Çmimi Nobel në Fiziologji ose Mjekësi për vitin 2026 u është dhënë tre shkencëtarëve, Karl Deisseroth, Peter Hegemann dhe Georg Nagel, për punën e tyre në zhvillimin e një teknike që ka ndryshuar mënyrën se si studiuesit analizojnë funksionimin e trurit.
Teknika, e njohur si optogjenetika, funksionon si një lloj “çelësi i ndjeshëm ndaj dritës”, duke u mundësuar shkencëtarëve të kontrollojnë dhe studiojnë me saktësi aktivitetin e qelizave nervore.
Sipas Komitetit Nobel, Hegemann dhe Nagel zbuluan një proteinë të quajtur channelrhodopsin te algat. Më pas, shkencëtari amerikan Karl Deisseroth e shndërroi këtë proteinë në një mekanizëm që mund të kontrollojë qelizat nervore përmes dritës.
Kjo teknologji u ka dhënë studiuesve mundësinë të identifikojnë qarqe specifike nervore dhe të studiojnë se si ato lidhen me kujtesën, emocionet dhe sjelljen.
Anna Wedell, anëtare e Komitetit Nobel, tha se metoda mund të ndihmojë në përcaktimin se cilat qeliza të trurit janë përgjegjëse për funksione të caktuara.
Zbulimi konsiderohet veçanërisht i rëndësishëm për kërkimet mbi sëmundjet neurologjike dhe çrregullimet psikiatrike, pasi u lejon shkencëtarëve të studiojnë me shumë më tepër saktësi aktivitetin e trurit.
David Pendlebury, drejtues i analizës së kërkimeve në Clarivate’s Institute for Scientific Information, tha se çmimi nënvizon ndikimin e madh të kësaj fushe në neuroshkencë dhe në mënyrën se si kuptohet truri dhe sistemi nervor.
admin5