\u00ebn, ku debati publik shpesh zhvillohet mes kujtes\u00ebs historike, p\u00ebrplasjeve partiake dhe krizave t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritura t\u00eb legjitimitetit. Ashtu si\u00e7 Banksy e vendos figur\u00ebn e tij n\u00eb mes t\u00eb nj\u00eb peizazhi zyrtar q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebson pushtetin dhe kujtes\u00ebn e institucionalizuar, edhe politika kosovare duket shpesh e mb\u00ebrthyer midis narrativave t\u00eb m\u00ebdha dhe munges\u00ebs s\u00eb funksionimit t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm institucional. Prandaj, vepra mund t\u00eb lexohet si paralajm\u00ebrim se kur simboli z\u00ebvend\u00ebson p\u00ebrmbajtjen, kur pozicioni politik ngrihet mbi dialogun dhe kur flamuri b\u00ebhet m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm se shikimi kritik, at\u00ebher\u00eb shoq\u00ebria ec\u00ebn p\u00ebrpara vet\u00ebm n\u00eb dukje, por n\u00eb thelb mbetet e penguar. N\u00eb rastin e Kosov\u00ebs s\u00eb sotme, kjo e b\u00ebn vepr\u00ebn ve\u00e7an\u00ebrisht aktuale, sepse ajo nuk flet vet\u00ebm p\u00ebr nj\u00eb njeri q\u00eb ec\u00ebn i verbuar, por p\u00ebr nj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb publike ku orientimi kolektiv rrezikon t\u00eb humbas\u00eb n\u00eb mes t\u00eb kriz\u00ebs politike dhe t\u00eb retorik\u00ebs simbolike.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ilir Muharremi, kritik i artit Skulptura e fundit e Banksyt n\u00eb Waterloo Place n\u00eb Lond\u00ebr&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7016,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-9302","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kulture"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9302","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9302"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9302\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9305,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9302\/revisions\/9305"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7016"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9302"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9302"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9302"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}