By admin7 
Kongresmeni amerikan Keith Self ka zhvilluar takime të ndara me përfaqësues të opozitës shqiptare dhe me përfaqësues të Lëvizja Studentore Shqiptare, ku në fokus kanë qenë zhvillimet politike në Maqedonia e Veriut, Marrëveshja e Ohrit dhe të drejtat e shqiptarëve.
Me te drejte mund te shtrohet nje dileme “ a po ndryshon strategjia e Shteteve te Bashkuara te Amerikes ne Ballkan”
Shtetet e Bashkuara të Amerikës kanë ndryshuar zyrtarisht qasjen e tyre strategjike në Ballkanin Perëndimor, duke shpallur fundin e epokës së “shtetndërtimit” (nation-building) dhe duke vendosur stabilitetin rajonal dhe partneritetin ekonomik si prioritetet kryesore. Në një raport të ri të Departamentit të Shtetit dërguar Kongresit, Uashingtoni rithekson se nuk synon më të jetë mbikëqyrësi kryesor politik i zhvillimeve të brendshme, por një partner pragmatik për përfitime të ndërsjella.
Taimingu i kësaj strategjie pasqyron prioritetet e reja të administratës Trump, ku gjeopolitika dhe siguria trajtohen ekskluzivisht përmes prizmit komercial dhe pragmatizmit (transaksionalizmit). Uashingtoni po pranon se përpjekjet 30-vjeçare për “ndërtim institucionesh demokratike” (nation-building) nuk arritën të shkëputnin rajonin nga ndikimi i huaj, prandaj tani po ndryshohen rregullat e lojës
Koha e publikimit e nje raporti të Departamentit të Shtetit (maj 2026) nuk është rastësishme, por përkon me një moment kritik të ri rreshtimi gjeopolitik global dhe ndryshimi të administratës në Uashington.
Pas dy dekadash ngecje në reforma publike dhe gjyqësore në Ballkan, SHBA po heq dorë nga roli i “mësuesit të demokracisë”. Ky raport u dorëzua në Kongres në zbatim të ligjit Western Balkans Prosperity Act. Strategjia e re përputhet plotësisht me doktrinën e administratës Trump: burimet amerikane do të orientohen vetëm aty ku ka përfitime të matshme dhe të drejtpërdrejta për interesat e SHBA-së, duke lënë pas dorë investimet e pafundme në nxitjen e reformave të brendshme politike.
Per me teper ndryshim i kursit vjen si një përgjigje e drejtpërdrejtë ndaj përpjekjeve të Rusisë dhe Kinës për të shfrytëzuar pikat e dobëta të rajonit. ]
Pikat e dobëta që shfrytëzohen nga Rusia dhe Kina
Sipas raportit të DASH, Moska dhe Pekini zyrtar gjejnë terren në rajon duke shfrytëzuar tre elemente kritike:
Paqëndrueshmërinë dhe tensionet etnike.
Nivelin e lartë të korrupsionit.
Qeverisjen e dobët dhe institucionet e brishta.
Strategjia e ndikimit rus vs. kinez
Raporti ndan qartë mjetet dhe strategjitë e ndryshme që dy fuqitë përdorin për destabilizim ose shtrirje të influencës:
Rusia: Fokusohet në nxitjen e pakënaqësive etnike dhe financimin e aktorëve destabilizues. Ajo përdor gjithashtu varësinë nga hidrokarburet (energjia) si një instrument të pastër presioni mbi politikanët vendas për të zbehur besimin e publikut te institucionet euroatlantike.
Kina: Përdor kryesisht “fuqinë e butë” përmes kanaleve ekonomike. Pekini zgjeron ndikimin në nivel elitash përmes huave të mbështetura nga shteti, tregtisë, ryshfetit, propagandës dhe investimeve në infrastrukturë strategjike (siç shihet në rastin e Serbisë). ]
Si do t’i përgjigjet SHBA-ja këtij rreziku?
Për të frenuar këtë ndikim “keqdashës”, Uashingtoni nuk do të ndërhyjë më në reforma të thella politike të brendshme, por do të përdorë mjete komerciale dhe të sigurisë: ]
Zgjerimi i bashkëpunimit komercial: Rritja e investimeve perëndimore në infrastrukturë dhe projekte strategjike energjetike (p.sh. projekte në Shqipëri dhe Korridori Adriatiko-Jonian) për të ofruar alternativa ndaj parave kineze dhe ruse.
Konsolidimi i NATO-s: Modernizimi i forcave të armatosura të aleatëve ekzistues (Shqipëri, Maqedoni e Veriut, Mali i Zi) për të forcuar krahun lindor të Aleancës.
Prania ushtarake: Ruajtja e misionit të KFOR-it në Kosovë si një element kyç i panegociueshëm për sigurinë rajonale dhe normalizimin e marrëdhënieve Kosovë-Serbi.
. Zhveshja e “Misionit Civilizues”: Fundi i Kushtëzimit Politik
Për dekada me radhë, ndihma amerikane (përmes instrumenteve si USAID, i cili u mbyll në fillim të vitit 2025) kushtëzohej me reforma të thella në sundimin e ligjit, lirinë e medias dhe luftën ndaj korrupsionit. Raporti i ri i Departamentit të Shtetit pranon hapur dështimin e kësaj qasjeje.
Pragmatizmi i ri: Burimet do të orientohen vetëm aty ku ka “përfitime të qarta dhe të matshme për interesat amerikane”.
Rreziku i “Stabilokracisë”: OJQ-të lokale dhe organizatat si Transparency International paralajmërojnë se duke kërkuar “stabilitet me çdo kusht”, SHBA po u jep një kartë të bardhë liderëve autokratikë rajonalë. Për sa kohë ata nuk rreshtohen me Rusinë dhe mbështesin bizneset amerikane, Uashingtoni nuk do të ndërhyjë në politikën e tyre të brendshme. ]
. Fronti i Ri Ekonomik: Kapitali Amerikan si Armë Gjeopolitike
Në vend të ligjëratave për demokracinë, SHBA po përdor korporatat e saj për të dëbuar rivalët. Përmes ligjit Western Balkans Prosperity Act (pjesë e ligjit për mbrojtjen kombëtare NDAA 2026), investimet në infrastrukturë dhe energji trajtohen si asete ushtarake.
Kthimi i Korridoreve: Kompani gjigante si Bechtel po udhëheqin ndërtimin e Korridorit VIII dhe Autostradës së Moravës. Këto rrugë nuk shihen thjesht si projekte tregtare, por si rrugë jetike për lëvizshmërinë ushtarake të NATO-s nga Deti Adriatik në Detin e Zi.
Lufta për Gazin: Për të thyer monopolin rus, SHBA po financon direkt projekte si gazsjellësi i Interkoneksionit Jugor midis Kroacisë dhe Bosnjës (ku operator pritet të jetë kompania amerikane AAFS, e lidhur me administratën e re). Po ashtu, synohet modernizimi i termocentraleve të qymyrit dhe gazifikimi në Kosovë.
Paradoksi i “Pikave të Dobëta”: Si Operojnë Rusia dhe Kina
Dokumenti zbërthen saktësisht se si Moska dhe Pekini po përfitojnë nga ky tranzicion i zgjatur:
Asimetria e Kinës: Kina nuk kërkon reforma. Ajo korrupton elitat përmes “kontratave të fshehura” dhe huave shtetërore. Kompanitë kineze qëllimisht ofrojnë çmime shumë të ulëta në tendere publike, për të zbuluar më pas vonesa dhe rritje të kostove që i fusin qeveritë e brishta (si ajo e Serbisë) në varësi të plotë borxhi.
Oportunizmi i Rusisë: Ndryshe nga Kina që ndërton, Rusia thjesht saboton. Ajo nuk ka fuqi të madhe ekonomike, ndaj investon në pikat më të ndjeshme: nxitjen e narrativave nacionaliste dhe shfrytëzimin e varësisë nga hidrokarburet për të bllokuar integrimin euroatlantik.
Ushtria dhe Siguria: Kosova në Ependicën e re të NATO-s
Ndryshimi më i madh konceptual është se Ballkani nuk shihet më si një “rajon post-konfliktual nën kujdestari”, por si një vijë e parë e frontit të mbrojtjes amerikane.
KFOR-i si Vijë e Kuqe: Prania ushtarake e SHBA-së në Kosovë përmes KFOR-it rikonfirmohet si shtylla e panegociueshme e sigurisë rajonale. Ndërsa mbështetja për transformimin e FSK-së në forcë mbrojtjeje vazhdon, ajo shihet si një mjet për të balancuar blerjet e fundit të Serbisë me raketa supersonike kineze.
Barra e Mbrojtjes: SHBA po kërkon rritje të buxheteve të mbrojtjes nga aleatët rajonalë (Shqipëri, Maqedoni e Veriut, Mal i Zi) për të përmbushur synimet e NATO-s. Për me tepër, trupat nga Shqipëria dhe Kosova tashmë po përgatiten t’i bashkohen Forcës Ndërkombëtare të Stabilizimit në Gaza, duke dëshmuar kalimin e rajonit nga “konsumator i sigurisë” në “ofrues të saj
admin