By admin5 
Nga Prof. Dr. Prof. Dr. Muhamet Racaj
Ish Gjeneral Major
Ekspert i Sigurisë Kombëtare dhe Marrëdhënieve Ndërkombëtare
Incidenti i fundit në Rumani, ku një dron i lidhur me operacionet ushtarake ruse goditi një ndërtesë banimi në territorin e një shteti anëtar të NATO-s, paraqet një nga momentet më serioze të sigurisë euroatlantike që nga fillimi i luftës në Ukrainë. Reagimi i menjëhershëm i NATO-s, mbledhja emergjente e aleancës dhe deklaratat e forta të Shteteve të Bashkuara se do të mbrojnë “çdo centimetër të territorit të NATO-s”, dëshmojnë se situata po hyn në një fazë të re dhe më të rrezikshme të përballjes ndërmjet Perëndimit dhe Rusisë.
Pyetja që shtrohet sot në qarqet politike, diplomatike dhe ushtarake është nëse Evropa dhe bota po afrohen drejt një përshkallëzimi që mund të shndërrohet në konflikt të drejtpërdrejtë ndërmjet NATO-s dhe Federatës Ruse.
Nga Lufta në Ukrainë drejt Përplasjes së Mundshme NATO-Rusi
Që nga fillimi i agresionit rus kundër Ukrainës në vitin 2022, Kremlini ka përdorur një kombinim të fuqisë ushtarake konvencionale, sulmeve hibride, operacioneve kibernetike, dezinformimit dhe kërcënimeve bërthamore për të ushtruar presion mbi Perëndimin.
Megjithatë, goditja e një objekti civil në territorin rumun paraqet një zhvillim të ri. Edhe nëse Moska do të pretendojë se bëhet fjalë për një incident aksidental, nga aspekti strategjik dhe juridik ndërkombëtar, fakti mbetet se territori i një shteti anëtar të NATO-s është cenuar.
Në këtë kontekst, reagimi i aleancës nuk mund të jetë i kufizuar vetëm në deklarata politike. NATO është e detyruar të demonstrojë kredibilitetin e saj si organizata më e fuqishme mbrojtëse në botë.
Neni 5: Garancia Kryesore e Sigurisë Euroatlantike
Në debatin publik është rikthyer fuqishëm çështja e Nenit 5 të Traktatit të Uashingtonit.
Ky nen përcakton se një sulm kundër një shteti anëtar konsiderohet sulm kundër të gjithë aleancës.
Megjithatë, aktivizimi i Nenit 5 nuk nënkupton automatikisht shpallje lufte. Aleatët mund të vendosin masa të ndryshme politike, diplomatike, ekonomike ose ushtarake sipas vlerësimit të situatës.
Nga pikëpamja profesionale ushtarake, NATO aktualisht do të përpiqet të shmangë përshkallëzimin e menjëhershëm ushtarak, por njëkohësisht do të forcojë praninë e saj në krahun lindor të aleancës, veçanërisht në Rumani, Poloni, Bullgari dhe shtetet baltike.
Gjermania dhe Polonia po Përgatiten për një Realitet të Ri Sigurie
Një tregues i rëndësishëm i ndryshimit të arkitekturës së sigurisë evropiane është procesi i ri i armatosjes së Gjermanisë dhe Polonisë.
Gjermania ka ndërmarrë programin më të madh të modernizimit ushtarak që nga përfundimi i Luftës së Dytë Botërore, duke investuar qindra miliarda euro në rritjen e kapaciteteve mbrojtëse.
Ndërkohë, Polonia po ndërton një nga ushtritë më të fuqishme tokësore në Evropë, me blerje masive tankesh, sisteme raketore, artilerie me rreze të gjatë dhe sisteme moderne të mbrojtjes ajrore.
Kjo nuk është rastësi.
Udhëheqësit evropianë po përgatiten për një periudhë të gjatë pasigurie strategjike, ku rreziku i një konfrontimi të drejtpërdrejtë me Rusinë nuk konsiderohet më si skenar teorik, por si mundësi reale.
Rumania dhe Bullgaria – Qendra e Re Strategjike e NATO-s në Detin e Zi
Një zhvillim me rëndësi të veçantë është shëndërrimi e Rumanisë dhe Bullgarisë në nyje kryesore logjistike dhe operacionale të NATO-s.
Vendosja e arsenaleve, bazave ushtarake, sistemeve të mbrojtjes ajrore dhe infrastrukturës së avancuar ushtarake në rajonin e Detit të Zi tregon se aleanca po ndërton kapacitete afatgjata për të përballuar çdo kërcënim të mundshëm nga lindja.
Nga këndvështrimi ushtarak, rajoni i Detit të Zi është bërë një nga zonat më të militarizuara në Evropë.
Deklaratat e Medvedevit: Luftë Psikologjike apo Paralajmërim Strategjik?
Deklaratat e fundit të Dmitry Medvedevit, sipas të cilave qytetarët evropianë duhet të përgatiten sepse “është luftë”, nuk duhen parë vetëm si retorikë politike.
Ato përfaqësojnë një komponent të luftës psikologjike dhe informative që Rusia po zhvillon kundër vendeve evropiane.
Objektivi kryesor i këtyre deklaratave është krijimi i frikës, presionit psikologjik dhe ndarjeve politike brenda vendeve anëtare të NATO-s dhe Bashkimit Evropian.
Megjithatë, deklarata të tilla tregojnë gjithashtu se Moska nuk ka ndërmend të heqë dorë nga strategjia e saj e presionit dhe përshkallëzimit të kontrolluar.
A po Afrohet Lufta e Tretë Botërore?
Nga perspektiva profesionale e sigurisë dhe mbrojtjes, aktualisht nuk ekzistojnë tregues të drejtpërdrejtë që fuqitë kryesore botërore po përgatiten për një Luftë të Tretë Botërore në kuptimin klasik të shekullit XXI.
Megjithatë, bota po hyn në një periudhë të rivalitetit intensiv strategjik ndërmjet fuqive të mëdha:
●Konflikti në Ukrainë,
● Tensionet në Detin e Zi,
● Krizat në Lindjen e Mesme, ●Konkurrenca SHBA-Kinë dhe
● Militarizimi i vazhdueshëm i Evropës Lindore po krijojnë kushtet për incidente që mund të dalin jashtë kontrollit.
Historia ka treguar se luftërat e mëdha shpesh nuk fillojnë nga një vendim i vetëm politik, por nga zinxhiri i gabimeve, provokimeve dhe keqllogaritjeve strategjike.
Përfundim
Goditja e territorit Rumun nga një dron i lidhur me operacionet ushtarake ruse përbën një alarm serioz për sigurinë euroatlantike. Reagimi i NATO-s dhe SHBA-ve tregon qartë se aleanca nuk do të tolerojë cenimin e territorit të saj dhe se çdo provokim i ardhshëm do të trajtohet me seriozitet maksimal.
Megjithëse një luftë e drejtpërdrejtë NATO-Rusi mbetet ende një skenar që të gjitha palët përpiqen ta shmangin, rreziku i përshkallëzimit është real dhe nuk duhet nënvlerësuar.
Në këtë kontekst, Evropa po hyn në një epokë të re të sigurisë kolektive, ku mbrojtja, gatishmëria ushtarake, inteligjenca strategjike dhe rezistenca kombëtare do të jenë faktorët vendimtarë për ruajtjen e paqes dhe stabilitetit në kontinent.
admin2 
admin7