Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky i ka bërë thirrje administratës amerikane dhe miliarderit Elon Musk të heqin kufizimet e vendosura në sistemin satelitor Starshield, duke paralajmëruar se funksionimi i ngadaltë i tij po dëmton aftësinë e Ukrainës për t’u mbrojtur nga sulmet ruse.
Sipas tij, kufizimet po pengojnë veçanërisht përdorimin e dronëve interceptues, të cilët janë thelbësorë për të ndalur mjetet ajrore ruse që synojnë infrastrukturën energjetike të vendit.
“Ne shpresojmë që këto kufizime të hiqen. Mbrojtja e jetëve dhe e infrastrukturës energjetike të Ukrainës përpara dimrit varet drejtpërdrejt nga kjo”, deklaroi Zelensky, duke shtuar se u ka kërkuar zyrtarëve ukrainas të bashkëpunojnë sa më ngushtë me qeverinë amerikane dhe kompaninë e Musk. “Është e rëndësishme të jemi në anën e duhur të historisë”, theksoi ai.
Problemi me shpejtësinë i sistemit Starshield, një shërbim i nivelit ushtarak i zhvilluar nga kompania Starlink e Elon Musk dhe i vënë në dispozicion të Ukrainës nga qeveria amerikane, është shfaqur që prej muajit tetor. Ndërsa Ukraina përdor shërbimin e zakonshëm Starlink për komunikimet në vijën e frontit, Starshield shërben për operacionet e interceptimit të raketave dhe dronëve në hapësirën ajrore ukrainase.
Kufizimet kanë shkaktuar edhe përplasje deklaratash mes Musk dhe presidentit amerikan Donald Trump. Fillimisht, Musk deklaroi se përgjegjësia ishte e qeverisë amerikane, pasi sistemi Starshield kontrollohet prej saj, ndërsa Trump mohoi përgjegjësinë dhe tha se i kishte kërkuar miliarderit ta rikthente shërbimin në gjendjen e mëparshme. Megjithatë, pavarësisht përmirësimit të përkohshëm pas rreth një jave, autoritetet ukrainase thonë se kufizimet vazhdojnë të zbatohen në disa zona të vendit.
Zelensky paralajmëroi se dronët ukrainas që përdoren për të ndaluar mjetet ajrore ruse po humbasin lidhjen me operatorët kur arrijnë shpejtësinë rreth 161 kilometra në orë, duke mos arritur të kapin dronët rusë Shahed me motor reaktiv. Sipas tij, kufizimet janë vendosur që prej së hënës dhe prekin kryesisht territoret e pushtuara nga Rusia, si dhe zonat përgjatë vijës së frontit.
Presidenti ukrainas ka ngritur gjithashtu shqetësimin se këto masa mund të kenë pasoja politike, pasi kufizimi i shërbimit në territoret e pushtuara mund të interpretohet si një njohje e pjesshme e tyre jashtë sovranitetit ukrainas. Ndërkohë, Ukraina po përballet edhe me mungesë të raketave amerikane Patriot, të përdorura për mbrojtjen nga sulmet ruse, situatë që Moska po e shfrytëzon për të intensifikuar bombardimet.
Gjatë natës dhe orëve të para të së dielës, Rusia goditi infrastrukturën energjetike në Zaporizhzhia, Sumy, Odesa, Zhytomyr dhe Kirovohrad, si dhe objektiva hekurudhorë në rajonet Dnipro, Kharkiv dhe Zaporizhzhia. Sulmet shkaktuan dhjetëra të plagosur, ndërsa dy persona u vranë në një goditje ndaj një objekti infrastrukturor në qytetin Mena, në rajonin e Chernihivit.
Nga ana tjetër, ushtria ukrainase njoftoi se kishte goditur një fabrikë petrokimike dhe një rafineri nafte në qytetin rus Nizhnekamsk, në rajonin e Tatarstanit, të cilat sipas Kievit furnizojnë ushtrinë ruse me lëndë të para dhe karburant. Sulme ukrainase u raportuan gjithashtu në Taganrog, ku humbi jetën një person, si dhe në territoret e pushtuara të Luhanskut, ku u vranë dy persona. Në zhvillime të tjera, Estonia njoftoi se do të mbyllë pikat e kalimit kufitar me Rusinë nga 1 dhjetori, pas një tentative të dyshuar sabotimi ndaj kompanisë Threod Systems, që prodhon dronë.
Tetë persona janë ndaluar në lidhje me ngjarjen, ndërsa autoritetet estoneze pretendojnë se ata ishin udhëzuar nga shërbimi sekret ushtarak rus GRU për të kryer sulmin. Ministri i Jashtëm estonez, Margus Tsahkna, paralajmëroi se veprimet armiqësore të Rusisë ndaj Estonisë do të kenë pasoja.



