Ambasadori i ri i Shteteve të Bashkuara të Amerikës në Shqipëri, Eric Wendt, ka mbërritur këtë të premte në Tiranë.
Diplomati amerikan pritet të paraqesë nesër letrat kredenciale te Presidenti i Republikës, Bajram Begaj, duke nisur zyrtarisht detyrën e tij në Shqipëri.
Wendt është përzgjedhur nga presidenti amerikan Donald Trump për të përfaqësuar SHBA-të në Shqipëri.
Ai ka një karrierë të gjatë në ushtrinë amerikane dhe është ish-gjeneral i ushtrisë së Shteteve të Bashkuara.
Wendt pritet të marrë drejtimin e një prej ambasadave më aktive amerikane në Ballkan, në një moment ku marrëdhëniet SHBA-Shqipëri janë të ngarkuara me dosje të sigurisë, drejtësisë dhe integrimit euroatlantik.
Por, çfarë pritet konkretisht nga gjeneral-llejtënanti i pensionuar dhe cilat do të jenë prioritetet?
Vazhdimësi e linjës amerikane: SPAK dhe reforma në drejtësi
Një nga sinjalet më të qarta nga dëgjesa e tij në Senat është se qasja amerikane ndaj reformës në drejtësi në Shqipëri nuk pritet të ndryshojë në thelb. Wendt e ka vendosur në mënyrë eksplicite Strukturën e Posaçme kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar si një institucion “apolitik” dhe “të pavarur”, duke e kornizuar atë brenda narrativës tradicionale të politikës së jashtme amerikane në Shqipëri.
Në praktikë, kjo do të thotë se një nga prioritetet kryesore të mandatit të tij pritet të jetë ruajtja dhe konsolidimi i arkitekturës së reformës në drejtësi, me fokus të veçantë tek SPAK dhe institucionet e tjera të sistemit të drejtësisë.
SHBA ka investuar politikisht dhe teknikisht në këtë reformë për më shumë se një dekadë dhe Wendt pritet të jetë vazhdim i këtij angazhimi, jo një rishikim i tij.
Fokusi te lufta kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar
Në mënyrë të drejtpërdrejtë, nga një ambasador amerikan në Tiranë pritet intensifikim i bashkëpunimit me institucionet shqiptare në tre drejtime kryesore.
Së pari, mbështetja për hetimet e nivelit të lartë që prekin korrupsionin në administratë, tenderët publikë dhe rrjetet ekonomike të ndikimit politik.
Së dyti, thellimi i bashkëpunimit operacional me agjencitë amerikane si FBI dhe DEA, në luftën kundër trafikut ndërkombëtar të drogës dhe pastrimit të parave.
Së treti, forcimi i kapaciteteve institucionale përmes trajnimeve, verifikimit të integritetit dhe asistencës teknike për prokurorët dhe gjyqtarët.
Në këtë kuptim, ambasadori nuk pritet të ketë rol ekzekutiv, por rol koordinues dhe politik në thellimin e këtyre linjave bashkëpunimi.
Dimensioni politik: stabiliteti dhe orientimi euroatlantik
Një tjetër shtyllë e pritshme e mandatit të Wendt është ruajtja e orientimit strategjik të Shqipërisë në boshtin euroatlantik. Në kontekstin aktual gjeopolitik, SHBA e konsideron Shqipërinë një partner të qëndrueshëm në NATO dhe një aktor kyç në Ballkanin Perëndimor.
Prandaj, nga ambasadori i ri pritet angazhim në mbështetjen e politikave të sigurisë rajonale, koordinimin në kuadër të NATO-s dhe ruajtjen e stabilitetit politik në Shqipëri si faktor rajonal.
Në planin ekonomik, një pjesë e rëndësishme e mandatit pritet të fokusohet në rritjen e pranisë së kapitalit amerikan në Shqipëri, veçanërisht në sektorët e energjisë, teknologjisë dhe infrastrukturës strategjike.
Ky dimension lidhet drejtpërdrejt me përpjekjen amerikane për të diversifikuar ndikimin ekonomik në rajon dhe për të forcuar lidhjet me një vend që tashmë është i integruar në NATO dhe në proces negociatash me BE-në.
Një nga elementët më të ndjeshëm të mandatit të tij megjithatë do të mbetet raporti midis mbështetjes amerikane dhe perceptimit të ndikimit politik në Shqipëri. Reforma në drejtësi, dhe veçanërisht SPAK, është ndërtuar mbi një model ku pavarësia formale kombinohet me mbështetje të fortë ndërkombëtare.
Kjo krijon një hapësirë të ndërlikuar ku Wendt pritet të jetë garant i vazhdimësisë së kësaj mbështetjeje, por pa kaluar në rol ndërhyrës në vendimmarrjen institucionale.
admin7