Prodhuesi i makinave luksoze pritet të hapë fabrikën e tij të parë në SHBA, një vendim që Trump ia atribuon tarifave të tij doganore. Reagimet janë kritike në Gjermani, sepse industria vendase përballet me shkurtime.
1. Çfarë parashikon plani i Audi-t për investimin prej 4 miliardë dollarësh në SHBA?
Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, njoftoi për investimin të shtunën (24.10.2026), gjatë një tubimi elektoral në Georgia, një shtet kyç për Partinë e tij Republikane në zgjedhjet e ndërmjetme të javës së ardhshme.
Audi e konfirmoi menjëherë planin, duke njoftuar se do të ndërtojë fabrikën e tij të parë në SHBA pranë qytetit Macon, në Georgia. Investimi do të kushtojë rreth 4 miliardë dollarë (3,6 miliardë euro) dhe pritet të krijojë rreth 4.500 vende pune.
Prodhuesi gjerman i automjeteve tha se ndërtimi do të nisë vitin e ardhshëm. Prodhimi, me një kapacitet të planifikuar deri në 200.000 automjete në vit, pritet të fillojë në fillim të viteve 2030.
Në këtë fabrikë kompania planifikon të prodhojë SUV të kategorisë premium për tregun amerikan. Audi e cilësoi këtë si një “angazhim afatgjatë” ndaj atij që e konsideron “një nga tregjet më të rëndësishme në botë për automjetet premium”.
Investimi në SHBA vjen në një kohë kur prodhuesit gjermanë të automobilave po përballen me presion të paprecedentë nga Kina, kostot në rritje dhe dy konflikte.
Të mbështetur nga subvencione të mëdha shtetërore, konkurrentët kinezë kanë siguruar avantazh në kalimin drejt automjeteve elektrike (EV), duke rritur prodhimin e modeleve të reja që po fitojnë me shpejtësi pjesë tregu në një treg global automobilistik tejet konkurrues.
BMW, Mercedes-Benz dhe kompania mëmë e Audi-t, Volkswagen, prodhuesi i dytë më i madh i automobilave në botë, kanë paralajmëruar në muajt e fundit për rënie të fitimeve, ndërsa marzhet e fitimit janë nën presion.
Kompanitë kanë njoftuar gjithashtu masa të mëdha për uljen e kostove. VW po përgatitet të shkurtojë deri në 100.000 vende pune deri në vitin 2030, ndërsa fabrika e Audi-t në Neckarsulm, ku punojnë rreth 15.000 persona, është një nga katër fabrikat që rrezikojnë të mbyllen.
2. Pse Audi po investon në prodhimin e makinave në SHBA?
Trump deklaroi se investimi i Audi-t ishte rezultat i tarifave prej 15% që ai ka vendosur ndaj automjeteve të prodhuara në Evropë, duke thënë se ky investim “nuk do të kishte ndodhur pa tarifat”.
Megjithëse ky angazhim përputhet me synimin e Trumpit për të rikthyer prodhimin nga jashtë në Shtetet e Bashkuara, Audi tha se investimi i madh synon rritjen dhe forcimin e qëndrueshmërisë së biznesit.
“Ne kemi ambicie shumë më të mëdha për Audi-n në Amerikë”, tha drejtori ekzekutiv i kompanisë, Gernot Döllner, i cili u shfaq përkrah Trumpit në tubimin elektoral të republikanëve.
“Shtetet e Bashkuara janë një nga tregjet më të rëndësishme në botë për automjetet premium dhe ne ende nuk e kemi shfrytëzuar potencialin tonë të plotë. Jemi të vendosur ta ndryshojmë këtë… Bëhet fjalë për ndërtimin e një biznesi më të fuqishëm të Audi-t në Amerikë, jo vetëm për ndërtimin e një fabrike”, tha ai.
Megjithatë, tarifat e Trumpit pa dyshim i kanë shtuar problemet e prodhuesit të automjeteve.
Audi, i cili aktualisht eksporton në tregun amerikan nga Evropa dhe Meksika, tha se kostot shtesë vitin e kaluar arritën në rreth 1,2 miliardë euro (1,3 miliardë dollarë).
Me më shumë se 160.000 automjete të shitura, shitjet e Audi-t në SHBA ranë vitin e kaluar me 16%, në kushtet e konkurrencës së fortë dhe pasi Trump hoqi subvencionet për automjetet elektrike në tregun e dytë më të madh të kompanisë.
Sipas analistëve të industrisë, ndërtimi i një fabrike në SHBA duhet t’i mundësojë Audi-t të shmangë ose të reduktojë tarifat e Trumpit.
3. Si po reagon Gjermania ndërsa industria vendase e automobilave përballet me shkurtime të mëdha?
Marrëveshja ka shkaktuar kritika të ashpra për shkak të presionit të madh me të cilin po përballen prodhuesit gjermanë të makinave dhe shqetësimeve se investimi i ri në SHBA mund të sjellë humbje të tjera të vendeve të punës në Gjermani.
Një pjesë e madhe e kritikave u përqendruan te dalja e Döllnerit përkrah Trumpit në tubimin elektoral.
Zëdhënësja për politikën e transportit e Partisë Socialdemokrate (SPD) të qendrës së majtë, Isabel Cademartori, e cilësoi atë si mbështetje elektorale për një autokrat që po zhvillon një luftë tregtare kundër Gjermanisë.
“Është një turp, sidomos duke pasur parasysh historinë e koncernit Volkswagen”, deklaroi ajo, duke iu referuar lidhjeve të kompanisë me partinë naziste të Adolf Hitlerit gjatë Luftës së Dytë Botërore.
Christiane Benner, presidente e sindikatës së fuqishme IG Metall, e cilësoi paraqitjen në tubim si “jashtëzakonisht të turpshme, politikisht të papranueshme dhe të padenjë për kompaninë”.
Kryetarja e këshillit të punonjësve të VW-së, Daniela Cavallo, shkoi edhe më tej, duke thënë se Döllner kishte lejuar të shndërrohej “në një kukull në shfaqjen propagandistike [të Trumpit]”.
Megjithatë, Cavallo vuri në dukje se fabrika në SHBA mund të ketë kuptim nga pikëpamja ekonomike, pasi VW duhet të rrisë pjesën e saj të tregut atje.
Një zëdhënës i Audi-t mbrojti investimin në SHBA, duke thënë se ai “nuk është një vendim kundër Gjermanisë, por një hap drejt forcimit të konkurrueshmërisë sonë globale”.
Manfred Döss, kryetar i bordit mbikëqyrës të Audi-t, këmbënguli se e ardhmja e prodhuesit të automjeteve nuk mund të sigurohet vetëm përmes uljes së kostove dhe rritjes së efikasitetit.
“Na duhet guximi për të investuar, për të shfrytëzuar mundësi të reja dhe për të marrë vendime që do ta formësojnë kompaninë tonë për dekadat e ardhshme”, shtoi ai.
4. A do ta ndihmojë investimi i Audi-t Trumpin në zgjedhjet e ndërmjetme në SHBA?
Koha e njoftimit duket se është zgjedhur për të përkuar me zgjedhjet e ndërmjetme amerikane të 3 nëntorit.
Votuesit do të vendosin nëse republikanët apo demokratët do të kontrollojnë balancën e pushtetit në Kongres gjatë dy viteve të fundit të mandatit të Trumpit.
Fakti që njoftimi u bë në Georgia, një shtet kyç në garën elektorale, shihet si një lëvizje strategjike për të rritur shanset e kandidatëve republikanë atje.
Që nga rikthimi i tij në Shtëpinë e Bardhë vitin e kaluar, Trump ka përdorur tarifat dhe presionin politik për t’i shtyrë prodhuesit globalë të automjeteve që t’i zhvendosin fabrikat e tyre në territorin amerikan.
Investimi i Audi-t pason vendimet e Stellantis dhe Toyota-s së Japonisë për të zgjeruar prodhimin në SHBA, ndërsa Honda po zhvillon bisedime për ndërtimin e një fabrike të re në vend.
Edhe gjigantët amerikanë të automobilave General Motors dhe Ford kanë premtuar rritjen e prodhimit vendas.
Ndonëse një njoftim i vetëm për investime mund të mos mjaftojë për të bindur shumë votues, ai i shërben një prej premtimeve kryesore elektorale të Trumpit: ringjalljes së prodhimit industrial në Shtetet e Bashkuara.
Ndryshimet kryesore: Përkthimi është përshtatur në shqip të rrjedhshme, me stil gazetaresk dhe terminologji të përshtatshme për publikim online, duke ruajtur strukturën, shifrat dhe citatet e origjinalit. /DW
admin5