Gara e armatimit mes Shteteve të Bashkuara, Kinës dhe Rusisë po intensifikohet, ndërsa armët hipersonike po kthehen në një nga prioritetet kryesore të strategjisë ushtarake të tri fuqive.
Sinjali më i fundit vjen nga kompania amerikane e mbrojtjes Lockheed Martin, e cila ka fituar një kontratë prej 694 milionë dollarësh nga Forcat Ajrore të SHBA-ve për prodhimin e raketës së re hipersonike ARRW.
Këto armë konsiderohen veçanërisht sfiduese për sistemet tradicionale të mbrojtjes, pasi fluturojnë me shpejtësi të paktën pesë herë më të madhe se ajo e zërit, rreth 6.100 kilometra në orë, dhe mund të ndryshojnë trajektoren gjatë fluturimit. Kjo e vështirëson zbulimin, gjurmimin dhe parashikimin e objektivit të tyre.
Kina dhe Rusia kanë fituar epërsi në këtë garë
Kina dhe Rusia konsiderohen aktualisht përpara SHBA-ve në disa aspekte të zhvillimit dhe përdorimit të armëve hipersonike.
Pekini zotëron arsenalin më të madh në botë, ndërsa Rusia ka avancuar më shumë në përdorimin operacional të tyre, duke i përdorur edhe gjatë luftës në Ukrainë.
Kina vendosi në përdorim në vitin 2020 sistemin e saj të parë operacional hipersonik, të përbërë nga raketa balistike DF-17 dhe mjeti hipersonik rrëshqitës DF-ZF.
Një tjetër avantazh i Pekinit është infrastruktura e gjerë e testimit dhe kapaciteti i lartë industrial, që i mundëson prodhimin e këtyre sistemeve në numër më të madh.
Sipas vlerësimeve të analistëve, Rusia prodhon rreth 80 armë hipersonike në vit, Kina rreth 370, ndërsa SHBA-ja vetëm një numër njëshifror.
Gjithashtu, nëse tendencat aktuale të prodhimit vazhdojnë, deri në vitin 2035 Kina dhe Rusia mund të zotërojnë së bashku rreth 5 mijë armë hipersonike, prej të cilave 4 mijë do t’i përkasin Kinës.
SHBA-të planifikojnë investime prej 37.9 miliardë dollarësh
Për të ngushtuar hendekun me rivalët, Washingtoni po përshpejton zhvillimin e teknologjisë hipersonike dhe po rrit investimet në këtë sektor.
Pentagoni planifikon të shpenzojë 37.9 miliardë dollarë për programet e armëve hipersonike gjatë viteve fiskale 2027-2031.
Nga kjo shumë, 10.1 miliardë dollarë parashikohen për ushtrinë, për blerjen e 4.500 armëve hipersonike me rreze të mesme veprimi, ndërsa 2.1 miliardë dollarë do të shkojnë për marinën, e cila synon të sigurojë 59 raketa.
Edhe Forcat Ajrore po zhvillojnë programe të reja, përfshirë raketën ARRW dhe sistemin HACM.
Sipas analistëve, një prej problemeve të SHBA-ve mbetet kapaciteti i kufizuar për prodhimin masiv. Pas përfundimit të Luftës së Ftohtë, industria amerikane e mbrojtjes u përqendrua kryesisht te sistemet shumë të avancuara dhe me kosto të lartë, duke lënë pas prodhimin në shkallë të gjerë.
Në të kundërt, Kina përfiton nga baza e saj e fuqishme industriale dhe bashkëpunimi strategjik me Rusinë.
Tajvani, pika më e ndjeshme e rivalitetit
Një prej shqetësimeve kryesore të Pentagonit lidhet me mundësinë e një konflikti për Tajvanin, ku arsenali hipersonik i Kinës mund të përbëjë një sfidë serioze për forcat amerikane dhe aleatët e tyre.
Pekini zotëron një arsenal të madh raketash konvencionale, ndërsa armët hipersonike i japin mundësi të godasë objektiva me shpejtësi të lartë dhe nga trajektore më të vështira për t’u parashikuar.
Sipas një vlerësimi të Pentagonit, të publikuar nga “The New York Times” në dhjetor 2025, në simulimet e një konflikti për Tajvanin, Kina përdori armë hipersonike në skenarë që përfshinin shkatërrimin ose nxjerrjen jashtë funksionit të aeroplanmbajtëseve amerikane të klasës Gerald R. Ford.
Një raketë me rreze të mesme veprimi mund të arrijë deri në 4 mijë kilometra, duke e detyruar flotën amerikane të qëndrojë më larg zonës së konfliktit. Kjo do të kufizonte edhe mundësinë e avionëve luftarakë amerikanë për të kryer operacione efektive pranë Tajvanit.
Megjithatë, analistët theksojnë se epërsia në armët hipersonike nuk garanton automatikisht fitoren në një konflikt. SHBA-të dhe aleatët disponojnë ende kapacitete të rëndësishme ushtarake, ndërsa rezultati i një përballjeje do të varej nga kombinimi i sistemeve të ndryshme të mbrojtjes dhe sulmit.
Një garë që pritet të intensifikohet
Zhvillimi i armëve hipersonike po merr gjithnjë e më shumë rëndësi në strategjitë ushtarake të tri fuqive, të cilat synojnë të zgjerojnë arsenalet dhe të forcojnë kapacitetet e tyre mbrojtëse e sulmuese.
Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se rëndësia e këtyre armëve nuk duhet ekzagjeruar. Përvoja e luftës në Ukrainë ka treguar se efektiviteti në fushën e betejës nuk përcaktohet vetëm nga teknologjia e një arme, por nga mënyra se si ajo kombinohet me kapacitetet e tjera ushtarake.
Kështu, gara hipersonike mbetet një tjetër front i rivalitetit strategjik mes Washingtonit, Pekinit dhe Moskës, në një kohë kur balanca globale e fuqisë ushtarake po vihet gjithnjë e më shumë në provë.
admin5