Shefja e diplomacisë së Bashkimit Evropian, Kaja Kallas, ka paralajmëruar për rritjen e rrezikut të sulmeve me dronë të dyshuar rusë në Detin e Zi, duke kërkuar forcimin e sigurisë detare dhe garantimin e lëvizjes së lirë të transportit civil.
Gjatë një fjale në Parlamentin Evropian, Kallas deklaroi se gjashtë sulme të regjistruara brenda dhjetë ditësh përbëjnë një përshkallëzim serioz dhe të papranueshëm të situatës në rajon.
Ajo bëri të ditur se avionë luftarakë F-16 të Rumanisë rrëzuan dy dronë mbi ujërat territoriale të vendit të shtunën.
Ndërkohë, ekipet e shpëtimit po kërkojnë shtatë marinarë të zhdukur pas një sulmi me dronë ndaj dy cisternave pranë brigjeve rumune të Detit të Zi.
Sipas Kallas, Rusia ka shtuar sulmet ndaj rrugëve të eksportit të Ukrainës që nga mesi i korrikut, duke i shkaktuar Kievit humbje të konsiderueshme ekonomike. Ajo vlerësoi se dëmi në të ardhurat nga eksportet arrin rreth 60 milionë euro në ditë.
Shefja e diplomacisë evropiane theksoi rëndësinë e korridorit të Detit të Zi për tregtinë globale të produkteve bujqësore. Sipas saj, Ukraina përfaqëson 15% të eksporteve botërore të misrit, 10% të grurit, 15–20% të elbit dhe gjysmën e eksporteve globale të vajit të lulediellit. Rreth 90% e këtyre produkteve transportohen përmes këtij korridori.
Kallas akuzoi Moskën se po godet infrastrukturën bujqësore ukrainase, portet, pikat kufitare, objektet e eksportit, anijet dhe magazinat e grurit. Rusia nuk kishte reaguar ende ndaj deklaratave të saj.
Tre prioritetet e Bashkimit Evropian
Përballë situatës, Kallas paraqiti tri drejtime kryesore të veprimit për BE-në: garantimin e aksesit të Ukrainës në tregjet ndërkombëtare, forcimin e sigurisë në zonat e Detit të Zi dhe Danubit, si dhe shtimin e presionit ndërkombëtar ndaj Moskës.
Ajo bëri të ditur se transporti i drithërave përmes korridoreve të solidaritetit të BE-së është rritur me afro dy milionë tonë që nga korriku. Megjithatë, paralajmëroi se sulmet e dyshuara ruse pranë pikave kufitare me Moldavinë, Rumaninë dhe Poloninë po vënë në rrezik edhe rrugët alternative të transportit.
Kallas kërkoi gjithashtu mbikëqyrje më të mirë detare, shkëmbim më të shpejtë të informacionit dhe bashkëpunim më të ngushtë mes vendeve anëtare të BE-së dhe NATO-s për përballimin e incidenteve serioze.
Ajo përmendi edhe rolin e Qendrës së Sigurisë Detare të Detit të Zi, të krijuar nga Rumania dhe Bullgaria me mbështetjen e BE-së, e cila synon të përmirësojë monitorimin e situatës në rajon.
Sipas Kallas, Bashkimi Evropian po bashkëpunon me partnerë ndërkombëtarë, përfshirë Turqinë dhe Indinë, si dhe me vendet importuese të ushqimeve në Afrikë dhe rajone të tjera të Jugut Global, për të nxitur një marrëveshje që garanton lirinë e lundrimit në Detin e Zi.
“Ukraina e ka propozuar atë. Rusia e ka refuzuar atë”, deklaroi ajo, duke nënvizuar se përpjekjet diplomatike duhet të shoqërohen me presion të vazhdueshëm ndaj Moskës dhe mbështetje për Kievin.
Thirrje për mision evropian në Detin e Zi
Gjatë debatit në Parlamentin Evropian, eurodeputeti bullgar i Partisë Popullore Evropiane, Andrey Novakov, propozoi krijimin e një misioni të BE-së në Detin e Zi për të mbrojtur transportin tregtar.
Ai theksoi se siguria në zonat bregdetare të Bullgarisë dhe Rumanisë është çështje që prek të gjithë Bashkimin Evropian.
Novakov argumentoi se blloku duhet të kontribuojë në garantimin e transportit të sigurt të karburanteve dhe mallrave të tjera, duke shmangur ndërprerjet dhe rritjen e kostove. Ai i kërkoi gjithashtu Rusisë të marrë përgjegjësinë për sulmet dhe t’i japë fund luftës në Ukrainë.
admin5