Çmimet e karburanteve në Ballkan: Ku paguhet më shtrenjtë e ku më lirë?

Konfliktet dhe tensionet gjeopolitike në Lindjen e Mesme kanë ushtruar ndikim të konsiderueshëm në tregjet globale të energjisë, duke shkaktuar rritje të çmimeve të naftës së papërpunuar dhe, rrjedhimisht, të karburanteve. Megjithatë, kjo rritje nuk është reflektuar në mënyrë të njëjtë në të gjitha shtetet e botës. Intensiteti i saj ka ndryshuar në varësi të politikave fiskale, strukturës së tregut energjetik, kostove të transportit dhe shpërndarjes, si dhe faktorëve të tjerë ekonomikë e institucionalë, shkruan FaktiDitor.mk

Dallime të ngjashme vërehen edhe ndërmjet vendeve të Ballkanit Perëndimor. Gjashtë shtetet e rajonit aplikojnë politika të ndryshme fiskale dhe rregullatore në sektorin e energjisë, gjë që ka rezultuar në nivele të ndryshme të çmimeve të karburanteve. Këto diferenca kanë nxitur një pjesë të qytetarëve të furnizohen me karburant në vendet fqinje, ku çmimet janë më të favorshme.
Ndër faktorët kryesorë që ndikojnë në formimin e çmimeve të karburanteve janë niveli i taksave shtetërore dhe lokale, akcizat, kostot e transportit dhe shpërndarjes, si dhe shkalla e konkurrencës në treg. Si rezultat, çmimet e naftës dhe benzinës ndryshojnë ndjeshëm nga një shtet në tjetrin.
Çmimet e naftës dhe benzinës në shtetet e Ballkanit Perëndimor

Reklame

Analiza e të dhënave tregon se ekzistojnë dallime të konsiderueshme në çmimet e karburanteve ndërmjet vendeve të rajonit. Shqipëria paraqet nivelin më të lartë të çmimeve si për naftën ashtu edhe për benzinën, ndërsa Maqedonia e Veriut regjistron çmimet më të ulëta, e ndjekur nga Kosova.

Një krahasim ndërmjet Shqipërisë dhe Maqedonisë së Veriut evidenton qartë këto diferenca. Qytetarët shqiptarë paguajnë rreth 0.74 euro më shumë për një litër naftë dhe 0.63 euro më shumë për një litër benzinë krahasuar me qytetarët e Maqedonisë së Veriut. Këto dallime kanë ndikim të drejtpërdrejtë në kostot e jetesës, fuqinë blerëse të familjeve dhe konkurrueshmërinë e ekonomive kombëtare, shkruan FaktiDitor.mk
Në kushtet e krizës energjetike, Qeveria e Maqedonisë së Veriut ka ndërmarrë një sërë masash për të zbutur ndikimin e rritjes së çmimeve mbi konsumatorët. Një ndër masat më të rëndësishme ka qenë ulja e akcizës së naftës, e cila ka kontribuar në mbajtjen e çmimeve të karburanteve në nivelet më të ulëta në rajon. Kjo politikë fiskale paraqet një shembull të ndërhyrjes së drejtpërdrejtë shtetërore për të amortizuar efektet e krizave ndërkombëtare në ekonominë vendore.

Përvoja e Maqedonisë së Veriut sugjeron se politikat fiskale fleksibile mund të luajnë një rol të rëndësishëm në mbrojtjen e standardit të jetesës së qytetarëve gjatë periudhave të pasigurisë ekonomike. Për këtë arsye, edhe vendet e tjera të rajonit mund të shqyrtojnë masa të ngjashme, duke pasur parasysh se çmimet e larta të energjisë ndikojnë drejtpërdrejt në mirëqenien sociale, kostot e prodhimit dhe stabilitetin ekonomik të përgjithshëm./FaktiDitor.mk