Duar të dobëta dhe shikim i mjegulluar: A po ju jep teknologjia “trup telefoni”?

Pajisjet tuaja po e ndryshojnë trupin tuaj në mënyra që mund të mos i vini re. Nuk është ende vonë për të bërë diçka për këtë.

Kur shqetësohemi për efektet që mund të ketë koha e kaluar para ekranit mbi ne, zakonisht fokusohemi te mendja. Por së fundmi, unë shikova poshtë dhe vura re një gungë të vogël të fortësuar në gishtin tim të vogël. Është pikërisht në vendin ku mbështes telefonin. Kjo më bëri të mendoj: çfarë po i bën telefoni im pjesës tjetër të trupit?

Thirra disa ekspertë për ta zbuluar. Përgjigjja – ndoshta e keni parashikuar – nuk është inkurajuese, shkruan Thomas Germain në BBC.

Shkenca sugjeron se telefoni juaj dhe “shokët” e tij digjitalë mund të jenë duke ndryshuar formën e qafës, duke dëmtuar shikimin, duke ndikuar në aftësitë motorike dhe duke ulur forcën muskulore. Madje njerëzit shqetësohen se jeta jonë e drejtuar nga teknologjia po shkakton më shumë rrudha. Dhe disa nga këto probleme fizike mund të çojnë më pas në rënie njohëse ose probleme më serioze.

Nuk e di për ju, por unë nuk jam gati t’i pranoj të gjitha këto pa bërë asgjë (sidomos sepse vetë qëndrimi ulur është pjesë e problemit). Për fat, nëse nuk doni që teknologjia t’ua dëmtojë trupin, ka disa gjëra që mund të bëni, shkruan Germain.

Shtyllat kurrizore të deformuara

Nëse po e lexoni këtë në telefon, me shumë gjasë po e përkulni kokën poshtë për ta parë.

Ky “qëndrim me kokën përpara” mund të vendosë deri 27 kg presion mbi qafën tuaj. Me kalimin e kohës, kjo mund t’i dëmtojë disqet në shtyllën kurrizore, t’i degradojë nyjet dhe muskujt dhe madje ta ulë kapacitetin e mushkërive. Madje ka edhe një emër: “tech neck” (qafa nga teknologjia).

Gjithashtu mund ta ndryshojë përgjithmonë mënyrën se si duket trupi juaj.

Ushtrimet speciale mund të ndihmojnë në korrigjimin e problemit, me miratimin e mjekut. Por ka edhe ndryshime më të thjeshta që mund t’i bëni menjëherë: ngrijeni telefonin më lart.

Vendoseni ekranin në nivelin e syve, idealisht rreth gjatësisë së një krahu larg nga fytyra. E njëjta këshillë vlen edhe për monitorët e kompjuterit. Disa ekspertë thonë se pushimet nga ekrani mund të ndihmojnë. Provoni një pushim 20-minutësh çdo gjysmë ore.

Lëkurë e irrituar dhe qafa me rrudha?

Së fundmi ka dalë një shqetësim i ri – a po shkakton “tech neck” rrudha në qafë?

“Kjo ka kuptim, në teori”, thotë Justine Hextall, dermatologe konsulente dhe anëtare e Kolegjit Mbretëror të Mjekëve në Mbretërinë e Bashkuar. Stresi i përsëritur shkakton rrudha, kështu që përkulja përpara dhe palosja e qafës gjatë gjithë kohës mund të jetë problem, thotë ajo.

Por nuk ka studime të mira që e provojnë lidhjen, thotë Hextall. Ajo këshillon të mos blihen produkte të veçanta për “tech neck” që po shfaqen online.

Megjithatë, ka probleme të tjera të lëkurës për t’u shqetësuar, veçanërisht për përdoruesit e orëve inteligjente që nuk i heqin kurrë.

“Një mjedis i errët dhe i lagësht [si zona nën orë] është i shkëlqyer për majatë, kështu që mund të keni irritim ose madje ekzemë”, thotë ajo. Dhe meqenëse kjo mund ta dëmtojë barrierën e lëkurës, Hextall thotë se mund të çojë edhe në ndjeshmëri ndaj disa përbërësve në produktet teknologjike, përfshirë nikelin, gomën, lateksin dhe një grup kimikatesh të quajtura akrilate.

Zgjidhja është e thjeshtë: hiqeni më shpesh orën inteligjente dhe lani lëkurën. Ajo gjithashtu rekomandon përdorimin e një kremi mbrojtës nëse do ta mbani orën gjatë gjithë ditës.

Shikim që përkeqësohet

Shkalla e miopisë (shikimi i afërt) është rritur ndjeshëm për dekada.

Nëse shikoni çfarë ka ndryshuar, është e lehtë të fajësohet teknologjia.

Kjo mund të jetë e vërtetë, por jo në mënyrën që mendoni, sipas Donald Mutti, profesor i optometrisë në Universitetin Shtetëror të Ohajos në SHBA.

“Ne bëmë një studim mbi 20-vjeçar mbi zhvillimin e syve te fëmijët, duke parë faktorët e rrezikut për fillimin dhe përparimin e miopisë”, thotë Mutti. Një pyetje kyçe ishte nëse ekziston lidhje mes miopisë dhe “punës së afërt”, detyra që kërkojnë fokus në diçka afër fytyrës si telefoni. “Përgjigjja ishte ‘jo realisht’”, thotë ai.

Por studimi zbuloi diçka tjetër: koha e kaluar jashtë duket se ka efekt mbrojtës. “Ideja është se drita e fortë e ambientit të jashtëm stimulon lirimin e dopaminës nga retina”, thotë Mutti, dhe kjo duket se ndikon në mënyrën se si zhvillohen sytë.

Teknologjia është pjesë e një zhvendosjeje globale drejt kalimit të më shumë kohës brenda. Në këtë kuptim, thotë Mutti, pajisjet tona mund të kenë një efekt indirekt negativ mbi sytë.

Zgjidhja është e thjeshtë – duhet të kaloni më shumë kohë jashtë. Kjo nuk është vetëm e mirë për sytë, por edhe për gjumin. Vetëm sigurohuni të përdorni krem mbrojtës dhe syze dielli.

Duar të dobëta

Forca e kapjes së dorës po njihet gjithnjë e më shumë si një tregues kyç i shëndetit të përgjithshëm.

Një studim zbuloi se ajo parashikon vdekjen e hershme më mirë se tensioni i gjakut. Dhe forca e kapjes është në rënie në shumë vende, sidomos te të rinjtë.

“Një rënie brezash nuk ka të bëjë vetëm me duar më të dobëta, por mund të jetë një sinjal paralajmërues për shëndetin e ardhshëm të brezave të rinj”, thotë Johannes Beller, profesor i sociologjisë mjekësore në Universitetin Mjekësor në Lausitz, Gjermani.

“Ka një argument të arsyeshëm se zhvendosja drejt punës kompjuterike dhe sedentarizmit po kontribuon në uljen e aftësisë fizike”, dhe është e mundshme që kjo të ndikojë edhe në forcën e kapjes.

Duhet të jeni në gjendje ta shtrydhni një top tenisi sa më fort që mundeni dhe ta mbani për 15–30 sekonda. Nëse nuk mundeni, ky artikull ka këshilla për ushtrime të veçanta për kyçin e dorës. Por kjo nuk ka të bëjë vetëm me kapjen, por edhe me përmirësimin e formës së përgjithshme fizike. Me fjalë të tjera, shkoni në palestër.

Koordinimi sy-dorë

Duket se teknologjia ndikon në aftësitë motorike, aftësi që lidhin mendjen dhe trupin për lëvizje të sakta.

Ajo mund t’ju bëjë më të mirë në gjëra si klikimi dhe rrëshqitja në ekran, thotë Sebastian Suggate, profesor i psikologjisë zhvillimore dhe edukimit në Universitetin e Regensburgut në Gjermani. “Por kur shikon zhvillimin më të gjerë të aftësive motorike, veçanërisht ato fine, provat anojnë drejt një efekti negativ”.

Dihet shumë më tepër për efektet te fëmijët sesa te të rriturit. Vetë kërkimet e tij tregojnë një lidhje mes më shumë kohës para ekranit dhe aftësive më të dobëta motorike.

Kjo është veçanërisht shqetësuese sepse ekziston një lidhje mes aftësive motorike dhe zhvillimit njohës dhe akademik te fëmijët dhe adoleshentët.

Këshilla e tij nuk është panik apo ndalim i ekraneve. Në vend të kësaj, duhet të futen me vetëdije aktivitete praktike në jetën e përditshme.

Aktivitete të tilla si përgatitja e ushqimit ose artet dhe zanatet mund të ndihmojnë. Suggate bën punime druri, por mund të mësoni një instrument ose thjesht të shkruani me dorë.

“Nuk është fundi i botës. Këto janë efekte të lehta”, thotë Suggate. “Por edhe nëse janë mesatare ose të vogla individualisht, në nivel kolektiv, nëpër breza, po flasim për një dobësim të mundshëm të shoqërisë dhe një aftësi më të ulët për të menduar në realitet, sepse duart janë një pikë qendrore kontakti që kemi me botën”.

By admin7