By admin 
Më shumë se tre dekada pas përfundimit të Luftës së Bosnjës, hetues amerikanë kanë nisur një seri intervistash me ish-të burgosur serbo-boshnjakë në qytetin e Derventës, në kuadër të hetimeve për keqtrajtime të dyshuara në kampet e paraburgimit gjatë vitit 1992.
Fokusi i hetimit është vendosur te kampi Rabic dhe ish-selia e JNA-së, ndërtesë që dikur i përkiste Ushtrisë Popullore Jugosllave. Sipas të dhënave të gjykatës, të burgosurit dyshohet se janë rrahur, torturuar, poshtëruar dhe mbajtur në kushte çnjerëzore. Në mesin e viktimave raportohet se ka pasur edhe një rob lufte serb.
Sipas Shoqatës së Ish-të Burgosurve të Kampeve në Derventë, pesë hetues amerikanë kanë marrë në pyetje tetë të mbijetuar në Gjykatën e Qarkut të Derventës. Intervistat janë zhvilluar në bashkëpunim me Agjencinë Shtetërore për Hetim dhe Mbrojtje (SIPA) të Bosnjë-Hercegovinës.
Dokumentet gjyqësore i lidhin përgjegjësitë kryesisht me pjesëtarë të Këshillit Kroat të Mbrojtjes (HVO) dhe njësive të Ushtrisë Kroate. Megjithatë, përgjegjësia penale individuale u takon vetëm personave që dyshohet se kanë marrë pjesë drejtpërdrejt në keqtrajtime, tortura apo vrasje.
Të dyshuarit mund të jenë vendosur në SHBA
Sipas ish-të burgosurve, hetuesit amerikanë po përqendrohen në disa persona që dyshohet se janë larguar pas luftës dhe janë vendosur në Shtetet e Bashkuara.
Dyshimi kryesor është se disa prej tyre mund të kenë dhënë informacione të rreme për identitetin ose rolin e tyre gjatë luftës në procedurat e emigracionit, qëndrimit apo natyralizimit në SHBA.
Dëshmitarët kanë treguar se hetuesit amerikanë u kanë bërë pyetje të hollësishme rreth personave të dyshuar, duke kërkuar përshkrime të pamjes së tyre, veshjeve dhe veprimeve konkrete gjatë periudhës së luftës.
Ish-i burgosuri Ostoja Sarcevic ka deklaruar se gjatë 55 ditëve të robërisë humbi më shumë se 30 kilogramë dhe pësoi, sipas dëshmisë së tij, thyerje të brinjëve dhe dëmtime në shtyllën kurrizore. Ndërsa Drago Knezevic, president i Shoqatës së Ish-të Burgosurve të Kampeve në Derventë, ka rrëfyer se një roje e kishte urdhëruar të qëllonte veten me armë, por arma ishte e zbrazët.
SHBA-ja ka ekstraduar edhe më parë të dyshuar nga Derventa
Autoritetet amerikane kanë qenë të përfshira edhe më herët në raste që lidhen me krimet e luftës në Derventë.
Azra Basic u arrestua në Kentucky në vitin 2011 dhe më pas u ekstradua në Bosnjë-Hercegovinë, ku u dënua me 14 vjet burg për krime ndaj civilëve dhe të burgosurve serbë.
Edhe Almaz Nezirovic, i cili sipas dokumenteve amerikane kishte shërbyer si roje në kampin Rabic si pjesëtar i HVO-së, u ekstradua nga SHBA-ja në Bosnjë. Ai u dënua me gjashtë vjet burg për torturë dhe trajtim çnjerëzor të civilëve serbë.
Përveç hetimit të krimeve të mundshme të luftës, autoritetet amerikane mund të shqyrtojnë edhe nëse persona të caktuar kanë dhënë deklarata të rreme gjatë procedurave të emigracionit ose natyralizimit. Në varësi të rezultateve të hetimeve, rastet mund të çojnë në procedime penale, ekstradime, dëbime ose procedura për revokimin e shtetësisë amerikane.
Deri në një vendim përfundimtar gjyqësor, të gjithë personat që mund të jenë objekt i hetimit konsiderohen të pafajshëm.
admin7