Samiti Xi Jinping-Trump-Putin në Kinë, “Jalta e re” që synon të ndryshojë ekuilibrat botërorë

Xi Jinping, Donald Trump dhe Vladimir Putin pritet të ulen në të njëjtën tryezë të enjten, më 19 nëntor, në qytetin kinez të Shenzhenit, në një samit trepalësh që Pekini e ka prezantuar si një diskutim për paqen botërore dhe stabilitetin strategjik mes fuqive të mëdha.

Takimi pritet të marrë vëmendjen ndërkombëtare, duke lënë në hije edhe samitin e APEC-ut, ku marrin pjesë ekonomitë kryesore të rajonit Azi-Paqësor. Për Xi Jinpingun, ky është një rast për të promovuar Kinën si një fuqi qendrore në krijimin e një rendi të ri botëror.

Takimi është cilësuar si një lloj “Jalte e re”, duke iu referuar konferencës së vitit 1945, kur fuqitë fituese të Luftës së Dytë Botërore përcaktuan një pjesë të rendit ndërkombëtar të pasluftës, pa praninë e Kinës.

Megjithatë, pavarësisht simbolikës së këtij samiti, nuk pritet që tre liderët të arrijnë një marrëveshje për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë apo për të kufizuar garën e armatimit bërthamor.

Sipas raportimeve, Vladimir Putin kishte kërkuar që çështja e Ukrainës të ishte pjesë e diskutimeve, por kjo ide nuk është pritur mirë nga Xi Jinping. Lideri kinez ka shprehur rezerva për trajtimin e një konflikti europian pa përfshirjen e Bashkimit Europian, duke argumentuar se Europa nuk mund të përjashtohet nga procesi i zgjidhjes.

Pekini duket se kërkon të shmangë përkeqësimin e marrëdhënieve me vendet europiane, të cilat përbëjnë një treg të rëndësishëm për ekonominë kineze. Për këtë arsye, Xi mund të marrë përsipër një rol më aktiv në çështjen e Ukrainës vetëm nëse krijohen kushtet për një marrëveshje konkrete.

Një tjetër temë që pritet të mbetet jashtë një zgjidhjeje të rëndësishme është kriza në Lindjen e Mesme. Kina nuk pritet të marrë përsipër një angazhim vendimtar për Iranin, pasi tensionet në rajon i shërbejnë pjesërisht interesit strategjik të Pekinit për të mbajtur SHBA-në të përqendruar në këtë konflikt, larg zhvillimeve në Tajvan dhe Detin e Kinës Jugore.

Ndërkohë, Trump synon të diskutojë kontrollin e armëve bërthamore, një propozim që Pekini nuk e sheh me entuziazëm, për shkak të diferencës së madhe mes arsenalit të tij dhe atij amerikan e rus.

Në qendër të bisedimeve mes Xi dhe Trump pritet të jenë kryesisht marrëdhëniet ekonomike dhe tregtare, përfshirë zgjatjen e armëpushimit tregtar që skadon më 10 janar, si dhe konkurrenca në fushën e inteligjencës artificiale dhe teknologjisë së avancuar.

Një tjetër mundësi që Kina mund t’i ofrojë Trumpit është ndërmjetësimi për një takim me liderin e Koresë së Veriut, Kim Jong-un.

Në këtë samit, Xi Jinping synon të shfaqet si një aktor kyç në përcaktimin e ekuilibrave të rinj ndërkombëtarë, ndërsa interesat e ndryshme të tre fuqive tregojnë se një marrëveshje e madhe për konfliktet aktuale mbetet ende larg.