Ishte nje liber shumë i bukur me kete titull. Ftese speciale te mar pjese ne promovim e ketij libri mora nga Azis Pollozhani. Nuk e di se si e ngatrova ditën nuk arrita ne promovimin e librit,por autori Azis Pollozhani ma dërgoj vepren nëpërmjet Agona Cupit , koleges time shumë të dashur.
Hija që bashkon. Tradicionalisht, nën hijen e çinarit mblidhen njerëzit për të biseduar, debatuar dhe ndarë ide ballë për ballë.
Çinari është dëshmitar i historisë reale të njerëzve. Aludon ne kujtesen historike, te bemat qe te lene nje shije te bukur , dimenzioni shpirteror.
Çdo gjethe dhe degë e çinarit është unike dhe e gjallë. Kjo i kundërvihet përmbajtjes së materializmit i cili shpesh është i standardizuar, i ftohtë dhe pa shpirt.
Për shkak të jetëgjatësisë dhe madhështisë së tij, çinari përdoret shpesh në poezi, këngë dhe tituj librash (si “Nën hijen e Çinarit”) për të simbolizuar mbrojtjen, traditën, rrënjët e thella dhe kalimin e kohës.
Në Ballkan, veçanërisht në qytetet e vjetra si Ohri, Prizreni, Gjirokastra apo Shkupi, çinarët e vjetër janë pika takimi, simbole të jetës shoqërore, kujtesës historike dhe qëndrueshmërisë nëpër breza.Druri (Rrapi): Është një pemë gjetherënëse që rritet shumë e lartë, ka trung të trashë, degë të gjera dhe kurorë të dendur që bën hije të madhe. Këta drurë jetojnë qindra vjet.
“Nën hijen e Çinarit” është një libër i njohur publicistik dhe historik i shkruar nga profesori, akademiku dhe ish-rektori i parë i Universitetit “Nënë Tereza” në Shkup, Prof. Dr. Aziz Pollozhani.
Vepra trajton historinë, identitetin dhe zhvillimet shoqërore të shqiptarëve, me fokus të veçantë në qytetin e Ohrit dhe trevat përreth.
Simbolika e titullit. Titulli i referohet Çinarit shekullor të Ohrit, i cili shërben si simbol i qëndresës, kujtesës historike dhe identitetit të qytetit.
Autori analizon periudha të rëndësishme të historisë së Ohrit dhe Sanxhakut të Ohrit, duke përmendur figura historike si princi arbëror Andrea Gropa. Ai trajton gjithashtu kontributin e kësaj treve në shpalljen e Pavarësisë së Shqipërisë.
Gjithashtu Libri shqyrton strukturën e popullsisë në periudhën post-osmane, ndikimin e politikave të asaj kohe dhe plagën e shpërnguljes së dhunshme të shqiptarëve: çinari mund të përdoret në mënyrë shumë të goditur si metaforë e rezistencës ndaj efekteve negative te revolucionit kibernitik qe tashme e jetojme.
Për shkak të natyrës së tij shekullore dhe rrënjëve të thella, ky dru përfaqëson gjithçka që është e qëndrueshme, njerëzore dhe organike përballë teknologjisë që lëviz me shpejtësi.
Në kulturën dhe kujtesën tonë, çinari nuk është thjesht një dru shekullor; ai është një institucion i heshtur i kohës. Rrënjët e tij të thella, të ngulitura fort në tokë, i kanë mbijetuar stuhive, perandorive dhe ndryshimeve të epokave. Në një botë ku gjithçka është e përkohshme, e shpejtë dhe e rishkrueshme nga një kod kompjuterik, çinari përfaqëson ankorimin e domosdoshëm. Ai na kujton se dija e vërtetë dhe mençuria nuk janë thjesht grumbullim të dhënash në sekondë, por një proces i ngadaltë rritjeje, që ushqehet nga përvoja e jetuar, dhimbja, gëzimi dhe historia e prekshme.
Kthimi nën hijen e çinarit” mund të përdoret si thirrje poetike ose publicistike për të ruajtur dialogun e vërtetë njerëzor, empatinë dhe komunitetin.
Përballë stuhisë së algoritmeve dhe Inteligjencës Artificiale, njeriu ka nevojë të ankorohet nën hijen e çinarit të mendimit kritik.
Makina mund të prodhojë mijëra fjalë në sekondë, por nuk mund të lëshojë rrënjët e thella të një çinari që ushqehet me përvojë dhe shpirt njerëzor.”
Në fund të fundit, e ardhmja nuk do t’u përkasë atyre që thjesht dinë të përdorin makinat më të shpejta, por atyre që dinë të mbeten njerëz në mes të makinave.
Sa më shumë mbështetemi te teknologjia për vendime të vogla, aq më shumë dyshojmë në gjykimin tonë kur mbetemi pa të.
Varësia nga inteligjenca artificiale (IA) ndodh shpesh në mënyrë të pavetëdijshme sepse këto mjete janë projektuar për të na kursyer kohë dhe mund. Ne priremi t’i përdorim ato si një rrugë të shkurtër për zgjidhjen e problemeve, gjë që me kalimin e kohës e ul aftësinë tonë për të menduar në mënyrë kritike pa e vënë re.
Psikologjia digjitale na kujton se teknologjia nuk është neutrale; ajo formëson mendimet dhe zakonet tona po aq sa ne e formësojmë atë. Sfida e njeriut modern nuk është braktisja e botës digjitale, por zhvillimi i një vetëdijeje të shëndetshme për përdorimin e saj. Vetëm përmes ekuilibrit mes lidhjes virtuale dhe pranisë në botën reale mund të ruajmë shëndetin mendor dhe autonominë tonë psikologjike në shekullin e njëzet e një.
Përveç ndikimit emocional, mjedisi digjital po riformëson edhe mënyrën se si funksionon truri ynë. Ekspozimi i vazhdueshëm ndaj një fluksi të pafund informacionesh, njoftimeve të shpeshta dhe përmbajtjeve të shkurtra ka ulur ndjeshëm aftësinë për përqendrim të thellë. Sistemi i shpërblimit në tru, i nxitur nga dopamina që çlirohet sa herë marrim një njoftim të ri, krijon cikle varësie të ngjashme me ato të lojërave të fatit. Kjo e bën më të vështirë durimin, leximin e gjatë dhe reflektimin e qetë, duke e mësuar mendjen të kërkojë stimulim të menjëhershëm.
Një nga aspektet më të dukshme të psikologjisë digjitale është ndikimi i rrjeteve sociale në perceptimin e vetes dhe të tjerëve. Platformat digjitale u ofrojnë individëve mundësinë të ndërtojnë një identitet të kuruar, shpesh të shkëputur nga realiteti i përditshëm. Kjo dukuri nxit krahasimin e vazhdueshëm shoqëror, ku sukseset dhe momentet ideale të të tjerëve bëhen standard matës për vlerën personale. Si pasojë, shumë përdorues përjetojnë rënie të vetëvlerësimit, ankth dhe ndjenjën e pamjaftueshmërisë, duke e lidhur vlerën e tyre me pëlqimet dhe komentet virtuale.
Në dekadat e fundit, teknologjia është shndërruar nga një mjet i thjeshtë pune në një mjedis të përhershëm ku zhvillohet jeta jonë e përditshme. Ky transformim i shpejtë ka krijuar nevojën për një disiplinë të re shkencore: psikologjinë digjitale. Kjo fushë studion mënyrën se si ndërveprimi me pajisjet elektronike, internetin, rrjetet sociale dhe inteligjencën artificiale ndikon në sjelljen, emocionet, proceset njohëse dhe mirëqenien e njeriut.
Paralelishte me kete transformim puna e intelektualeve eshte qe te kerkojne nje cinar te koheve moderne. Kërkimi i një çinari të kohëve moderne mund të kuptohet si një simbol i bashkimit dhe urtësisë në shoqërinë e sotme, ose si gjetja e një druri real shekullor që i ka mbijetuar zhvillimit urban. Çinari (ose rrapi) tradicionalisht ka shërbyer si pika qendrore ku mblidheshin njerëzit për të biseduar, për të marrë vendime dhe për të gjetur freski.
Teknologjia moderne na ka dhuruar mrekulli që dikur dukeshin si magji. Me një prekje të gishtit, ne mund të flasim me dikë në skajin tjetër të botës, të lexojmë mijëra libra brenda sekondave dhe të punojmë pa lëvizur nga shtëpia. Rrjetet sociale dhe platformat digjitale janë kthyer në sheshet tona të reja publike. Aty shkëmbehen ide, lindin lëvizje qytetare dhe krijohen komunitete. Në një farë mënyre, interneti po përpiqet të luajë rolin e çinarit të kohëve moderne: një pikë takimi ku mblidhen të gjithë.
Megjithatë, kjo “hije digjitale” ka një mangësi të thellë. Çinari i vërtetë ka rrënjë. Ai është i ngulitur thellë në tokë, i lidhur me historinë, me stinët dhe me realitetin e prekshëm. Ndërsa teknologjia na lidh në hapësirë, ajo shpesh na shkëput nga vendi dhe nga njerëzit që kemi pranë. Nën hijen e ekranit, ne jemi shpesh të vetmuar mes turmës virtuale. Bisedat janë kthyer në mesazhe të shkurtra, emocionet në simbole grafike dhe durimi në nxitim për informacionin e radhës. Teknologjia na jep shpejtësi, por çinari na jepte qetësi; teknologjia na jep informacion, por çinari na jepte urtësi
admin7