Frankfurter Allgemeine: A bashkëpunoi NATO me një kriminel lufte?

A bashkëpunoi Perëndimi me një njeri që mund të shpallet kriminel lufte? Kjo është pyetja që pritet të rikthehet fuqishëm në qendër të vëmendjes këtë të mërkurë, kur në Hagë pritet të shpallet vendimi i shkallës së parë për ish-presidentin e Kosovës, Hashim Thaçi, dhe tre ish-krerë të tjerë të UÇK-së.

Pas një procesi të gjatë gjyqësor, Gjykata Speciale pritet të japë verdiktin për akuzat për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit ndaj Thaçit dhe bashkëpandehurve të tij. Vendimi pritet të ndiqet me vëmendje të jashtëzakonshme në Kosovë, por edhe në kryeqytetet perëndimore, për shkak të rolit që Thaçi dhe UÇK-ja patën gjatë dhe pas luftës së vitit 1999.

Gjatë luftës së NATO-s kundër forcave serbe, Hashim Thaçi ishte një nga figurat kryesore politike të UÇK-së. Ai shërbeu si zëdhënës politik i organizatës dhe u bë një prej kontakteve të rëndësishme të Perëndimit në përpjekjet për t’i dhënë fund luftës në Kosovë.

Pas përfundimit të luftës, Thaçi vazhdoi të ishte një figurë e rëndësishme për politikëbërësit perëndimorë. Ai u përfshi në proceset politike që pasuan vendosjen e administrimit ndërkombëtar në Kosovë dhe më vonë u bë një nga figurat më të fuqishme politike të vendit.

Por sot, më shumë se dy dekada pas luftës, ai ndodhet në bankën e të akuzuarve në Hagë.

Nëse shpallet fajtor, vendimi i së mërkurës nuk do të jetë domosdoshmërisht fundi i betejës ligjore. Mbrojtja pritet të apelojë dhe procesi mund të vazhdojë në instancat e tjera gjyqësore.transmeton faktiditor.info

Megjithatë, një aktgjykim fajësues do të kishte peshë të madhe politike dhe historike. Ai do të mund të ushqente edhe një debat të vjetër mbi marrëdhëniet mes Perëndimit dhe udhëheqjes së UÇK-së gjatë luftës së vitit 1999. Në Beograd dhe Moskë, një vendim i tillë mund të përdorej si argument për narrativën se NATO kishte bashkëpunuar me persona që më vonë u akuzuan për krime lufte.

Por në Kosovë, çështja shihet nga një këndvështrim krejt tjetër.

Në Prishtinë është zhvilluar një tubim i madh solidariteti për Thaçin dhe ish-krerët e tjerë të UÇK-së. Pjesëmarrësit valëvitën flamuj të UÇK-së dhe kërkuan kthimin e ish-udhëheqësve të saj në Kosovë. Mesazhi i mbështetësve ishte i qartë: ata vazhdojnë t’i konsiderojnë Thaçin dhe bashkëluftëtarët e tij si çlirimtarë dhe jo si kriminelë.

Ndërkohë, vendimi i Hagës vjen në një moment politikisht të ndjeshëm për Kosovën.

Vendi ka kaluar nëpër një periudhë të gjatë pasigurie politike, me zgjedhje të përsëritura dhe vështirësi në krijimin e institucioneve. Vetëvendosje e Albin Kurtit ka mbetur forca më e madhe politike, ndërsa PDK-ja, parti e themeluar nga Hashim Thaçi pas përfundimit të luftës, vazhdon të jetë një prej forcave kryesore opozitare.

Situata politike është komplikuar edhe më tej nga pamundësia për të zgjedhur presidentin e ri të Kosovës. Kushtetuta kërkon që për votimin e presidentit të jetë i pranishëm një numër i caktuar deputetësh, duke i dhënë opozitës mundësi që përmes bojkotit të ndikojë në proces.

Në këtë atmosferë, vendimi për Thaçin mund të ketë ndikim përtej sallës së gjyqit.

Për mbështetësit e tij, një vendim i pafajësisë do të ishte një fitore e madhe dhe do të forconte narrativën e tyre se procesi ndaj ish-krerëve të UÇK-së ishte i padrejtë. Në rast të një dënimi, përballë Kosovës do të shfaqej një realitet krejt tjetër, me pasoja të mundshme politike, shoqërore dhe historike. Transmeton faktiditor.info

Një gjë është e sigurt: e mërkura në Hagë nuk pritet të jetë një ditë e zakonshme për Kosovën.

Vendimi do të përcaktojë hapin e radhës për Hashim Thaçin dhe bashkëpandehurit e tij, por njëkohësisht pritet të rihapë debate që lidhen me luftën e vitit 1999, UÇK-në, rolin e NATO-s dhe marrëdhëniet e Kosovës me Perëndimin.

Verdikti i Hagës, Walker: Po pres me ankth, Prokuroria u bazua në premisa të rreme për UÇK-në