By admin2 
Ministria e Energjisë, Minierave dhe Burimeve Minerale dje mbajti takimin koordinues tremujor të Platformës së Investimeve për Tranzicion të Drejtë Energjetik (JETIP), në të cilin u prezantua progresi i platformës. Në takim u formalizua bashkimi i Programit për Zhvillim të Kombeve të Bashkuara (UNDP) me platformën përmes nënshkrimit të Marrëveshjes për qasje në Deklaratën e Përbashkët, gjë që është një sinjal se mbështetja nga partnerët ndërkombëtarë po rritet edhe më tej.
„Platforma e Investimeve për Tranzicion të Drejtë Energjetik nuk është më vetëm një platformë për planifikim – ajo është një platformë që po jep rezultate. Kemi projekte konkrete në ndërtim, punëtorë që trajnohen dhe investime që po realizohen në terren. Përmes Platformës dërgojmë një mesazh të qartë se bashkësia ndërkombëtare po e mbështet kursin tonë drejt një tranzicioni energjetik të drejtë dhe të qëndrueshëm”, theksoi ministrja Sanja Bozhinovska.
Platforma e Investimeve për Tranzicion të Drejtë Energjetik, e krijuar me nënshkrimin e Deklaratës së Përbashkët në COP28 në dhjetor 2023, përfaqëson instrumentin kryesor koordinues të Qeverisë për zbatimin e tranzicionit të drejtë energjetik
Aktualisht janë identifikuar rreth 80 projekte që kontribuojnë drejtpërdrejt në tranzicionin energjetik, ndërsa i njëjti është i mbështetur nga institucione kryesore ndërkombëtare financiare: European Bank for Reconstruction and Development – si institucioni kryesor udhëheqës financiar, KfW, World Bank, European Investment Bank, Climate Investment Funds, French Development Agency, Council of Europe Development Bank, Cassa Depositi e Prestiti, United Nations Development Programme dhe Bashkimi Evropian.
Vlera e projekteve të identifikuara aktualisht është në shumën totale prej rreth 1,7 miliardë euro, nga të cilat për projekte me vlerë totale rreth 460 milionë euro tashmë janë siguruar mjete financiare. Portofoli përfshin instalimin e burimeve të ripërtëritshme të energjisë me kapacitet prej 252 MW në sektorin publik (centrale fotovoltaike, centrale me erë dhe kapacitete për ruajtje energjie), ku pjesa më e madhe i takon centralit fotovoltaik “Bitola 3” (134 MW), marrëveshja e financimit të të cilit është nënshkruar në dhjetor 2025 me institucionet financiare ndërkombëtare European Bank for Reconstruction and Development dhe KfW.
Sipas raportit të fundit për vitin 2025 të publikuar nga Energy, Water Services and Municipal Waste Management Services Regulatory Commission, termocentralet që përdorin burime të rinovueshme të energjisë dominojnë në kapacitetin total të instaluar, respektivisht pjesëmarrja e tyre në vitin 2025 arrin 58,22%, që paraqet një rritje prej 2,5% krahasuar me vitin 2024. Në kapacitetin total të instaluar në vitin 2025, centralet fotovoltaike marrin pjesë me 30,44%, hidrocentralet me 22,76%, ndërsa të gjitha burimet e tjera të rinovueshme me 5,01%.
Për më tej, 676 të punësuar në ESM kanë përfunduar me sukses programe trajnimi gjatë viteve 2025 dhe 2026, duke i tejkaluar pritjet në fusha të ndryshme si aftësitë teknike, montimi i paneleve diellore dhe menaxhimi i energjisë. Shumë e rëndësishme është edhe roli i sektorit privat me një mobilizim total prej mbi 210 milionë eurosh, përmes bankave komerciale dhe bankave zhvillimore, për ndërtimin e kapaciteteve nga burime të rinovueshme të energjisë. Me implementimin e këtij portofoli, pritet të ulen emetimet për rreth 220.000 ton CO₂ në vit.
Në takim u theksua se me miratimin e Planit të rishikuar për Energji dhe Klimë më 31 mars 2026, korniza politike për tranzicionin është në masë të madhe e përmbyllur. Hapi i radhës përfaqëson miratimin e Ligjit për Burimet e Ripërtëritshme të Energjisë, i cili pritet të realizohet gjatë këtij viti.
