Prof.dr.Muhamet Racaj,
Nëntitull: Operacioni „Veles” – shfrytëzimi i infrastrukturës nëntokësore, befasia taktike dhe përshtatja ndaj mënyrës së luftimit të kundërshtarit
1. Operacioni „Veles”: Manovra nëntokësore prapa pozicioneve ruse
Sipas një njoftimi të Korpusit të Dytë të Gardës Kombëtare të Ukrainës, të njohur si „Khartia”, ushtarët ukrainas kanë përshkuar më shumë se 15 kilometra përmes infrastrukturës nëntokësore, me synimin për të dalë prapa pozicioneve ruse në zonën e Kupjanskut, në rajonin e Harkivit.
Ky manovrim, i emërtuar „Veles”, sipas raportimeve ukrainase, ishte i koordinuar me veprime luftarake në sipërfaqe dhe me përdorimin e mjeteve ajrore pa pilot (dronëve). Sipas të njëjtave burime, forcat ruse u sulmuan nga dy drejtime, duke u krijuar forcave ukrainase mundësi për të ushtruar presion mbi pozicionet dhe komunikimet e kundërshtarit.
Burimet ukrainase kanë deklaruar se korridori nëntokësor ishte pajisur me sisteme komunikimi, orientimi dhe mbështetjeje logjistike. Pjesëtarët e njësive pjesëmarrëse, sipas njoftimit, iu nënshtruan paraprakisht përgatitjeve fizike dhe psikologjike për lëvizje dhe qëndrim të zgjatur në hapësira të mbyllura.
Komandanti i korpusit, gjeneral brigade Ihor Obolenski, ka deklaruar se forcat ukrainase kishin studiuar taktikat ruse të lëvizjes nëpër hapësira nëntokësore dhe kishin përshtatur elemente të kësaj përvoje për operacionin e tyre.
Sipas palës ukrainase, gjatë operacionit janë vrarë më shumë se 100 ushtarë rusë dhe mbi 30 të tjerë janë kapur robër. Këto shifra përfaqësojnë pretendime të palës ukrainase dhe nuk duhet të konsiderohen të verifikuara në mënyrë të pavarur pa konfirmime shtesë.
Sipas të njëjtave raportime, operacioni synonte sigurimin e qasjeve prapa pozicioneve ruse pranë Kupjanskut dhe krijimin e kushteve për veprime të mëtejshme ukrainase në rajonin e Harkivit.
2. Analiza ushtarake: Mbijetesa përmes përshtatjes taktike
Operacioni „Veles”, nëse konfirmohen elementet kryesore të raportuara, paraqet një shembull të rëndësishëm të përshtatjes taktike në kushtet e luftës moderne. Ai tregon se mbijetesa e një force ushtarake nuk varet vetëm nga numri i ushtarëve, sasia e armatimit apo fuqia e zjarrit, por edhe nga aftësia për të ndryshuar mënyrën e e veprimit, për të shfrytëzuar terrenin dhe për të shmangur ekspozimin e panevojshëm ndaj zbulimit të kundërshtarit.
Në një fushëbetejë ku dronët, sensorët, zbulimi ajror dhe goditjet me precizion e bëjnë më të vështirë lëvizjen e trupave në sipërfaqe, infrastruktura nëntokësore mund të krijojë mundësi të veçanta për mbrojtje, lëvizje dhe ruajtje të aftësisë luftarake. Megjithatë, ajo nuk përbën garanci sigurie: hapësirat e tilla mund të kenë rreziqe strukturore, probleme ajrimi, vështirësi komunikimi dhe mundësi bllokimi.
Mësimi kryesor është se mbijetesa në luftën moderne kërkon përshtatje të vazhdueshme taktike, jo mbështetje të pandryshueshme në një mënyrë të vetme të luftimit.
3. Befasia taktike dhe shfrytëzimi i terrenit
Një nga elementet më të rëndësishme të operacionit është shfrytëzimi i një hapësire që kundërshtari mund të mos e ketë vlerësuar si drejtim të mundshëm të veprimit.
Në teorinë ushtarake, befasia taktike synon të kufizojë aftësinë e kundërshtarit për të parashikuar zhvillimin e situatës dhe për të reaguar në kohë.
Terreni nuk përfshin vetëm sipërfaqen tokësore, por edhe objektet urbane, ndërtesat, tunelet dhe
infrastrukturën e krijuar nga njeriu. Në varësi të kushteve, këto mund të shërbejnë për mbrojtje, lëvizje ose mbështetje logjistike.
Shfrytëzimi i tyre kërkon, megjithatë, njohje të hollësishme të gjendjes fizike të objekteve, disiplinë, koordinim dhe vlerësim të rrezikut.
Operacioni „Veles” dëshmon, sipas raportimeve ukrainase, rëndësinë e kombinimit të njohjes së terrenit me planifikimin dhe aftësinë për të vepruar në rrethana të paparashikuara.
4. Koordinimi i forcave dhe roli i teknologjisë
Lufta në Ukrainë ka nxjerrë në pah rëndësinë e bashkërendimit ndërmjet njësive tokësore, mjeteve ajrore pa pilot, sistemeve të komunikimit dhe mbështetjes logjistike.
Asnjë prej këtyre elementeve nuk garanton sukses i vetëm. Rezultati varet nga mënyra se si informacioni shndërrohet në vendimmarrje dhe si koordinohen aftësitë e ndryshme të forcave.
Dronët kanë ndryshuar ndjeshëm mjedisin e fushëbetejës, duke rritur mundësitë e zbulimit dhe duke e bërë më të rrezikshëm qëndrimin e
gjatë në pozicione të ekspozuara. Në këtë realitet, mbijetesa kërkon disiplinë të komunikimit, mbrojtje të informacionit, lëvizshmëri dhe aftësi për të ruajtur funksionimin e njësive edhe kur sistemet teknologjike dëmtohen ose ndërpriten.
Njëkohësisht, teknologjia nuk e zëvendëson faktorin njerëzor.
Përgatitja profesionale, udhëheqja, morali, besimi brenda njësisë dhe aftësia për të marrë vendime në kushte presioni mbeten faktorë vendimtarë.
5. Përgatitja fizike dhe psikologjike e ushtarëve
Lufta moderne paraqet ngarkesë të madhe fizike dhe psikologjike.
Qëndrimi i zgjatur në hapësira të mbyllura, mungesa e gjumit, pasiguria, izolimi dhe frika nga goditjet mund të ndikojnë drejtpërdrejt në përqendrimin dhe aftësinë vendimmarrëse të ushtarëve.
Për këtë arsye, përgatitja ushtarake duhet të përfshijë jo vetëm aftësitë teknike dhe përdorimin e armatimit, por edhe qëndrueshmërinë psikologjike, ndihmën e parë, menaxhimin e lodhjes, punën ekipore dhe veprimin në kushte të vështira.
Përvoja e luftës në Ukrainë tregon se njësitë e përgatitura për të përballuar ndryshimet e shpejta të situatës kanë më shumë mundësi të ruajnë kohezionin dhe aftësinë e tyre funksionale.
6. Logjistika dhe vazhdimësia e aftësisë luftarake
Mbijetesa nuk nënkupton vetëm shmangien e humbjeve në luftime. Ajo nënkupton edhe ruajtjen e aftësisë për të vepruar për një periudhë të gjatë.
Furnizimi me ujë, ushqim, pajisje mjekësore, energji dhe mjete komunikimi është thelbësor për vazhdimësinë e operacioneve.
Në këtë kuptim, çdo manovër e ndërlikuar kërkon vlerësim të kujdesshëm të nevojave logjistike dhe të mundësisë për evakuimin e të plagosurve. Pa mbështetje të qëndrueshme logjistike, edhe një sukses fillestar taktik mund të humbasë rëndësinë e tij operacionale.
Përvojat nga Ukraina e bëjnë të qartë se logjistika nuk është funksion dytësor, por pjesë integrale e aftësisë luftarake dhe e mbijetesës së forcave.
7. Mësimet për ushtritë bashkëkohore
Nga analiza e operacionit „Veles” mund të nxirren disa përfundime të përgjithshme për përgatitjen dhe zhvillimin e forcave të armatosura:
• Përshtatja taktike: planet duhet të mundësojnë reagim ndaj ndryshimeve të shpejta në fushëbetejë.
Mbrojtja dhe mbijetesa: ulja e ekspozimit ndaj zbulimit dhe goditjeve duhet të jetë pjesë e kulturës së përditshme ushtarake.
• Koordinimi: komunikimi dhe bashkëveprimi ndërmjet njësive dhe sistemeve të ndryshme janë thelbësore.
Përgatitja njerëzore: aftësitë profesionale, qëndrueshmëria psikologjike dhe udhëheqja ndikojnë drejtpërdrejt në rezultat.
Logjistika: furnizimi dhe evakuimi mjekësor duhet të mbështesin vazhdimësinë e veprimeve.
Mësimi nga përvoja:
analizimi i operacioneve reale dhe përshtatja e stërvitjes janë të domosdoshme për përballimin e kërcënimeve të reja.
Këto parime nuk duhen interpretuar si receta universale. Efektiviteti i tyre varet nga terreni, misioni, kapacitetet e forcave, kushtet e kundërshtarit dhe rrethanat konkrete të operacionit.
Përfundim
Operacioni „Veles”, sipas të dhënave të publikuara nga pala ukrainase, ilustron përpjekjen për të shfrytëzua infrastrukturën nëntokësore, befasinë taktike dhe koordinimin e veprimeve për të ruajtur iniciativën në një mjedis luftarak të mbikëqyrur nga teknologjia moderne.
Mësimi më i rëndësishëm për ushtritë bashkëkohore është se mbijetesa nuk sigurohet vetëm me mbrojtje fizike ose epërsi në armatim.
Ajo kërkon një sistem të integruar të përgatitjes, udhëheqjes, informacionit, logjistikës dhe përshtatjes taktike. Në luftën moderne, forca që mëson më shpejt, ruan kohezionin dhe përshtat mënyrën e veprimit ndaj rrethanave dhe mund të ruajë më mirë aftësinë e saj luftarake.
Prvoja ukrainase është e vlefshme për studimin profesional të mbrojtjes, por çdo përfundim duhet të mbështetet në verifikimin e fakteve dhe në analizën e rezultateve afatgjata, jo vetëm në deklaratat e palëve ndërluftuese.
Admin 9 
admin7