Luftimet me Izraelin kanë shkaktuar dëme të konsiderueshme në sektorin bujqësor të Libanit, duke prekur rreth 22.5% të sipërfaqes së përgjithshme bujqësore të vendit.
Sipas ministrit libanez të Bujqësisë, Nizar Hani, rreth 56 mijë hektarë tokë janë dëmtuar si pasojë e konfliktit.
Ai tha se pjesa më e madhe e dëmeve është regjistruar në jug të Libanit dhe në rajonin e Nabatiehut, ku janë prekur rreth 52 mijë hektarë. Ndërkohë, 4 mijë hektarë të tjerë ndodhen në zonën e Baalbek-Hermel.
Pasojat e luftës nuk kufizohen vetëm te tokat bujqësore. Dëme të mëdha janë regjistruar edhe në blegtori dhe bletari. Sipas Hanit, vendi ka humbur mbi 30 mijë koshere bletësh, ndërsa në jug të Libanit janë zhdukur rreth 70% e bagëtive.
Të prekura rëndë janë edhe kulturat e ullirit dhe duhanit. Ministri theksoi se jugu i vendit përfaqëson një zonë kyçe për prodhimin bujqësor, duke siguruar rreth 70% të agrumeve dhe 90% të bananeve të prodhuara në Liban.
Një pjesë e këtyre produkteve furnizon tregun vendas, ndërsa pjesa tjetër eksportohet në Siri, Jordani dhe Irak.
Akuzat për përdorimin e substancave kimike
Ministri libanez ngriti gjithashtu shqetësimin për përdorimin e fosforit të bardhë gjatë operacioneve ushtarake izraelite, si dhe për spërkatjen e zonave pranë kufirit me herbicidin glifosat.
Sipas tij, analizat e kryera nga institucionet libaneze deri në fund të vitit 2025 në tokë, ujë, pyje dhe produkte bujqësore evidentuan nivele që autoritetet i konsideruan të kontrollueshme. Reshjet gjatë dimrit ndihmuan në uljen e pranisë së disa prej këtyre substancave.
Megjithatë, rifillimi i luftimeve në mars 2026 dhe prania e forcave izraelite në disa zona kanë penguar specialistët të kryejnë kontrolle të mëtejshme. Ministria e Bujqësisë planifikon të marrë mostra të reja sapo të krijohen kushtet për hyrjen në zonat e prekura.
Përshkallëzimi i ri i konfliktit, i nisur më 2 mars në kontekstin e luftës mes SHBA-së, Izraelit dhe Iranit, deri në mesin e tetorit kishte shkaktuar 4.389 viktima dhe 12.424 të plagosur në Liban.
Rrezikohet prodhimi i ullinjve dhe siguria ushqimore
Një nga sektorët më të goditur është ai i ullirit. Sipas ministrit, rreth 24 mijë hektarë me ullinj në jug të vendit janë prekur drejtpërdrejt nga lufta.
Në rreth 750 hektarë, dëmet janë aq të mëdha sa sipërfaqet nuk mund të përdoren më për kultivim, pas rrafshimit të tokës dhe shkuljes së pemëve.
Autoritetet kanë nisur kontrollet në fabrikat e përpunimit të ullirit pranë zonave të prekura. Deri tani janë marrë rreth 20 mostra, ndërsa rezultatet paraprake nuk kanë evidentuar rrezik për konsumimin e vajit të ullirit dhe produkteve të testuara.
Konflikti ka ushtruar presion edhe mbi furnizimin me ushqime. Në fillim të luftimeve në mars, Libani u përball me vështirësi në tregjet ushqimore për shkak të varësisë nga importet bujqësore prej Jordanisë, Sirisë dhe Egjiptit.
Situata nisi të stabilizohej në prill, falë rritjes së prodhimit vendas dhe fillimit të sezonit të frutave dhe perimeve.
Megjithatë, vlerësimet e Programit Botëror të Ushqimit (WFP) dhe Organizatës së Kombeve të Bashkuara për Ushqimin dhe Bujqësinë (FAO) paralajmëruan se rreth 1.2 milionë banorë mund të përballeshin me vështirësi për sigurimin e ushqimit gjatë periudhës prill-korrik 2026.
Siria dhe Turqia, partnerë për rimëkëmbjen
Përballë dëmeve të shkaktuara nga lufta, Libani po kërkon të forcojë bashkëpunimin tregtar dhe bujqësor me vendet fqinje.
Ministri Hani e cilësoi Sirinë si një partnere strategjike, për shkak të kufirit të përbashkët dhe rëndësisë së saj për eksportet libaneze. Përveç shkëmbimeve tregtare, dy vendet bashkëpunojnë edhe në parandalimin e sëmundjeve të kafshëve, përfshirë sëmundjen e këmbëve dhe gojës.
Rëndësi të veçantë për sektorin ka edhe rihapja e tregut saudit për produktet libaneze, pas gati pesë vitesh kufizime. Sipas ministrit, eksportet e disa produkteve bujqësore u rritën me 20 deri në 40% gjatë tremujorit të tretë, krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.
Ndërkohë, Bejruti po avancon edhe drejt një marrëveshjeje bashkëpunimi me Turqinë në fushën e bujqësisë. Sipas Hanit, dokumenti është pothuajse gati për nënshkrim dhe parashikon furnizimin me fidanë e materiale bujqësore, shkëmbimin e ekspertizës dhe mbështetjen në përballimin e zjarreve pyjore.
Pavarësisht shkatërrimeve të mëdha dhe vështirësive në prodhim, ministri vlerëson se rritja e prodhimit vendas dhe rikthimi i disa tregjeve të eksportit po ndihmojnë Libanin të përballojë pasojat ekonomike të konfliktit.
admin5