Estonia po përgatit një plan të posaçëm emergjence që do t’i mundësonte qeverisë të vazhdonte funksionimin edhe në rast të një pushtimi ushtarak nga Rusia, duke ruajtur drejtimin e vendit nga jashtë kufijve të saj.
Strategjia synon të garantojë vazhdimësinë e institucioneve shtetërore edhe nëse infrastruktura fizike dhe qendrat e të dhënave në territorin estonez shkatërrohen ose bien në duart e forcave pushtuese.
Sipas një raportimi të Politico, autoritetet në Talin po zhvillojnë një sistem dixhital që do t’u mundësonte zyrtarëve të qeverisë të aksesonin shërbimet dhe aplikacionet shtetërore përmes infrastrukturës së sigurt të ruajtjes së të dhënave në cloud, të vendosur jashtë vendit.
Nisma, e njohur si hukukindlus, që përkthehet si “rezistencë ndaj fatkeqësive”, është pjesë e përgatitjeve më të gjera të Estonisë për t’u përballur me kërcënimet e mundshme nga Moska.
Ambasada dixhitale në Luksemburg, baza e planit të ri
Projekti mbështetet në ambasadën dixhitale të Estonisë në Luksemburg, ku ruhen kopje rezervë të të dhënave më të rëndësishme të shtetit. Megjithatë, autoritetet synojnë të shkojnë përtej ruajtjes së informacionit, duke krijuar mundësinë që këto të dhëna të përdoren për të administruar vendin edhe gjatë një krize të rëndë.
Sistemi do t’u lejonte institucioneve të vazhdonin punën nga jashtë territorit estonez, edhe nëse qendrat vendase të të dhënave do të shkatërroheshin apo vendi do të pushtohej.
“Ne gjithashtu duhet të sigurohemi që të njëjtat të dhëna të mbeten të kuptueshme dhe të përdorshme edhe pas dekadash”, deklaroi për Politico Alan Almere, këshilltar për arkitekturën dhe infrastrukturën e teknologjisë së informacionit në Ministrinë e Drejtësisë dhe Çështjeve Dixhitale të Estonisë.
Për realizimin e këtij projekti, qeveria po përdor shërbime të kompanive të mëdha teknologjike, përfshirë Microsoft Azure dhe Amazon Web Services (AWS), si dhe platformën e saj qeveritare cloud. Të dhënat dhe aplikacionet po kopjohen në disa infrastruktura të sigurta në Evropë, me qëllim shmangien e rrezikut që një sulm i vetëm të paralizojë të gjithë administratën shtetërore.
Frika nga Rusia dhe kujtimet e sulmeve kibernetike të vitit 2007
Përgatitjet e Estonisë lidhen drejtpërdrejt me shqetësimet për sigurinë kombëtare dhe mundësinë e një agresioni rus. Vendi baltik, me rreth 1.3 milionë banorë, ndan një kufi tokësor prej 294 kilometrash me Rusinë dhe ka akuzuar vazhdimisht Moskën për sulme kibernetike, sabotime dhe ndërhyrje në infrastrukturën e komunikimit.
Një nga ngjarjet që ndikoi ndjeshëm në strategjinë dixhitale të vendit ishte vala e sulmeve kibernetike e vitit 2007, e cila paralizoi për 22 ditë një pjesë të shërbimeve qeveritare dhe tregtare. Pas këtij incidenti, Estonia investoi në mënyrë të konsiderueshme në sigurinë dixhitale, duke u shndërruar në një nga shtetet më të dixhitalizuara në botë.
Ndërkohë, Estonia po kërkon marrëveshje të ngjashme me vende partnere që mund të presin të dhënat e saj shtetërore në rast emergjence. Britania dhe Norvegjia kanë njoftuar gjithashtu plane për të shkëmbyer të dhëna të sigurta qeveritare përmes ambasadave të tyre dixhitale.
Estonia mbyll pikat kufitare me Rusinë pas dyshimeve për sabotim
Zhvillimi i planit emergjent vjen në një moment kur tensionet mes Estonisë dhe Rusisë janë rritur. Talini ka njoftuar se do të mbyllë nga 1 dhjetori të tria pikat e mbetura të kalimit kufitar me Rusinë.
Vendimi erdhi pas një incidenti të dyshuar sabotimi ndaj kompanisë Threod Systems, një prodhuese e mjeteve ajrore pa pilot me seli pranë Talinit.
Ministri i Jashtëm estonez, Margus Tsahkna, deklaroi se autoritetet kishin prova që agjencia ruse e inteligjencës ushtarake GRU kishte urdhëruar dhe koordinuar një tentativë sulmi ndaj kompanisë.
Ngjarja ndodhi më 14 nëntor, kur persona të dyshuar thyen dritaret e ambienteve të kompanisë dhe derdhën lëndë të ndezshme, me synimin për të shkaktuar shpërthim dhe zjarr. Në lidhje me rastin janë arrestuar tetë persona që jetojnë në Letoni.
Sipas autoriteteve estoneze, mbyllja e pikave kufitare synon të kufizojë mundësinë e operacioneve armiqësore ruse në territorin e vendit dhe të pengojë shmangien e sanksioneve ndërkombëtare.
Moska i ka hedhur poshtë akuzat. Zëdhënësja e Ministrisë së Jashtme ruse, Maria Zakharova, e cilësoi vendimin si një tjetër shfaqje të asaj që ajo e quajti “rusofobi agresive dhe të pakontrolluar”.
Ky nuk është rasti i parë i dyshuar i sabotimit ndaj industrisë estoneze të mbrojtjes. Në gusht, autoritetet akuzuan shërbimet ruse të inteligjencës për organizimin e një sulmi me zjarrvënie në fabrikën e Milrem Robotics në Talin, kompani që prodhon sisteme robotike tokësore për Ukrainën.
Tri pikat kufitare që aktualisht lidhin Estoninë me Rusinë janë Narva, Koidula dhe Luhamaa. Qeveria estoneze pritet të vendosë nëse mbyllja e tyre do të jetë e përkohshme apo pa një afat të përcaktuar.



