Përmbytja shkatërruese e menjëhershme ka përmbysur jetën e mijëra njerëzve në Nepal. Si po përballen të prekurit me pikëllimin, pasigurinë dhe procesin e gjatë e të zgjatur të rindërtimit.
Më shumë se një muaj pas përmbytjeve të menjëhershme në Nepal dhe Tibet, shumë të mbijetuar ende po përpiqen të kuptojnë se çfarë ka ndodhur.
Për nënën nepaleze 54-vjeçare Chameli Tamang, dhimbja dhe pikëllimi për humbjen e vajzës, dhëndrit dhe të afërmve të tjerë, të cilët u morën nga përmbytja më 26 gusht dhe që prej atëherë rezultojnë të zhdukur, janë të papërballueshme.
Dy nipërit e saj, pesë dhe tetë vjeç, ende nuk e dinë se çfarë u ka ndodhur prindërve të tyre. “Dhemb kur nipërit pyesin për prindërit e tyre.”
Tamang mbijetoi sepse arriti të largohej në kohë drejt një shpati mali. Nga prona e saj në fshatin e lindjes Sallitar, në provincën Bagmati, e cila kufizohet me Tibetin, nuk ka mbetur asgjë. Ndër të tjera, ajo kishte një fermë dhish atje. “Tani nuk kemi as tokë dhe as shtëpi.”
Ashtu si Tamang, shumë familje shpresojnë që trupat e të afërmve të zhdukur të gjenden ende, në mënyrë që t’i varrosin dhe të gjejnë një lloj qetësie emocionale. Që nga përmbytja, ata e kanë kaluar kohën “duke i kërkuar dhe duke ndezur qirinj përkujtimorë për të vdekurit në manastire”, thotë Tamang. “Çfarë duhet të bëjmë tani?”
Autoriteti i menaxhimit të fatkeqësive në Nepal e vendos numrin e të vdekurve në më shumë se 1.450. Megjithatë, vetëm në Nepal, më shumë se 5.700 persona ende rezultojnë të zhdukur.
Zyrtarët thonë se shkak ishte një ortek akulli dhe shkëmbinjsh rreth 20 kilometra në rrjedhën e sipërme të pikës kufitare Rasuwagadhi.
Një pjesë e shpatit të malit, ku ndodhej një akullnajë në zonën kufitare midis Nepalit dhe Kinës, u shemb, duke shkaktuar një valë masive përmbytjeje me ujë, akull dhe mbetje. Rrethet e prekura ishin Rasuwa, Nuwakot, Dhading, Gorkha dhe Chitwan, me një popullsi totale prej 1,6 milionë banorësh.
Autoritetet nepaleze tashmë po punojnë për përpjekjet e rindërtimit, por shumë të mbijetuar kanë nevojë për ndihmë psikologjike. “Gjithçka ndodhi krejt papritur. Për shkak të kësaj dhe për shkak të përmasave të fatkeqësisë, njerëzit janë në shok janë të tronditur, të shqetësuar dhe plotësisht të mbingarkuar psikologjikisht”, thotë Yasoda Rijal, e cila ofron këshillim psikosocial për njerëzit në strehimoret e emergjencës në komunën e Bidurit.
Shumë prej tyre ende vuajnë nga shqetësime të rënda psikologjike. “Sapo dikush flet për përmbytje, përrenj, lumenj ose gryka, ata i zë paniku.” Për disa, çrregullimet e stresit post-traumatik mund të shfaqen gjithashtu disa javë pas ngjarjes.
Prandaj, komunitetet kanë nevojë për ndihmë afatgjatë. Autoritetet kanë hartuar një listë të njerëzve që do të kenë nevojë për një ndihmë të tillë në afat të gjatë, thotë Kaisang Nurpu Tamang, kreu i komunës Gosaikunda në rrethin Rasuwa. “Ka kaluar një muaj, por ende ka njerëz që as nuk e dinë se ku janë apo çfarë u ka ndodhur.”
Njerëzit duan siguri për të afërmit e tyre të zhdukur. Do t’i ndihmonte nëse ata do të mund të shpalleshin të vdekur, thotë kreu i komunës Tamang. Qeveria ka njoftuar mbështetje financiare për familjet e të ndjerëve, duke përfshirë shpenzimet për varrimin dhe ritualet e zisë.
Megjithatë, sipas ligjit aktual, në Nepal është e vështirë që personat e zhdukur të shpallen zyrtarisht të vdekur brenda një kohe të shkurtër. Për këtë arsye, familjet dhe autoritetet lokale po i bëjnë presion qeverisë qendrore që ta përshpejtojë këtë proces.
Puna e pastrimit ka filluar. Shumë qytete dhe rrugë ende janë të mbuluara me baltë dhe rrënoja, ndërsa fshatrat e largëta, në disa raste, ende mund të arrihen vetëm në këmbë. Rindërtimi mund të zgjasë me vite.
“Një muaj pas përmbytjeve shkatërruese që përfshinë Nepalin, mijëra familje ende po përballen me zhvendosjen, shërbimet e dëmtuara dhe pasigurinë për atë që do të ndodhë më tej”, tha organizata e ndihmës Care në fillim të tetorit.
Fatkeqësia përbën një barrë të jashtëzakonshme ekonomike për një vend tashmë të varfër, ashtu siç ndodhi edhe me tërmetin e rëndë të vitit 2015. Sipas një analize fillestare të dëmeve dhe nevojave të kryer nga qeveria, do të nevojiten pothuajse 4,8 miliardë dollarë për rimëkëmbjen dhe rindërtimin.
Më shumë se 7.500 ndërtesa janë prekur. Rrugët, urat dhe rrjetet e energjisë dhe të ujit janë dëmtuar rëndë. Ka plane për të rindërtuar fshatrat e shkatërruara në vende më pak të rrezikuara. Qeveria shpreson për ndihmë të mëtejshme ndërkombëtare.
Qeveria tani shpreson për ndihmë nga një fond i OKB-së për dëmet e lidhura me klimën. Edhe para përmbytjes së menjëhershme, Nepali kishte aplikuar për 20 milionë dollarë. Miratimi do të ishte vetëm një pjesë e vogël e shumës së nevojshme, por një sinjal i rëndësishëm për vendin.
Pas gjashtë muajsh ose një viti, problemet mund të shtohen edhe më shumë, thotë këshilltarja Yasoda Rijal. Megjithëse disa organizata ndihme aktualisht po ofrojnë ushqime dhe veshmbathje, pas gjashtë muajsh orizi dhe thjerrëzat do të jenë konsumuar.
“Për ata që kanë humbur të afërmit dhe tokën e tyre, nevoja do të jetë atëherë edhe më e madhe.”
admin5