Deri në 4 milionë dollarë për të kaluar Kanalin e Panamasë, shkak bllokimi i Ngushticës së Hormuzit

Bizneset kanë shpenzuar deri në 4 milionë dollarë për të lëvizur anije përmes Kanalit të Panamasë, ndërkohë që Ngushtica e Hormuzit është praktikisht e mbyllur, sipas Autoritetit të Kanalit të Panamasë, në një veprim që ka krijuar një ndryshim sizmik në flukset tregtare globale.

Ndërsa kalimi nëpër rrugën ujore zakonisht bëhet me një tarifë fikse nëpërmjet rezervimeve, kompanitë pa rezervime mund të kalojnë duke paguar një tarifë shtesë në një ankand për slotet, të cilat i jepen ofertuesit më të lartë në vend që të presin me ditë të tëra pranë brigjeve të Panama City-t.

Ky çmim është rritur ndjeshëm në javët e fundit, ndërsa Irani dhe Shtetet e Bashkuara kanë bllokuar rrugën kryesore të transportit detar, Ngushticën e Hormuzit, dhe kërkesa për këto vende është rritur ndjeshëm. Anijet kanë udhëtuar gjithnjë e më shumë përmes Kanalit të Panamasë, pasi dërgesat ridrejtohen dhe blerësit blejnë nga vende të tjera për të shmangur tregtinë përmes rrugës ujore tashmë të pabesë të Lindjes së Mesme.

“Me të gjitha bombardimet, raketat, dronët… kompanitë po thonë se është më e sigurt dhe më pak e kushtueshme të kalosh Kanalin e Panamasë”, tha Rodrigo Noriega, avokat dhe analist në Panama City. “E gjithë kjo po ndikon në zinxhirët globalë të furnizimit.”

Ndërkohë, Noriega tha se qeveria e Panamasë po “maksimizon atë që mund të fitojë nga Kanali i Panamasë”.

Çmimi mesatar për të kaluar nëpër kanal varion midis 300,000 dhe 400,000 dollarëve, varësisht nga anija. Më parë, për të kaluar më herët, bizneset paguanin 250,000 deri në 300,000 dollarë shtesë. Në javët e fundit, kostoja mesatare shtesë është rritur në rreth 425,000 dollarë.

Ricaurte Vásquez, administratori i kanalit, tha se një kompani tjetër, të cilën nuk do ta përmendte, pagoi 4 milionë dollarë shtesë kur anija e saj e karburantit duhej të ndryshonte destinacionin e saj për shkak të tensioneve të vazhdueshme gjeopolitike.

“Ishte një anije që transportonte karburant për në Evropë dhe ata e ridrejtuan atë në Singapor, dhe duhej të shkonte atje sepse Singaporit po i mbaron karburanti”, tha ai.

Kompani të tjera të naftës paguan një shumë prej 3 milionë dollarësh përveç tarifës së kalimit për të përshpejtuar kalimin e tyre përballë çmimeve në rritje të naftës.

Vásquez tha se anijet nuk janë grumbulluar në kanal, por përkundrazi kostot mund t’i atribuohen ndërrimeve të minutës së fundit dhe urgjencës më të madhe nga anijet që duhet të shkojnë nga një pikë në tjetrën më shpejt për shkak të kaosit më të madh tregtar.

Vásquez theksoi se kostot nuk ishin një normë e përgjithshme tregu, por më tepër një kosto e përkohshme e mbajtur mbi supet e kompanive.

«Ata vendosin se sa i lartë duhet të jetë çmimi», tha Vásquez.

Në të njëjtën kohë që po fiton më shumë para nga biznesi i ri, qeveria e Panamasë është goditur gjithashtu nga lufta gjeopolitike.

Të mërkurën, ministria e jashtme e vendit akuzoi Iranin për sekuestrimin e paligjshëm të një anijeje me flamur të Panamasë nga kompania italiane, MSC Francesca, në Ngushticën e Hormuzit.

Panamaja, një vend me një nga regjistrat më të mëdhenj të anijeve në botë, tha se anija u “mor me forcë” nga Irani. Nuk ishte menjëherë e qartë nëse anija mbeti nën autoritetin iranian.

“Kjo përfaqëson një sulm serioz ndaj sigurisë detare dhe përbën një përshkallëzim të panevojshëm, në një kohë kur bashkësia ndërkombëtare po mbështet që Ngushtica e Hormuzit të mbetet e hapur për lundrim ndërkombëtar pa kërcënime apo detyrim të çfarëdo lloji”, tha kompania.

Noriega, analisti, tha se shuma që kompanitë po paguajnë për të kaluar Kanalin e Panamasë mund të rritet vetëm nëse konflikti vazhdon të zgjatet, pasi çmimet e naftës tashmë po rriten ndjeshëm. Çmimi i një fuçie nafte të papërpunuar Brent u rrit për pak kohë mbi 107 dollarë këtë javë, nga rreth 66 dollarë për fuçi një vit më parë.

“Askush nuk i parashikoi efektet e mundshme që (lufta) do të kishte në tregtinë globale”, tha Noriega./ AP.