Me mbështetjen e ushtrisë amerikane, më shumë se 3.000 anije tregtare kanë kaluar përmes ngushticës strategjike të Hormuzit gjatë gjashtë muajve të fundit.
Sipas një njoftimi zyrtar të Komandës Qendrore të SHBA-së (CENTCOM) të bërë publik më 25 tetor, eksportet e naftës nga rajoni kanë arritur në 1.5 miliardë fuçi që nga periudha e verës, ndërsa shkalla e kalimeve të sigurta kap shifrat mbi 95%.
Uashingtoni po përpiqet të garantojë vazhdimësinë e eksporteve energjetike përmes kësaj rruge kyçe detare, pavarësisht kërcënimeve të vazhdueshme ndaj lundrimit tregtar. Prania ushtarake amerikane ka si synim kryesor reduktimin e rrezikut të sulmeve dhe lehtësimin e lëvizjes së anijeve drejt e nga portet e Gjirit Persik.
Tregues pozitivë, por jo kthim i plotë në normalitet
Megjithëse shifrat e publikuara nga CENTCOM tregojnë një vëllim të lartë transporti, ato nuk provojnë ende një kthim të plotë në normalitetin e periudhës para krizës.
Tre mijë kalimet e regjistruara i përkasin një periudhe gjashtëmujore, ndërsa 1.5 miliardë barelët përfaqësojnë sasinë akumuluese të eksportuar që nga vera. Për këtë arsye, të dhënat nuk pasqyrojnë me saktësi ritmin e përditshëm të lundrimit dhe transportit të naftës në kushtet aktuale.
Sfidat e reja për industrinë e transportit detar
Për flotat detare (përfshirë atë greke që zotëron një pjesë të madhe të anijeve cisterne VLCC), vazhdimi i ngarkesave në Gjirin Persik mban të lartë kërkesën për transportin e naftës bruto drejt Azisë dhe tregjeve të tjera globale.
Sidoqoftë, mundësia për të kryer një udhëtim nuk do të thotë automatikisht se ai zhvillohet sipas kushteve të zakonishtme tregtare. Sfidat kryesore me të cilat përballen kompanitë sot përfshijnë:
Siguracionet e larta të rrezikut të luftës: Rritja e primeve të sigurimit rrit ndjeshëm koston totale të çdo udhëtimi.
Kërkesat shtesë të sigurisë: Masat mbrojtëse sjellin vonesa të mundshme gjatë kalimit.
Ndikimi në çmimet e meazhit (qirasë së anijeve): Ndryshimi i kushteve krijon realitete të ndryshme për operatorët detarë.
Kjo situatë favorizon anijet që punojnë në tregun e lirë (spot market), të cilat mund të përfitojnë nga tarifat më të larta të transportit për shkak të kufizimit të ofertës së cisternave të lirshme. Ndërkohë, për anijet me kontrata afatgjata, mbulimi i shpenzimeve shtesë varet tërësisht nga klauzolat e dakordësuara më parë.
Rëndësia e “klauzolave të rrezikut të luftës”
Vëmendje e veçantë po u kushtohet klauzolave kontraktuale për rrezikun e luftës. Këto kushte përcaktojnë të drejtat dhe detyrimet e pronarëve të anijeve dhe qiramarrësve kur një mjet detar thirret të hyjë në një zonë me rrezikshmëri të lartë — si marrja e përsipër e kostove të sigurimit, e drejta për të refuzuar kalimin, apo ndryshimi i mundshëm i rrugëtimit.
Ecuria e kalimeve ditore, frekuenca e incidenteve të sigurisë dhe lëvizja e çmimeve të siguracionit do të jenë treguesit kryesorë që do të përcaktojnë nëse rajoni po i kthehet me të vërtetë qëndrueshmërisë në lundrim.
admin5