Mbajtja e orës verore gjatë gjithë vitit mund të sjellë mbrëmje më të ndriçuara, por një studim i ri tregon se ky ndryshim mund të ketë një pasojë shqetësuese për fëmijët amerikanë.
Kalimi në këtë sistem në të gjithë vendin mund të rezultojë në të paktën 2 miliardë udhëtime shtesë drejt shkollës në errësirë, duke rritur potencialisht rreziqet për sigurinë dhe duke pakësuar ekspozimin e fëmijëve ndaj dritës së rëndësishme të mëngjesit.
Debati për mbajtjen e përhershme të orës verore ka marrë vrull në Uashington, D.C. Gjatë verës së kaluar, Dhoma e Përfaqësuesve e SHBA-së miratoi një projektligj që do të eliminonte kthimin vjetor në orën standarde gjatë vjeshtës. Nëntëmbëdhjetë shtete, përfshirë Uashingtonin, kanë miratuar tashmë masa në mbështetje të këtij ndryshimi, të cilat do të hynin në fuqi në këto shtete nëse projektligji federal bëhet ligj.
Projektligji ka mbetur i bllokuar në Senat, ndërsa oraret e fillimit të mësimit në shkolla janë shndërruar në një nga shqetësimet kryesore. Ora verore e përhershme (DST) do ta shtynte lindjen e diellit me një orë më vonë gjatë muajve të dimrit, duke bërë që mëngjeset të jenë më të errëta nga nëntori deri në mars. Megjithëse kjo do të prekte të gjithë ata që udhëtojnë herët gjatë ditës, studiuesit e Universitetit të Uashingtonit dëshironin të kuptonin se çfarë do të nënkuptonte konkretisht ky ndryshim për fëmijët që shkojnë në shkollë.
Ora verore e përhershme mund të shtojë miliarda udhëtime drejt shkollës në errësirë
Për të matur ndikimin e mundshëm, ekipi kërkimor shqyrtoi 14 nga 19 shtetet që kanë miratuar tashmë masa për mbajtjen e përhershme të orës verore. Ata kombinuan të dhënat për regjistrimin e nxënësve në shkolla, oraret individuale të fillimit të mësimit dhe koordinatat gjeografike, për të përcaktuar se sa shpesh nxënësve do t’u duhej të udhëtonin drejt shkollës përpara lindjes së diellit. Më pas, studiuesit llogaritën numrin e përgjithshëm të këtyre udhëtimeve sipas sistemit të propozuar dhe e krahasuan atë me praktikën aktuale të ndryshimit të orës dy herë në vit.
Rezultatet treguan rritje të konsiderueshme. Vetëm në shtetin e Uashingtonit, mbajtja e përhershme e orës verore do të sillte afro 35 milionë udhëtime shtesë drejt shkollës në errësirë. Të njëjtat prirje u vunë re edhe në 13 shtetet e tjera, ku Xhorxhia shënoi rritjen më të madhe, me rreth 71 milionë udhëtime shtesë në errësirë.
Kur studiuesit i zgjeruan gjetjet e tyre për të vlerësuar ndikimin në shkallë kombëtare, ata llogaritën se mbajtja e përhershme e orës verore do të krijonte të paktën 2 miliardë udhëtime më shumë drejt shkollës përpara lindjes së diellit, krahasuar me sistemin aktual.
Pasojat e mundshme shkojnë përtej shqetësimit të mëngjeseve të vështira. Një analizë e të dhënave amerikane për aksidentet e trafikut zbuloi se aksidentet fatale ku përfshiheshin këmbësorë të moshës shkollore kishin afërsisht dy herë më shumë gjasa të ndodhnin gjatë mëngjeseve të errëta sesa pas lindjes së diellit. Gjetjet u botuan më 29 tetor në revistën Current Biology.
“Ky ligj quhet ‘Akti për Mbrojtjen e Dritës së Diellit’ (Sunshine Protection Act), sepse ju siguron një orë shtesë dritë në fund të ditës. Por këtë orë do ta merrni nga mëngjesi. Mund ta quani ‘Akti për Shkatërrimin e Dritës së Diellit’ (Sunshine Destruction Act)”, tha autori kryesor i studimit, Horacio de la Iglesia, profesor i biologjisë në Universitetin e Uashingtonit. “Këto mëngjese të errëta do të ndikojnë në mënyrë të pabarabartë te fëmijët që duhet të shkojnë në shkollë në një orar të caktuar. Ky është një tregues shumë konkret, me të cilin mund të identifikohet kushdo, pavarësisht shtetit apo prejardhjes socioekonomike. Askush nuk dëshiron që fëmijët e tij të shkojnë në shkollë në errësirë.”
Pse drita e mëngjesit është e rëndësishme për shëndetin e fëmijëve
Përtej shqetësimeve për sigurinë në trafik, humbja e ekspozimit ndaj dritës së mëngjesit mund të ndërhyjë në ritmet natyrore ditore të organizmit. Drita e fortë në orët e para të ditës ndihmon në sinkronizimin e orës cirkadiane, sistemit të brendshëm kohor që ndikon te gjumi, humori, oreksi dhe funksione të tjera të rëndësishme. Kur njerëzit marrin shumë pak dritë në mëngjes, ruajtja e këtyre ritmeve biologjike mund të bëhet më e vështirë.
Për fëmijët, të cilët zakonisht duhet të ndjekin orare të pandryshueshme shkollore, mëngjeset më të errëta mund të nënkuptojnë humbjen e një mundësie të vlefshme për t’u ekspozuar ndaj dritës së ditës në një kohë kur organizmi i tyre ka nevojë për të.
“Kur i dërgojmë fëmijët në shkollë në errësirë, po i privojmë ata nga mundësia për të marrë dritën e mëngjesit”, tha autorja kryesore e studimit, Guadalupe Rodríguez Ferrante, studiuese postdoktorale në fushën e biologjisë në Universitetin e Uashingtonit. “Ne po pyesnim se cili është çmimi që paguajnë këta fëmijë. Donim shifra konkrete, një numër real të fëmijëve, bazuar në vendndodhjen gjeografike të secilës shkollë.”
Studiuesit identifikuan gjithashtu komunitetet që do të përjetonin ndryshimet më të mëdha. Shkollat që ndodhen pranë kufijve perëndimorë të zonave kohore, përfshirë ato në Forks të shtetit të Uashingtonit, do të prekeshin veçanërisht, sepse lindja e diellit në këto vende ndodh tashmë relativisht vonë. Edhe rrethet shkollore që e fillojnë mësimin herët në mëngjes do të përballeshin me rritje të ngjashme të numrit të udhëtimeve në errësirë.
Misisipi dhe Alabama ofrojnë shembuj domethënës. Shkollat në të dyja shtetet e fillojnë mësimin mesatarisht përpara orës 8:00 të mëngjesit. Sipas sistemit aktual të orës, secili prej këtyre shteteve ka afërsisht 2 milionë udhëtime shkollore në errësirë. Me mbajtjen e përhershme të orës verore, kjo shifër do të rritej në më shumë se 20 milionë udhëtime për çdo shtet.
“Disa rrethe shkollore ndoshta nuk përjetojnë kurrë udhëtime në errësirë sipas sistemit aktual, por, nëse ky propozim miratohet, papritur do të përballen me një realitet të ri: fëmijët e tyre do të shkojnë në shkollë në errësirë”, tha Rodríguez Ferrante. “Duhet të kemi parasysh se ne përdorëm orarin real të fillimit të mësimit të regjistruar për secilën shkollë dhe se shumë shkolla ofrojnë mëngjes ose aktivitete të tjera përpara fillimit të mësimit, kështu që fëmijët mund të mbërrijnë edhe më herët.”
Pse vlerësimi prej 2 miliardë udhëtimesh mund të jetë më i ulët se shifra reale
Megjithëse studiuesit përdorën të dhëna të detajuara për shkollat për të llogaritur ndryshimet në 14 shtete, vlerësimi i tyre në shkallë kombëtare kërkonte supozime më të përgjithshme. Për të parashikuar se çfarë do të ndodhte nëse i gjithë Shtetet e Bashkuara do të miratonin mbajtjen e përhershme të orës verore, ata supozuan se nxënësit, në përgjithësi, do të niseshin për në shkollë rreth orës 8:00 të mëngjesit.
Meqenëse shumë fëmijë nisen më herët, ekipi beson se rritja e parashikuar prej rreth 2 miliardë udhëtimesh në errësirë mund të jetë një nënvlerësim i konsiderueshëm i ndikimit real.
“Për llogaritjen, supozuam se nxënësit do të niseshin nga shtëpia rreth orës 8:00 të mëngjesit”, tha Rodríguez Ferrante. “Kjo është një orë mjaft e vonë, prandaj llogaritja jonë ka të ngjarë të jetë më e ulët se shifra reale.”
Gjetjet ngrenë gjithashtu pikëpyetje lidhur me përpjekjet për të përmirësuar gjumin e adoleshentëve përmes shtyrjes së orarit të fillimit të mësimit në shkollat e mesme. Zakonisht, adoleshentët kanë orë biologjike që zhvendosen më vonë në krahasim me fëmijët më të vegjël dhe të rriturit, ndaj oraret e mëvonshme të shkollës janë të dobishme për ta. Studiuesit argumentojnë se zhvendosja e përhershme e akrepave të orës përpara mund të minojë disa nga këto përfitime, duke e bërë më pak të disponueshme dritën e mëngjesit.
Një zgjidhje e mundshme do të ishte fillimi i mësimit më vonë, për të kompensuar mëngjeset më të errëta. Megjithatë, de la Iglesia argumenton se një ndryshim i tillë mund të shkaktonte pasoja zinxhir në jetën e përditshme, duke kërkuar që edhe familjet dhe vendet e punës të përshtatnin oraret e tyre.
“Kam dëgjuar argumentin: ‘Nëse kalojmë në orën verore të përhershme, mund ta shtyjmë thjesht orarin e fillimit të mësimit për të zgjidhur këto probleme'”, tha de la Iglesia. “Epo, nëse e bëjmë këtë, do të përfundoni duke shkuar më vonë në punë. Dhe gjithçka do të shtyhet. Do të dilni nga puna një orë më vonë dhe do të humbisni mundësinë për të shijuar dritën e mbrëmjes. Në thelb, thjesht do t’i përshtatim të gjithë sërish me kohën diellore. Dhe kjo, sipas përkufizimit, është ora standarde.”
Gjetjet e studiuesve nxjerrin në pah një kompromis thelbësor në debatin për mbajtjen e përhershme të orës verore. Ndërsa eliminimi i ndryshimeve sezonale të orës do të siguronte më shumë dritë dielli gjatë mbrëmjeve të dimrit, kjo dritë shtesë do të vinte në kurriz të dritës së mëngjesit, duke ndikuar potencialisht në sigurinë, gjumin dhe rutinën e përditshme të fëmijëve./ScienceDaily
admin5