Një nga avionët më të famshëm luftarakë amerikanë, F-117 Nighthawk, vazhdon të tërheqë vëmendjen për historinë e tij të jashtëzakonshme. Mbetjet e avionit amerikan të rrëzuar mbi Serbi në vitin 1999 ruhen edhe sot në Muzeun e Aviacionit në Beograd.
Avioni F-117A, me numër serial 82-0806, u rrëzua më 27 mars 1999, gjatë sulmeve ajrore të NATO-s kundër Republikës Federale të Jugosllavisë. Piloti amerikan Dale Zelko arriti të katapultohej në kohë dhe u shpëtua nga ekipet amerikane të kërkim-shpëtimit.
Rrëzimi u bë një nga ngjarjet më të njohura të luftës, pasi F-117 konsiderohej një avion me teknologji të avancuar të padukshmërisë ndaj radarëve. Megjithatë, mbrojtja ajrore jugosllave arriti ta godiste duke përdorur sistemin raketor sovjetik S-125 Neva.
Sipas analizave ushtarake, në suksesin e sulmit mund të kenë ndikuar përdorimi i radarëve me frekuenca të ulëta, ndryshimi i pozicioneve të mbrojtjes ajrore dhe rrugët e parashikueshme të fluturimit. Megjithatë, nuk ekziston një shpjegim i vetëm për mënyrën se si avioni u zbulua dhe u rrëzua, transmeton faktiditor.info
Ngjarja u bë simbol i rëndësishëm në Serbi dhe sfidoi idenë se teknologjia e fshehtësisë mund ta bënte një avion të pamundur për t’u goditur. Pavarësisht këtij incidenti, F-117 vazhdoi të përdorej në operacione ushtarake deri në tërheqjen e tij nga shërbimi i rregullt në vitin 2008.
Një tjetër kapitull interesant i kësaj historie është takimi mes pilotit amerikan Dale Zelko dhe Zoltan Danit, komandantit të njësisë jugosllave që drejtoi sulmin kundër avionit. Ata u takuan vite më vonë, duke u bërë pjesë e dokumentarit “The Second Meeting”, i cili tregon se si dy ish-armiq u afruan pas luftës.
Ndërkohë, një tjetër F-117, i njohur me nofkën “The Overachiever”, është transportuar nga Kalifornia drejt Virxhinias në SHBA, ku është planifikuar të ekspozohet në Muzeun Kombëtar të Ajrit dhe Hapësirës Smithsonian. Ky avion është i veçantë sepse mori pjesë në misione luftarake në katër konflikte kryesore.
Ndryshe nga avioni që do të ekspozohet në SHBA, në Beograd nuk ruhet një F-117 i plotë, por mbetjet e avionit të rrëzuar në vitin 1999, duke e bërë ekspozitën një dëshmi të rrallë të një prej ngjarjeve më të veçanta në historinë e aviacionit ushtarak.
https://faktiditor./?pch=57666
admin5