By admin5 
Irani e ka mbajtur rrugën ujore strategjike përmes së cilës normalisht kalojnë një e treta e plehrave kimike në botë në një gjendje të vështirë për muaj të tërë, në shenjë hakmarrjeje për luftën e nisur nga Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli më 28 shkurt, duke ndërprerë një tregti kritike për fermerët në të gjithë botën në një garë kundër përfundimit të sezoneve të mbjelljes.
“Kemi disa javë përpara për të parandaluar atë që ka të ngjarë të jetë një krizë masive humanitare”, tha për AFP në një intervistë në Paris, Jorge Moreira da Silva, drejtor ekzekutiv i Zyrës së Kombeve të Bashkuara për Shërbime Projektesh (UNOPS) dhe udhëheqës i task forcës.
“Mund të jemi dëshmitarë të një krize që do të detyrojë 45 milionë njerëz të tjerë të vuajnë nga uria dhe urija”, tha ai.
Sekretari i përgjithshëm i OKB-së krijoi task-forcën në mars për të udhëhequr një mekanizëm që lejon plehrat dhe lëndët e para të lidhura me to, si amoniaku, squfuri dhe ureja, të kalojnë përmes ngushticës.
Për javë të tëra, Moreira da Silva ka punuar për të bindur palët ndërluftuese që të lejojnë kalimin e disa anijeve dhe është takuar me “më shumë se 100 vende” për të siguruar mbështetjen e shteteve anëtare të OKB-së rreth mekanizmit.
Një numër gjithnjë e në rritje vendesh po tregojnë mbështetje për planin, tha ai, por Shtetet e Bashkuara dhe Irani, si dhe vendet e Gjirit, të cilat janë prodhues kryesorë të plehrave, nuk janë ende plotësisht dakord.
Ndërsa shpresa përfundimtare është për një marrëveshje “paqeje të qëndrueshme” në rajon dhe “liri lundrimi për të gjitha mallrat” përmes ngushticës, “problemi është se sezoni i mbjelljeve mezi pret”, tha Moreira da Silva, me disa që përfundojnë në vendet afrikane brenda disa javësh.
Fokusi global ka qenë në ndikimet ekonomike të tregtisë së kufizuar të naftës dhe gazit, por Kombet e Bashkuara kanë dhënë alarmin për kërcënimin që bllokada paraqet për sigurinë ushqimore në botë, me vendet në Afrikë dhe Azi që ka të ngjarë të jenë veçanërisht të goditura rëndë.
Moreira da Silva tha se Kombet e Bashkuara mund ta kenë mekanizmin në funksion brenda shtatë ditësh, por edhe nëse ngushtica do të rihapet tani, do të duhen tre deri në katër muaj që të kthehet në normalitet.
“Është vetëm çështje kohe. Nëse nuk e ndalojmë së shpejti origjinën e krizës, do të na duhet të përballemi me pasojat përmes ndihmës humanitare”, shtoi ai.
Ndërsa çmimet e ushqimeve nuk kanë shpërthyer ende, tha Moreira da Silva, ka pasur një “rritje masive” të kostove të plehrave, të cilat ekspertët thonë se ka të ngjarë të çojnë në një rënie të produktivitetit bujqësor dhe të rrisin çmimet e ushqimeve.
Moreira da Silva tha se lëvizja mesatare e vetëm pesë anijeve në ditë me plehra dhe lëndë të para përkatëse përmes ngushticës do të parandalonte krizën për fermerët.
Ajo që mungon, tha ai, është “vullneti politik”.
“Nuk mund të shtyjmë për më vonë atë që është e mundur të bëhet dhe atë që është urgjente të bëhet, që është të lejojmë plehrat të kalojnë ngushticën dhe, nëpërmjet kësaj, të minimizojmë rrezikun e pasigurisë masive ushqimore në nivel global”, theksoi ai.