Misticizmi ne artin e Omer Kaleshit

Nuk me kujtohet data egzakt, por e di se une punoja ne televizionin public TVM ate bote dhe me ishte ofruar nje projekt qe karieren time ta vazhdoi ne Radio Shkup, ashtu sic ndodhi ne realitet. Nje heshtje mbizotronte ate dite ne zyrat e Radio Shkupit ku ndrova disa fjale me Omer Kaleshin. Ishte fjale pak, ashtu sic karakterizohet personaliteti I tij.Heshtja në artin e Omer Kaleshit nuk është thjesht mungesë zhurme, por një filozofi jetësore dhe artistike që qëndron në themel të krijimtarisë së tij. Ajo shërben si një mjet për të arritur te “e vërteta e brendshme” dhe te dimensioni shpirtëror i njeriut.
Ndyshe ai njihet si një figurë qendrore e kulturës shqiptare në Maqedoni, vepra dhe vizitat e tij janë mbuluar gjerësisht nga Radio Shkupi, e cila shërben si arkiv i gjallë i zërit dhe jetës së intelektualëve shqiptarë
Omer Kaleshi (1932–2022) ishte ne fakt një figurë qendrore e artit pamor shqiptar me një prezencë të fuqishme në arenën ndërkombëtare, i njohur si “piktori i tre atdheve” (Maqedonia e Veriut, Turqia dhe Franca).
Portretet e tij (sidomos cikli “Kokat”) shpesh shfaqen me sy të mbyllur dhe pa gojë të shquar qartë, duke sugjeruar një refuzim të zhurmës së botës moderne dhe një kthim drejt paqes asketike.Shkrimtari Ismail Kadare e ka cilësuar Kaleshin si “mjeshtër të vetmisë”, ku vetmia nuk shihet si izolim i dhimbshëm, por si një hapësirë mistike ku heshtja bëhet gjuha e komunikimit me universalen. as studimeve në Akademinë e Arteve të Bukura në Stamboll, Kaleshi u vendos përfundimisht në Paris në vitin 1965. Kryeqyteti francez shërbeu si baza e tij krijuese për dekada, duke e bërë atë pjesë të elitës artistike evropiane.
Ekspozitat në metropolet botërore: Veprat e tij janë ekspozuar në galeritë më prestigjioze të botës, duke përfshirë qytete si Londra, Roma, Vjena, Mynihu, Stambolli, Selaniku, Beogradi dhe Haga.
: Kaleshi u bë i famshëm ndërkombëtarisht për ciklet e tij tematike si “Kokat”, “Balerinat” dhe “Dervishët”. Stili i tij i veçantë, i cili ndërthurte minimalizmin me elemente shpirtërore ballkanike dhe orientale, e bëri atë një emër të kërkuar nga koleksionistët dhe institucionet e artit.
Mirënjohjet akademike: Ai ishte anëtar nderi i Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Maqedonisë së Veriut (ASHAM), duke u vlerësuar si një urë lidhëse kulturore mes Lindjes dhe Perëndimit.
Në fund të jetës së tij, ai hapi dhe dhuroi disa “Galeri Omer Kaleshi” në universitete dhe qendra kulturore në Shkup, Tetovë, Tiranë dhe Prishtinë, duke siguruar që arti i tij të mbetej i aksesueshëm për publikun shqiptar

Minimalizmi dhe Meditimi: Filozofia e tij është e lidhur ngushtë me meditimin dervishist. Në bisedat e tij me akademikun Luan Starova, Kaleshi shpreh se piktura e tij ushqehet nga qetësia mediterane dhe ballkanike, duke u përpjekur të kapë atë që është e “nemitur” ose e heshtur në shpirtin njerëzor.
Kujtesa e Heshtur e Fëmijërisë: Heshtja në telajot e tij buron edhe nga kujtimet e fëmijërisë në Sërbicë, ku figurat e dervishëve dhe barinjve përfaqësonin një botë stoike, që fliste më shumë përmes pranisë sesa fjalëve

Reklame

Misticizmi në artin e Omer Kaleshit (1932–2022) nuk është thjesht një element dekorativ, por një dimension qenësor që buron nga vrojtimi i brendshëm dhe kujtesa e fëmijërisë. Ai shfaqet si një ligjërim përmes ngjyrës dhe një kërkim i të absolutes, ku figura njerëzore shndërrohet në simbol shpirtëror.
Donacioni dhe Galeria e Përhershme: Në vitin 2016, Kaleshi vizitoi Shkupin për të dhuruar 25 piktura qytetit, duke mundësuar hapjen e një galerie të përhershme me emrin e tij në ambientet e Çifte Hamamit (Galeria Kombëtare).
Java e Omer Kaleshit (2016): Gjatë kësaj vizite, ai mori pjesë në aktivitete edukative me fëmijët e shkollave fillore në Galeriën Çifte Hamami.
Vendosja e tij në Paris në vitin 1965 nuk ishte thjesht një zhvendosje gjeografike, por një hyrje në qendrën e artit botëror. Atelieri i tij në lagjen Arago u bë një pikë takimi për artistë dhe intelektualë, duke përfshirë shkrimtarin Ismail Kadare, i cili i kushtoi librin “Arti si mëkat” (2015), ku analizon magjinë e pikturave të Kaleshit.
Ciklet e Famshme dhe Filozofia:
Kokat: Ky është cikli i tij më ikonik, ku ai pikturoi mbi 500 portrete. Këto koka nuk ishin portrete individuale, por simbole të shpirtit njerëzor, shpesh të zhveshura nga detajet e panevojshme për të nxjerrë në pah thelbin mistik.
Dervishët dhe Barinjtë: Veprat e tij reflektojnë një minimalizëm shpirtëror, ku personazhet shfaqen në një botë mistike që fton në reflektim kundër paragjykimeve dhe diskriminimit.
Çmimet dhe Vlerësimet: Ndër vlerësimet më të larta që ka marrë është çmimi shtetëror “Nënë Tereza” në vitin 2018 për arritje të jashtëzakonshme në fushën e humanitetit dhe bashkëpunimit ndërmjet kulturave. Gjithashtu, ai u dekorua me Medaljen Presidenciale të Meritave në Kosovë.
Trashëgimia e Dhuruar (Filantropia): Kaleshi kishte një dëshirë të madhe që vepra e tij t’u kthehej shqiptarëve. Ai dhuroi qindra piktura për të hapur galeri të përhershme:
Në Universitetin “Nënë Tereza” në Shkup (24 piktura).
Në Kryegjyshatën Botërore Bektashiane në Tiranë (20 tablo mistike).
Në Universitetin “Iliria” në Prishtinë (26 piktura).
Në Galerinë Kombëtare të Maqedonisë së Veriut dhe në Bursa të Turqisë.
Universiteti Nënë Tereza në Shkup +11
Veprat e tij sot kapin vlera të larta në ankandet ndërkombëtare, me çmime që arrijnë deri në mbi 15,000 USD për punime të caktuara

By admin7