Spanja, viti i zi i hekurudhave! Përplasja e trenave rikthen frikën e tragjedive

Përplasja e dy trenave të pasagjerëve këtë të mërkurë, 28 tetor, në provincën e Toledos në Spanjë, ka rikthyer shqetësimet për sigurinë e transportit hekurudhor në vend. Aksidenti ndodhi në zonën mes Mora y Orgaz dhe Urda, vetëm 283 ditë pas tragjedisë së 18 janarit në Adamuz, ku humbën jetën 46 persona.

Sipas informacioneve të para, një tren i kompanisë Iryo, që udhëtonte nga Madridi drejt Seviljes, është goditur nga pas nga një tren i kompanisë Renfe, i cili po lëvizte në të njëjtin drejtim. Nga përplasja, të paktën tre vagonë kanë dalë nga shinat. Ende nuk është e qartë përse treni i dytë nuk ka arritur të frenojë në kohë, ndërsa të dhënat paraprake nuk tregojnë se aksidenti është shkaktuar nga ndonjë defekt në shina.

Ngjarja vjen pas një viti të vështirë për hekurudhat spanjolle, të shoqëruar me aksidente, defekte teknike dhe vonesa të shumta. Vetëm dy ditë pas tragjedisë së Adamuzit, një tjetër aksident në Gelida, pranë Barcelonës, i mori jetën një makinisti të trenave të udhëtarëve dhe la të plagosur 37 persona.

Që prej janarit, rrjeti hekurudhor në pjesën më të madhe të Spanjës ka funksionuar me kapacitet të kufizuar. Autoritetet vendosën uljen e shpejtësisë në disa linja ku ishin konstatuar probleme, si masë parandaluese për të shmangur aksidente të tjera.

Në qendër të kritikave është vendosur edhe mirëmbajtja e infrastrukturës hekurudhore. Kompania shtetërore Adif, përgjegjëse për administrimin e rrjetit, kishte kryer katër kontrolle në zonën e aksidentit të Adamuzit, nga mesi i tetorit 2025 deri më 7 janar 2026. Megjithatë, tragjedia ndodhi në një segment ku dy pjesë shinash ishin bashkuar me saldim. Një raport i Guardia Civil, i publikuar në shtator, forcoi dyshimet se problemi mund të kishte lidhje me këtë bashkim. Hetimet për shkaqet e aksidentit vazhdojnë.

Problemet e hekurudhave spanjolle nuk kufizohen vetëm te aksidentet e rënda. Gjatë muajve të fundit janë regjistruar vjedhje të kabllove të bakrit, defekte në trenat e rinj Avril S-106, si dhe një incident në të cilin një vagon bosh i kompanisë Renfe u shkëput nga treni dhe vazhdoi të lëvizte pa kontroll mes stacioneve Chamartín dhe Atocha.

Situata ka shkaktuar edhe vonesa të shumta për pasagjerët. Gjatë verës së vitit 2025, katër në dhjetë trena nuk respektuan oraret e parashikuara. Për shkak të këtyre problemeve, ministri spanjoll i Transportit, Óscar Puente, u paraqit në Parlament për të dhënë shpjegime mbi gjendjen e sistemit hekurudhor, veçanërisht të linjave me shpejtësi të lartë.

Ministri pranoi se problemet mund të vazhdojnë edhe për disa vite. Sipas tij, një nga arsyet është përdorimi i njëkohshëm i trenave të rinj dhe atyre të vjetër. Mjetet e reja, si Avril S-106, përballen me vështirësi teknike gjatë përshtatjes në rrjet, ndërsa trenat e vjetër kanë probleme për shkak të konsumimit dhe përdorimit për një kohë të gjatë.

Një tjetër shqetësim lidhet me shtimin e numrit të kompanive që ofrojnë shërbime hekurudhore, pas liberalizimit të tregut. Ekspertët dhe sindikatat kanë paralajmëruar se qarkullimi më i shpeshtë i trenave, përfshirë mjete më të rënda, po ushtron gjithnjë e më shumë presion mbi infrastrukturën ekzistuese.

Edhe vetë ministri Puente ka pranuar se rrjeti hekurudhor ka vuajtur nga mungesa e investimeve gjatë viteve të mëparshme, duke theksuar nevojën për modernizimin e tij.

Përplasja e fundit në Toledo i shtohet kështu një serie ngjarjesh që kanë ngritur pikëpyetje për sigurinë dhe funksionimin e hekurudhave spanjolle. Ndërsa hetimet pritet të sqarojnë shkaqet e aksidentit të 28 tetorit, autoritetet përballen me presion në rritje për përmirësimin e infrastrukturës, mirëmbajtjen e trenave dhe garantimin e sigurisë së pasagjerëve.