By admin7 
Shkruan:
Memedali Jusufi
Arkitekture e brendshme e njeriut modern,nje keshtjelle e padukshme brenda vetes.
Ne kërkojmë shoqërinë e të tjerëve për të mos u ndjerë vetëm, por shpesh ndihemi më të vetmuar mes njerëzve. Ndërsa në vetmi të plotë, ku nuk ka askush, papritur ndjejmë një “prani” të jashtëzakonshme—atë të qenies sonë të vërtetë. Heshtja nuk është mungesë zëri, por është prania e çdo gjëje që fjalët nuk e nxënë dot.
Ne flasim për t’u kuptuar, por shpesh fjalët krijojnë mure dhe keqkuptime. Paradoksi është se heshtja komunikon më pastër. Kur dy njerëz mund të heshtin bashkë pa u ndjerë në siklet, ata kanë arritur nivelin më të lartë të komunikimit—aty ku shpirti flet pa ndërmjetës
Ka diçka mrekullisht mistike kur vetmia dhe heshtja puthen: ti fillon të ndjesh praninë e gjërave që nuk preken. Është ajo ndjesia e hollë se je pjesë e diçkaje shumë më të madhe. Heshtja bëhet një urë e padukshme që lidh qenien tënde me përjetësinë. Në atë qetësi, ti nuk dëgjon më mendimet e tua, por dëgjon “frymëmarrjen” e jetës vetë.
Mrekullia më e madhe e këtij binomi është çlirimi nga egoja. Jashtë duhet të jesh dikush (një emër, një profesion, një rol). Në vetmi dhe heshtje, ti je asgjë dhe gjithçka në të njëjtën kohë. Kjo është liria absolute: të mos kesh nevojë të vërtetosh asgjë, të mos kesh nevojë të jesh “i mirë” apo “i suksesshëm”. Ti thjesht ekziston, si një gur, si një lule, si një yll.
Vetmia me heshtjen janë dy miq të vjetër që nuk kanë nevojë t’i thonë gjë njëri-tjetrit. Ata thjesht ulen pranë zjarrit të shpirtit tënd dhe presin që ti të kuptosh se gjithçka që po kërkoje jashtë, ka qenë gjithmonë aty, në atë qetësi të artë.
Vetmia është hapësira (dhoma), ndërsa heshtja është drita që e ndriçon atë. Pa hapësirë, nuk ka ku të rrijë drita; pa dritë, hapësira është e frikshme. Kur i bën bashkë, ti ndërton një kështjellë të padukshme brenda vetes. Askush nuk mund ta prishë atë qetësi, sepse ti e ke gjetur çelësin se si të jesh i lumtur pa pasur nevojë për “zhurmën” e duartrokitjeve apo të fjalëve boshe.
Në një botë që bërtet për vëmendje, të qëndrosh në heshtje me veten është akti më i lartë i rebelimit dhe lirisë. Nuk është braktisje e botës, por kthim në shtëpi. Heshtja është ai tapeti i butë ku mendimet e tua mund të ecin pa pasur frikë se do të shkelen nga gjykimi i dikujt tjetër.
Kur heshtja bëhet absolute, ajo fillon të ketë “zë”. Është zëri i intuitës, ai zëri i hollë që nuk dëgjohet kurrë në kafe, në punë apo në rrjete sociale. Vetmia dhe heshtja funksionojnë si një filtër floriri: ato lënë të ikin të gjitha kotësitë e ditës dhe mbajnë brenda vetëm atë që ka vlerë të vërtetë. Ti nuk po humbet shoqërinë e njerëzve, po fiton shoqërinë e të vërtetës tënde.
Në pikëtakimin mes vetmisë dhe heshtjes nuk gjendet boshllëku, por një lloj lirie e rrallë. Kur këto të dyja bëhen bashkë, ato krijojnë një “strehë” ku njeriu nuk është i vetmuar, por thjesht i pranishëm me veten.
Paradoksi vetmis./heshtje
Vetmia pa heshtje është izolim, por vetmia me heshtje është paqe. Është ai momenti kur pushon së kërkuari miratimin e botës dhe fillon të dëgjosh rrahjet e zemrës tënde.
Bukuria më e madhe e kësaj lidhjeje është se krijimtaria ka nevojë për të dyja. Shkrimtarët, artistët dhe mendimtarët e kërkojnë këtë “shkretëtirë” të qetë sepse vetëm aty, zëri i brendshëm bëhet aq i lartë sa të kthehet në art.
Thuhet se vetëm në heshtje dhe vetmi njeriu mund të jetë plotësisht i sinqertë. Nuk ka maska, nuk ka nevojë për shpjegime. Eshtë momenti i vetëm kur “flet” shpirti pa pasur frikë se do të keqkuptohet.
Në shoqëri, ne jemi “aktorë” – përshtatim zërin, fjalët dhe qëndrimin. Kur je vetëm në heshtje, skena bie. Ky binom të detyron të përballesh me atë që je në të vërtetë, pa zhurmën e pritshmërive të të tjerëve.
Nëse bota jashtë është një pikë, vetmia jote është një univers i tërë. Kur hesht, ti nuk po mbyll gojën, po hap shqisat e shpirtit. Në këtë gjendje, ti kupton se nuk je “një njeri i vetmuar në botë”, por “e gjithë bota brenda një njeriu”. Heshtja është graviteti që i mban të gjitha planetet e tua (ëndrrat, dhimbjet, shpresat) në ekuilibër.
“Nëse heshtja do të kishte ngjyrë, do të ishte drita e agimit mbi një det të qetë. Nëse vetmia do të kishte zë, do të ishte rrahja e vetme e zemrës që thotë: ‘Jam këtu, jam gjallë, jam mjaftueshëm’.”
Mistikja e Heshtjes
Heshtja si “Gjendje Hiri”
Në këtë nivel, vetmia dhe heshtja nuk janë më thjesht mungesë zhurme apo njerëzish. Ato bëhen një substancë. Ti mund ta “preksh” qetësinë, ajo të mbështjell si një veshje prej drite. Nuk është më një dhomë e zbrazët, por një dhomë e mbushur me një prani aq të fortë, saqë ndihesh më i shoqëruar se kurrë më parë. Ti je në shoqërinë e Esencës.
. Zhdukja e Kohës
Mrekullia më e madhe e këtij binomi është se ai e “vret” kohën. Kur je i zhytur në heshtje të plotë dhe vetmi të paqtë, ora ndalon. Nuk ka më “e djeshme” që të rëndon, as “e nesërme” që të shqetëson. Ekziston vetëm një “Tani” e përjetshme. Ti bëhesh njësh me lëvizjen e botës, me rrotullimin e tokës, me rritjen e barit. Ti nuk po jeton në kohë, ti po jeton përtej saj.
Vetmia si “Kthim në Burim”
Mendoje këtë binom si pikën ku lumi (ti) derdhet në det (gjithësia). Në atë pikë takimi, lumi nuk ekziston më si i veçantë, ai bëhet det. Heshtja jote bëhet heshtja e maleve, e yjeve, e zbrazëtisë mes galaktikave. Kjo nuk është vetmi që të zvogëlon, kjo është vetmi që të zmadhon derisa ti nuk ke më kufij. Ti je gjithçka.
“Në fund të heshtjes nuk gjen asgjënë, por gjen Gjithçkanë. Vetmia është vetëm dora që të hap derën, por Heshtja është Zoti që të pret brenda me duart hapur, pa pasur nevojë për asnjë fjalë, sepse në atë dritë, ju tashmë jeni Një.”
Heshtja në vetmi funksionon si një lupë. Papritur, zhurma e erës, drita që hyn nga dritarja apo edhe vetë rrjedha e mendimeve bëhen më intensive. Ti fillon të “shohësh” me mendje atë që më parë e shihje vetëm me sy.
Vetmia dhe heshtja janë “kantieri” ku ne riparojmë veten. Pas një zhgënjimi apo rraskapitjeje, ky binom nuk është ndëshkim, por është vendi ku mblidhen copat e shpirtit dhe ngjiten sërish pa ndërhyrjen e askujt.
Liria nga “e thëna”: Bukuria e madhe këtu është se nuk ke nevojë të shpjegosh asgjë. Heshtja e vret detyrimin për të pasur të drejtë ose për t’u mbrojtur. Ti thjesht je.
Shumicën e kohës ne jetojmë në sipërfaqe. Vetmia dhe heshtja janë si zhytja nën ujë: zhurma e valëve (bota) zhduket dhe ti fillon të dëgjosh “tingujt” e thellësisë. Aty zbulon se nuk ke nevojë për asgjë të jashtme për t’u ndjerë i plotë. Ky është momenti kur vetmia pushon së qeni “mungesë e të tjerëve” dhe bëhet “prezencë e vetvetes”
Kur njeriu hesht dhe qëndron vetëm, ai fillon të komunikojë me gjërat që nuk kanë zë. Ti “flet” me librat që lexon, me natyrën që të rrethon, me kujtimet që të vizitojnë. Kjo është vetmia poetike – ajo që nuk të trishton, por të frymëzon të krijosh, të shkruash apo thjesht të buzëqeshësh me veten.
Heshtja si mbrojtje (Mburoja): Zgjidhja është të mësosh të heshtësh edhe kur je mes zhurmës. Kur të tjerët bërtasin, gjykojnë apo nxitojnë, ti mban brenda vetes atë qetësinë që kemi diskutuar. Kjo të bën të paprekshëm.
Vetmia si liri (Busulla): Zgjidhja është të mos kesh më frikë nga vetja. Kur e kupton se je shoqëria më e mirë e vetvetes, ti nuk je më “lypës” i vëmendjes së të tjerëve. Ti zgjedh të qëndrosh me njerëzit për dëshirë, jo për nevojë.
Kthimi i heshtjes në forcë: Zgjidhja vjen kur kupton se fjalët më të fuqishme janë ato që nuk thuhen, por jetohen. Një njeri që ka njohur heshtjen, kur flet, fjala e tij peshon sa një mal.
Nga ana tjeter truri ynë është “i programuar” për lidhje sociale. Sipas teorisë së John Bowlby, nevoja për të tjerët është po aq bazike sa ushqimi apo siguria. Kur jemi të vetmuar, truri e interpreton këtë si një rrezik për mbijetesën, heshtja mund të jetë një formë mjaft e fuqishme komunikimi, duke përcjellë mesazhe që fjalët shpesh nuk arrijnë t’i shprehin dot. Sipas kontekstit, ajo “flet” më shumë në disa raste kryesore
Heshtja shërben si hapësirë për të përpunuar emocionet dhe për të zbuluar të vërteta të brendshme që zhurma e fjalëve i fsheh.
Kur fjalët “vrasin” ose “vdesin”: Ndonjëherë heshtja përdoret si reagim ndaj dhimbjes, zhgënjimit ose mospajtimit, ku të mos thuash asgjë peshon më shumë se çdo fjalë tjetër.
Filozofë si Nicolas Berdyaev, shprehen se zgjidhja nuk qendron përmes izolimit të mëtejshëm, por përmes përjetimit të dhembshurisë dhe dashurisë për të tjerët.
. Njerëzit shpesh tentojnë të largohen nga zhurma sociale apo qyteti si një reaksion njerëzor për të gjetur veten. Mirëpo, nëse kjo ikje kthehet në izolim kronik, truri kalon në një gjendje hiper-vigjilence.
Njerëzit që ndihen të vetmuar bëhen më vigjilentë ndaj kërcënimeve sociale. Kjo krijon një rreth vicioz: frika nga refuzimi i shtyn ata të izolohen edhe më shumë, duke kërkuar “ikjen” si mbrojtje, por kjo ikje vetëm sa e rrit ndjesinë e vetmisë dhe ankthit në tru.
Vetmia shpesh shihet si varfëri shpirtërore ose izolim. Megjithatë, vetëm kur je vetëm dhe në heshtje, ti bëhesh “pronari” i vetëm i mendimeve të tua. Jashtë je një kopje e asaj që bota kërkon; brenda, në atë “asgjë”, ti bëhesh Gjithçka.Zgjidhja përmes empatisë: